Ma na koncie ogrom polskich hitów, ale nie każdy ją dziś zna. W Łodzi jest patronką

Takie były początki Barbary Sass. "Mówiło się, że kobieta to przy kuchni"

W historii polskiej kultury wiele jest postaci, które mimo znaczących osiągnięć nie funkcjonują dziś powszechnie w świadomości odbiorców. Do tego grona należy Barbara Sass – wybitna reżyserka i scenarzystka filmowa oraz telewizyjna, związana z Łodzią, gdzie się urodziła i z którą przez lata pozostawała artystycznie związana. Jej twórczość skupiała się głównie na psychologicznych portretach kobiet, ukazując ich emocje, ambicje i zmagania z rzeczywistością.

Rozwiąż quiz. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Barbara Sass urodziła się w 1936 roku. Była córką kuratora nauczycielskiego okręgu łódzkiego Leopolda Sassa. Ukończyła studia reżyserskie w Państwowej Wyższej Szkole Filmowej w Łodzi w 1958 roku. Zrealizowała kilka etiud filmowych, jednak po zakończeniu nauki nie zdecydowała się od razu stanąć za kamerą, częściowo z braku odwagi, a częściowo z powodu ograniczonych możliwości zawodowych. W życiu prywatnym była żoną operatora Wiesława Zdorta, z którym miała dwóch synów: Dominika Zdorta, dziennikarza, oraz Pawła Zdorta. 

Reżyser kobieta to było coś tak dziwnego, jakaś anomalia prawie. (...) Przedtem mówiło się, że kobieta to przy kuchni. Natomiast dalej to już było bardzo trudno. Nigdy o tym nie mówiłam, bo się wstydziłam takiego wchodzenia: „dajcie mi film, bo jestem kobietą!". Teraz, z tej perspektywy, mogę powiedzieć, że to był niebagatelny problem - wspominała Barbara Sass.

Redakcja poleca

Twój cytat od Krystyny Jandy: „Każde pokolenie ma prawo do..."

Gwiazdor polskiej telewizji dziś kończy 62 lata. Niezwykłe, u kogo debiutował

Ikona kina kończy dziś 85 lat. Mówi się, że to najwybitniejsza polska aktorka

Jakie filmy przyniosły jej największą sławę?

Zaczynała jako asystentka, następnie pracowała jako drugi reżyser. Współpracowała m.in. z Andrzejem Wajdą przy „Samsonie” (1961), Wojciechem Jerzym Hasem przy „Rękopisie znalezionym w Saragossie” (1964) oraz Jerzym Skolimowskim przy filmach „Bariera” (1966) i „Ręce do góry” (1967). Wyróżniała się ciekawymi pomysłami i umiejętnością tworzenia dialogów. Największe uznanie przyniosły jej swoje własne filmy z przełomu lat 70. i 80., takie jak „Bez miłości”, „Debiutantka” oraz „Krzyk”. Produkcje te tworzą swoistą trylogię, skupioną na losach kobiet próbujących odnaleźć się w świecie pełnym ograniczeń i oczekiwań społecznych.

Największą szkołę reżyserii przeszłam w „Rękopisie znalezionym w Saragossie" u Wojtka Hasa. Pracę z nim wspominam wspaniale. Nauczyłam się tam nie tylko rzemiosła, ale też stosunku do pracy, stosunku do filmu – jak bardzo trzeba być bezkompromisowym, jak trzeba poświęcić właściwie wszystko dla filmu - wspominała reżyserka.

Poza kinem zajmowała się również reżyserią teatralną, rozwijając swoją wrażliwość artystyczną na różnych polach. Jej ostatnim filmem było „W imieniu diabła” z 2011 roku. Dorobek Barbary Sass pozostaje ważnym elementem polskiej kinematografii. W 2017 roku została patronką ulicy w Nowym Centrum Łodzi, co stanowi symboliczne uhonorowanie jej wkładu w kulturę oraz związków z miastem, z którego pochodziła.

Filmografia Barbary Sass

• „Samson” (1961)
• „Jak być kochaną” (1962)
• „Rękopis znaleziony w Saragossie” (1964)
• „Bariera” (1966)
• „Ręce do góry” (1967)
• „Wszystko na sprzedaż” (1969)
• „Polowanie na muchy” (1969)
• „Bez miłości” (1980)
• „Debiutantka” (1981)
• „Krzyk” (1982)
• „Historia niemoralna” (1990)
• „Pokuszenie” (1995)
• „Jak narkotyk” (1999)
• „W imieniu diabła” (2011)

Źródło: Radio ZET/Wikipedia/dzieje.pl