Radio ZET
Rozrywka
Filmy i seriale
Geniusz kończyłby dziś 95 lat. Legendarny pisarz stworzył arcydzieło specjalnie dla Polaka

Geniusz kończyłby dziś 95 lat. Legendarny pisarz stworzył arcydzieło specjalnie dla Polaka

Patrycja Orzeł

2 min. czytania

19.09.2026 08:03

Jean-Claude Carrière był jednym z najwybitniejszych twórców europejskiego kina. Francuski scenarzysta i pisarz współpracował z takimi gigantami jak Luis Buñuel, a jego talent docenił również Andrzej Wajda. Jak wyglądała współpraca tych wybitnych artystów?

Z tego artykułu dowiesz się:

Kim był Jean-Claude Carrière?
Jak doszło do współpracy Carrière'a z Andrzejem Wajdą?
Dlaczego jego twórczość do dziś zajmuje ważne miejsce w historii europejskiego kina?

Redakcja poleca

Legenda polskiego kabaretu urodziła się 114 lat temu. Nie wszyscy wiedzą, na co zmarła

Kim był Jean-Claude Carrière? Współpracował z Andrzejem Wajdą

Jean-Claude Carrière, jeden z najwybitniejszych francuskich scenarzystów i pisarzy, kończyłby dziś 95 lat. Urodził się 17 września 1931 roku we Francji. Zasłynął przede wszystkim ze współpracy z Luisem Buñuelem, ale jego artystyczna droga prowadziła również do Polski. To właśnie tutaj spotkał jednego z najważniejszych reżyserów - Andrzeja Wajdę.

Pamiętasz filmy i ich reżyserów? Tylko nieliczni zdobędą 100 proc. punktów. Resztę artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Pamiętasz, kto wyreżyserował te filmy? 12/15 to wielki sukces

1/15 "Noce i dnie"

Jerzy Kawalerowicz

Andrzej Wajda

Jerzy Antczak

Ich współpraca zaowocowała dwoma wyjątkowymi filmami: "Dantonem" z 1983 roku oraz "Biesami" z 1988 roku. Carrière napisał scenariusze do obu produkcji. W przypadku "Dantona" pracował na podstawie dramatu Stanisławy Przybyszewskiej "Sprawa Dantona". "Biesy" natomiast oparte zostały na powieści Fiodora Dostojewskiego pod tym samym tytułem.

Redakcja poleca

Mężczyzna w okularach, z siwą brodą, słuchający uważnie. Ubrany w ciemną marynarkę.

Reżyser o polskim nazwisku podbijał Hollywood. Jego filmy miały 20 nominacji do Oscara

Stanley Kubrick. Mężczyzna w jasnej koszuli, w otoczeniu kamer filmowych.

Najlepszy reżyser w historii kończyłby dziś 98 lat. Niezwykłe, że tylko za to ma Oscara

Mężczyzna w eleganckim ubraniu, rozmawia przez telefon, w tle zamaskowani ochroniarze.

Niemcy zakazały wyświetlania tego filmu w kinach. Reżyser mówi o cenzurze

Te filmy współtworzył Jean-Claude Carrière

"Danton" opowiada o konflikcie dwóch najważniejszych postaci rewolucji francuskiej - Georges’a Dantona i Maximiliena de Robespierre’a. Wajda wykorzystał historyczny spór, by stworzyć film, który można było odczytywać także w kontekście wydarzeń współczesnych. W rolach głównych wystąpili Gérard Depardieu i Wojciech Pszoniaka, a film zdobył przeważająco pozytywne recenzje. Za jego reżyserię Wajda odebrał m.in. nagrodę Cezar, Prix Louis-Delluc oraz statuetkę BAFTA.

Kilka lat później Carrière ponownie współpracował z Wajdą. Tym razem artyści sięgnęli po jedno z najważniejszych dzieł literatury rosyjskiej - "Biesy" Fiodora Dostojewskiego. Film miał premierę w 1988 roku, a w obsadzie znaleźli się między innymi Isabelle Huppert, Omar Sharif i Jerzy Radziwiłowicz.

Carrière znany był na całym świecie przede wszystkim jako niezwykle wszechstronny twórca. Oprócz Wajdy, pracował z wieloma ważnymi reżyserami europejskiego kina, w tym Luisem Buñuelem, Milošem Formanem i Jean-Lukiem Godardem. Jego dorobek obejmuje dziesiątki scenariuszy, książek i sztuk teatralnych.

Był trzykrotnie nominowany do Oscara za najlepszy scenariusz: za "Dyskretny urok burżuazji" (1972), "Mroczny przedmiot pożądania" (1977) i "Nieznośną lekkość bytu" (1988). Ostatecznie otrzymał honorowego Oscara za całokształt twórczości w 2014 roku, jako jeden z nielicznych scenarzystów wyróżnionych tą nagrodą.

Jean-Claude Carrière zmarł 8 lutego 2021 roku w wieku 89 lat. Choć stworzył dzieła dla wielu wybitnych artystów, to właśnie jego współpraca z Andrzejem Wajdą zajmuje szczególne miejsce w historii polskiego kina.