Adaptacje lektur szkolnych nominowane do Oscara. Te filmy przeszły do historii

Literatura, w tym powieści, które trafiają na listę lektur szkolnych, od dekad inspirują filmowców. Choć znakomita historia nie zawsze przekłada się na sukces, w dziejach kinematografii znajdziemy wiele perełek, które przypadły do gustu widzom i zachwyciły Amerykańską Akademię Filmową. W naszym dzisiejszym zestawieniu znajdziecie 5 ekranizacji, które przed laty "biły się" o Oscary. 

"Potop" (Jerzy Hoffman, 1974r.) - adaptacja powieści Henryka Sienkiewicza

"Potop" Jerzego Hoffmana okazał się nie tylko sukcesem komercyjnym – film obejrzało w kinach aż 27 milionów widzów – ale i artystycznym. Być może nie każdy wie, że produkcja brylowała zarówno na polskich, jak i zagranicznych wydarzeniach branżowych, zdobywając wiele prestiżowych wyróżnień - m.in. Złote Lwy na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych (przyznawane po raz pierwszy) oraz nominację do Oscara w kategorii najlepszy film nieanglojęzyczny.

Akcja produkcji toczy się podczas potopu szwedzkiego w Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Głównym bohaterem jest chorąży Andrzej Kmicic (Daniel Olbrychski), który okrywa się hańbą wskutek podpalenia wsi i kolaboracji ze środowiskami proszwedzkimi. W wyniku tego zmienia nazwisko i podejmuje próbę naprawienia wyrządzonej krzywdy. Przechodzi metamorfozę, przeistaczając się z watażki i awanturnika we wzór odwagi i patriotyzmu. Widzowie przy okazji śledzą wątek miłosny – Kmicic robi wszystko, by po zdradzie, której się dopuścił, odzyskać miłość narzeczonej, Aleksandry Bilewiczównej (Małgorzata Braunek).

Jak dobrze znasz adaptacje lektur szkolnych PRL? Sprawdź swoją wiedzę! Resztę artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Adaptacje lektur szkolnych z PRL. Kto nakręcił „Wesele”? Wstyd mieć mniej niż 50%

1/12 "Wesele" to ekranizacja dramatu Stanisława Wyspiańskiego. Kto wyreżyserował produkcję?

Jerzy Kwalerowicz

Sylwester Chęciński

Andrzej Wajda

Dalej

"Ziemia obiecana" (Andrzej Wajda, 1975r.) - adaptacja powieści Władysława Reymonta

"Ziemia obiecana" jest uznawana za arcydzieło polskiej kinematografii. Produkcja Andrzeja Wajdy nie tylko przyciągnęła do  kin miliony Polaków, ale i zyskała uznanie na arenie międzynarodowej, czego wyrazem była m.in. nominacja do Oscara w kategorii najlepszy film nieanglojęzyczny.

"Ziemia obiecana" to historia kariery trzech zaprzyjaźnionych przemysłowców. Karol Borowiecki - Polak, syn ziemianina, Moryc Welt - Żyd i Niemiec Maks Baum decydują się założyć w Łodzi fabrykę włókienniczą. Walczą o jej budowę i egzystencję, pokonują piętrzące się trudności. Karol musi sprzedać rodzinny majątek. Nieubezpieczona fabryka zostaje spalona na polecenie innego przemysłowca, którego żona miała romans z Borowieckim. Po tym Karol decyduje się zerwać z narzeczoną Anką i wziąć ślub z córką niemieckiego fabrykanta, milionera. Za cenę rezygnacji ze swych ideałów i miłości zostaje wielkim łódzkim kapitalistą. W rolach głównych Daniel Olbrychski, Andrzej Seweryn i Wojciech Pszoniak.

Fot. Materiały prasowe, Film Polski
Kadr z filmu \"Ziemia obiecana\"

Zobacz także

Polska lektura doczekała się hollywoodzkiej wersji. 8 nominacji do Oscara i 2 Złote Globy

Miał dać gwieździe Oscara, ale okazał się gigantyczną klapą. Już dziś obejrzysz w domu

Reżyser o polskim nazwisku podbijał Hollywood. Jego filmy miały 20 nominacji do Oscara

"Noce i dnie" (Jerzy Antczak, 1976r.) - adaptacja powieści Marii Dąbrowskiej

Zagraniczna krytyka okrzyknęła ten film mianem polskiego "Przeminęło z wiatrem". "Noce i dnie" do dziś zachwycają nie tylko genialną historią, bazującą na słynnej powieści Marii Dąbrowskiej, ale i doskonałą obsadą, z Jadwigą Barańską i Jerzym Bińczyckim na czele.

"Noce i dnie" to powieść Marii Dąbrowskiej, za którą pisarka w 1933 roku została nagrodzona Państwową Nagrodą Literacką. Książka przybliża losy dwóch pokoleń rodziny Niechciców, ich krewnych i przyjaciół. Główna bohaterka, Barbara Ostrzeńska, odrzucona przez swoją wielką miłość – Józefa Toliboskiego – postanawia poślubić starszego o 15 lat Bogumiła Niechcica. Choć wychodzi za mąż z rozsądku, z czasem przekonuje się do swojego wybranka i zakłada z nim rodzinę. Małżeństwo stara się stworzyć ciepły dom dla trójki dzieci – syna Tomaszka i córek Agnieszki i Emilii.

Kinowa odsłona historii rodziny Niechciców zadebiutowała na ekranach w 1975 roku i szybko stała się hitem. Obraz zebrał pozytywne recenzje zarówno ze strony widzów, jak i krytyków, w tym także tych zza granicy. W 2015 roku "Noce i dnie” zostały okrzyknięte filmem 40-lecia, zdobywając tym samym Diamentowe Lwy.

"Romeo i Julia" (Franco Zeffirelli) - adaptacja dramatu Williama Szekspira

Jedna z najlepszych adaptacji filmowych wielkiego dzieła Szekspira - nieśmiertelnej historii dramatu miłosnego dwojga nastolatków należących do wrogich sobie klanów rodzinnych. Franco Zeffirelli zrealizował produkcję w autentycznej scenerii włoskiego renesansu, stawiając na manifestację młodości i fizyczności. W rolach głównych oglądamy Leonarda Whitinga ("Romeo Monteki) i Olivię Hussey (Julia Capuleti). 

We włoskim mieście Werona od niepamiętnych czasów rodziny Capuletich i Montecchich toczą spór. Pewnego dnia Romeo, przystojny młody Montecchi, postanawia zlekceważyć konwencję i udaje się na bal organizowany przez Capuletich. Na miejscu bez pamięci zakochuje się w pięknej Julii Capuleti. Po krótkim zalotach, para postanawia uciec, co wywołuje jeszcze większe napięcie między zwaśnionymi stronami.

Produkcja otrzymała 4 nominacje do Oscara, ostatecznie zdobywając dwie statuetki - najlepsze kostiumy i najlepsze zdjęcia. Obraz nagrodzono także 3 Złotymi Globami: najlepszy film nieanglojęzyczny, najbardziej obiecująca nowa aktorka, najbardziej obiecujący nowy aktor. 

"Tragedia Makbeta" (Joel Coen, 2021r.) - adaptacja dramatu Williama Szekspira

Pierwszy film wyreżyserowany przez jednego z braci Coen, bez udziału drugiego, będący nową interpretacją klasycznej szekspirowskiej tragedii. Zasłużony w wojnach o honor Szkocji Makbet (Denzel Washington), zmęczony wojowaniem, wraca do domu, marząc jedynie o odpoczynku. Spotkane po drodze trzy wiedźmy przepowiadają mu jednak, że zostanie wkrótce królem Szkocji, a czynią to tak sugestywnie, że rozpierany żądzą władzy Makbet wierzy ich słowom. Przy pomocy żony, Lady Makbet (Frances McDormand), planuje i przeprowadza zamach na króla Duncana, spełniając w ten sposób przepowiednię. Gdy zasiada na upragnionym tronie, zaczyna rządzić twardą ręką, eliminując kolejnych potencjalnych kandydatów na swoje miejsce, jednak z czasem popada w paranoję. Nie tylko wydaje mu się, że wszyscy chcą go zgładzić, ale widuje także rozmaite zjawy przypominające mu o popełnionych w imię władzy grzechach i zaniedbaniach. Czy rzeczywiście traci zmysły, czy instynkt mobilizuje go po prostu do przetrwania za wszelką cenę?

Produkcja otrzymała trzy nominacje od Oscarów - najlepszy aktor pierwszoplanowy (Denzel Washington), najlepsze zdjęcia, najlepsza scenografia. 

Te filmy zdobyły najwięcej Oscarów w historii. Polacy je uwielbiają

8 Zobacz galerię

fot. Screen IMDb

Źródło: Radio ZET/Wikipedia/Filmweb