Przyszła na świat w Polsce, ale sławę zyskała w Ameryce. Polacy nie znają jej książek
Choć pierwsze lata swojego życia spędziła w Płońsku, żadna z jej książek nigdy nie została przetłumaczona na język polski. Pisarka ogromną sławą cieszyła się jednak w Stanach Zjednoczonych, gdzie nie tylko publikowała kolejne powieści, ale i miała szansę na karierę w Hollywood. Poznajcie historię Andzi Jezierskiej.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jakie wykształcenie miała Andzia Jezierska.
- Które utwory przyniosły pisarce sławę.
- Jakie tematy podejmowała w swojej twórczości.
Zachowała polsko brzmiące nazwisko
Przyszła na świat w 1885 roku w Płońsku jako Andzia Jezierska - najmłodsze z dziewięciorga dzieci Perel i Barucha Jezierskich. Rodzina na początku lat 90. wyemigrowała do Stanów Zjednoczonych i osiadła w Nowym Jorku. Tuż po przeprowadzce urzędnik imigracyjny zmienił im nazwisko na Mayer, Andzia otrzymała wówczas imię Harriet. Do swojego oryginalnego imienia i nazwiska powróciła w wieku 26 lat, wprowadzając jednak pewne modyfikacje. Sławę i uznanie w literackim świecie zdobyła jako Anzia Yezierska.
Choć była inteligentna i pracowita, długo walczyła o to, by zdobyć wykształcenie i robić to, co naprawdę lubi. Zgodnie z tradycją, rodzice - a zwłaszcza ojciec - kładli nacisk na kształcenie synów. Andzia pobierała naukę tylko dwa lata, potem wysłano ją do pracy w szwalni i w hotelowej kuchni. W końcu trafiła do szkoły handlowej prowadzonej przez bogatą żydowską filantropkę belgijskiego pochodzenia Clarę de Hirsh. Kobieta szybko dostrzegła potencjał dziewczyny i sfinansowała jej czteroletnie studia w college'u nauczycielskim przy Columbia University, dzięki którym Andzia mogła ubiegać się o zdecydowanie lepsze posady.
Rozwiąż test z arcydzieł literatury. Tylko mistrz zdobędzie komplet punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem…
Quiz: Quiz z literatury. Przypiszesz pisarza do książki? Wstyd mieć mniej niż 50%
Kariera literacka
Po zakończeniu nauki, Yezierska znalazła zatrudnienie jako pracownica socjalna, następnie zapisała się na kurs z zakresu myśli społecznej i politycznej, aż wreszcie - za namową siostry - zaczęła pisać i wydawać własne utwory. W swojej twórczości skupiała się na losach żydowskich i portorykańskich imigrantów i problemach, z jakimi musieli się zmagać, rozpoczynając nowe życie w Ameryce. Opowiadała m.in. o walce młodych żydowskich kobiet z patriarchatem, ograniczeniach związanych z religią, czy korzyściach i stratach wynikających z asymilacji. Już jej pierwsze publikacje zwróciły uwagę krytyków. Z czasem opowiadaniami Yezierskiej zainteresowali się także producenci filmowi. Samuel Goldwyn kupił prawa do zbioru jej opowiadań "Hungry Hearts" ("Głodne serca"). W 1922 roku nakręcono niemy film o tym samym tytule, a kilka miesięcy później zekranizowano także jej pierwszą powieść - "Salome z czynszówki". Pisarka nie marzyła jednak o karierze w Hollywood i odrzucała kolejne propozycje współpracy. Zamiast pisać scenariusze, wolała skupić się na kolejnych powieściach. Porzuciła więc Fabrykę Snów i wróciła do Nowego Jorku.
Najbardziej znaną pracą autorki jest wydana w 1925 roku książka "Chlebodawczynie; Walka pomiędzy ojcem ze Starego Świata a córką z Nowego". W cenionym przez czytelników i krytyków utworze opisała tradycyjną żydowską rodzinę mieszkającą na Brooklynie, koncentrując się zasadach panujących w domu. W kolejnych dekadach wydała jeszcze kilka powieści. Do końca życia publikowała także opowiadania, artykuły i recenzje książek. Zmarła 21 listopada 1970 roku w Ontario. Miała 85 lat.
Źródło: Radio ZET/ Wikipedia
![Mężczyzna z brodą, w jasnym garniturze, o poważnym wyrazie twarzy, na jasnym tle.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/07/02/4001cb1b/2418440-179x101-68d4fea990.jpg "Jerzy Kamas w serialu "Lalka"")
![Kobieta w eleganckiej biżuterii, uśmiechająca się na tle publiczności na czerwonym dywanie.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/20/7fb4c320/2505358-179x101-6eaab13dc7.png "Film Kasi Smutniak zachwycił włoskich krytyków. "Trafia prosto do serca"")
