Radio ZET
Rozrywka
Kultura
Powieść to polski bestseller wszech czasów, ale filmy rozbiły bank. Netflix ma swoją wersję

Powieść to polski bestseller wszech czasów, ale filmy rozbiły bank. Netflix ma swoją wersję

Kacper Jedynak

2 min. czytania

16.08.2026 13:05

„Znachor” to jedna z najbardziej rozpoznawalnych polskich historii, która najpierw podbiła rynek książki, a później wielokrotnie trafiała na ekran. Powieść Tadeusza Dołęgi-Mostowicza doczekała się trzech filmowych adaptacji, z których szczególne miejsce w pamięci widzów zajmuje wersja Jerzego Hoffmana. W 2023 roku do historii profesora Wilczura powrócił Netflix.

Dwie kobiety w tradycyjnych strojach, jedna z warkoczem, druga z chustą na głowie.

Z tego artykułu dowiesz się:

Jak powstała powieść „Znachor” i dlaczego pierwotnie miała być scenariuszem filmowym.
Dlaczego ekranizacja Jerzego Hoffmana z Jerzym Bińczyckim stała się tak popularna.
Jak wygląda najnowsza wersja „Znachora” z Leszkiem Lichotą przygotowana przez Netflix.

Redakcja poleca

Polacy omawiają to w szkołach. Powieść ukazuje prawdziwe oblicze PRL-u

Jak powstała powieść „Znachor”?

Są książki, które zdobywają ogromną popularność, stają się bestsellerami i na stałe zapisują się w pamięci czytelników. Gdy ich historie okazują się równie atrakcyjne dla widzów, na ich podstawie powstają wielkie ekranizacje, które również zdobywają popularność. Tak stało się ze „Znachorem” Tadeusza Dołęgi-Mostowicza. Historia profesora Rafała Wilczura doczekała się aż trzech polskich adaptacji filmowych.

Rozwiąż quiz. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Książka czy film? Sprawdź, jak dobrze znasz najsłynniejsze ekranizacje bestsellerów

1/12 Kto jest autorem książki „Zielona mila”, na podstawie której powstał popularny film?

Stephen King

Harlan Coben

Dan Brown

„Znachor” to powieść Tadeusza Dołęgi-Mostowicza wydana w 1937 roku. Dzieło ma nietypową genezę, ponieważ początkowo zostało napisane jako scenariusz filmowy. Gdy scenariusz odrzucono, autor przerobił go na powieść. Głównym bohaterem jest profesor Rafał Wilczur, wybitny chirurg, który po osobistym dramacie traci pamięć i rozpoczyna nowe życie jako Antoni Kosiba. Mimo utraty wspomnień zachowuje swoje niezwykłe umiejętności medyczne i pomaga potrzebującym. Z czasem jego losy prowadzą do ponownego spotkania z córką, Marysią, oraz konfrontacji z własną przeszłością.

Redakcja poleca

Mężczyzna z krótkimi włosami i niebieskimi oczami, patrzący w tłum, z zaniepokojoną miną.

Powieść to wielki hit, ale film okazał się arcydziełem wszech czasów. 11 Oscarów

Kobieta w zielonym płaszczu, siedząca w samochodzie, patrzy w dal.

Powieść stała się bestsellerem, ale film to arcydzieło lat 90. 5 najważniejszych Oscarów

Na zdjęciu młoda kobieta z niezadowoloną miną, siedząca w restauracji przy oknie.

Powieść okazała się hitem, ale film to arcydzieło wszech czasów. 4 Oscary

Kultowe adaptacje „Znachora”

Pierwsza filmowa wersja „Znachora” powstała w 1937 roku, czyli w tym samym roku, w którym ukazała się powieść. Reżyserem był Michał Waszyński, a w roli głównej wystąpił Kazimierz Junosza-Stępowski. Największą popularność zdobyła jednak ekranizacja Jerzego Hoffmana z 1982 roku. Jerzy Bińczycki wcielił się w profesora Wilczura i Antoniego Kosibę, a partnerowali mu między innymi Anna Dymna, Tomasz Stockinger i Bernard Ładysz. Film Hoffmana przez kolejne dekady był obecny w polskiej telewizji i stał się jedną z najbardziej rozpoznawalnych polskich ekranizacji literatury.

W 2023 roku do historii powrócił Netflix, prezentując nową ekranizację w reżyserii Michała Gazdy. W postać profesora Wilczura wcielił się Leszek Lichota, a w obsadzie znaleźli się także Maria Kowalska jako Marysia, Ignacy Liss jako Leszek Czyński oraz Anna Szymańczyk.