Radio ZET
Rozrywka
Kultura
Cała Polska poznała nazwisko tego pisarza w latach 60. Ta książka to był hit

Cała Polska poznała nazwisko tego pisarza w latach 60. Ta książka to był hit

Anna Marciniak

2 min. czytania

27.09.2026 14:11

Był polskim prozaikiem, dramaturgiem i poetą. Był bardzo wyrazistym i kontrowersyjnym polskim twórcą drugiej połowy XX wieku. W latach 60. napisał minipowieść, która przyniosła mu ogólnopolską rozpoznawalność. Zwrócił tym na siebie uwagę krytyków i władzy.

Z tego artykułu dowiesz się:

Jakie były początki kariery pisarskiej Ireneusza Iredyńskiego.
Dlaczego Iredyński był postacią kontrowersyjną.
Który utwór przyniósł Iredyńskiemu ogólnopolską sławę.
Jakie tematy poruszał Iredyński w swoich utworach.

Redakcja poleca

Dostał Nobla, ale Polacy go nie znają. „Największy poeta naszych czasów”

Kim był Ireneusz Iredyński?

Polska literatura to mnóstwo utalentowanych pisarzy, którzy zachwycili swoimi dziełami. Wiele osób regularnie do nich wraca, a młodsze pokolenia, zwłaszcza miłośnicy literatury chętnie poznają. Jednym z twórców, którzy na kartach polskiej literatury zapisali się jako najbardziej wyrazistsi i zarazem kontrowersyjni twórcy jest Ireneusz Iredyński.

Rozwiąż quiz. Tylko mistrz zdobędzie komplet punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem…

Quiz: Dopasuj imiona pisarzy do nazwiska. 10/15 to wielki sukces

1/15 Na początek coś łatwego. Jak na imię miał Sienkiewicz?

Stefan

Adam

Henryk

Ireneusz Iredyński urodził się 4 czerwca 1939 roku w Stanisławowie. Zmarł 9 grudnia 1985 roku w Warszawie. Był polskim prozaikiem, dramaturgiem, poetą, scenarzystą, a także autorem tekstów piosenek oraz twórcą słuchowisk radiowych.

W roku 1953, gdy miał 14 lat wyjechał do Krakowa. To właśnie tam rozpoczął karierę pisarską. Zadebiutował wierszem „Podhale zimą”, który ukazał się w kulturalnym dodatku „Dziennika Polskiego”. Było to w roku 1955. Wówczas miał 16 lat. Niedługo później wstąpił do Koła Młodych, które działało przy krakowskim oddziale Związku Literatów Polskich. W 1958 roku przeprowadził się z Krakowa do Warszawy. Zaczął publikować wiersze w dwutygodniku „Współczesność”. Później jego twórczość powiększała się o kolejne tytuły.

Zobacz także

Otwarte książka na drewnianym stole, w tle regał z kolorowymi książkami.

Polacy omawiają to w szkołach. Powieść ukazuje prawdziwe oblicze PRL-u

Na pierwszym planie leżące książki, w tle półka z książkami, z portretem mężczyzny w okrągłej ramce.

Wydał ponad 600 książek i setki wierszy. Wielki polski pisarz urodził się 214 lat temu

Mężczyzna w garniturze, z papierosem, patrzy intensywnie w obiektyw, podpierając głowę ręką.

Jako jedyny pisarz w historii odmówił przyjęcia tej nagrody. Ma na swoim koncie Nobla

Ta powieść przyniosła mu sławę

Przełom nastąpił w latach 60. W 1960 roku Teatr Wybrzeże wystawił jego pierwszy tekst dramaturgiczny pt. „Męczeństwo z przymiarką”. Niedługo później wydana została minipowieść pt. „Dzień oszusta”. Bohaterem utworu jest człowiek skrajnie amoralny i zły, który jest oszustem, manipulantem i mordercą.

Ukazanie się tego utworu dało Iredyńskiemu ogólnopolską sławę. Był na ustach krytyków, ale i władzy. Władysław Gomułka podczas Plenum KC PZPR w 1963 roku miał uderzyć z impetem o mównicę egzemplarzem powieści i powiedzieć: „Ten człowiek żyje tak, jak pisze”. Postać oszusta, który manipulował ludźmi, przez pierwszego sekretarza miała zostać błędnie zinterpretowana jako pochwała cynizmu i nihilizmu. Styl życia pisarza również nie pomagał – był skandalistą i barwną postacią czasów PRL-u.

Ireneusz Iredyński w swoich utworach obnażał różne zachowania i konwencje, a także m.in. demaskował manipulację, mitomanię i frustrację, które były przyczyną przemocy, upodlenia i okrucieństwa. Pisał też o samotności i zagubieniu.

Napisał takie utwory jak m.in.: