Znasz ją jako „babkę Kiepską”, ale ona grała już przed wojną. Była córką wielkich gwiazd

Jak zaczęła się kariera legendarnej Babki Kiepskiej?

Polacy, bez względu na wiek, doskonale znają twarz Krystyny Feldman. Polska aktorka, która odeszła w 2007 roku, zapisała się w pamięci fanów jako uwielbiana "Babka Kiepska" w kultowym serialu "Świat według Kiepskich". Artystka zagrała jednak znacznie więcej postaci, które przyniosły jej uznanie wśród krytyków oraz widzów. Nic w tym dziwnego - Krystyna Feldman od najmłodszych lat otaczała się sztuką. Gwiazda była córką znanego na początku XX wieku aktora szekspirowskiego Ferdynanda Feldmana i aktorki oraz śpiewaczki operowej Katarzyny Feldman z domu Sawickiej.

Rozwiąż quiz, w którym pytamy o teksty Heleny Paździoch. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Krystyna Feldman pierwsze kroki na scenie stawiała jako zaledwie pięciolatka. Wówczas dziewczynka grała drobne role. Po śmierci ojca 3 czerwca 1919 roku matka posłała ją na zajęcia do prywatnego lwowskiego studia aktorskiego Janusza Strachockiego. W 1934 roku ukończyła lwowskie gimnazjum im. Królowej Jadwigi, a maturę zdała eksternistycznie, by móc przystąpić do egzaminów do szkoły teatralnej. Po trzech latach nauki, w 1937 roku, uzyskała dyplom Państwowego Instytutu Sztuki Teatralnej w Warszawie. Niedługo później zadebiutowała w Teatrze Miejskim we Lwowie. W 1939 roku otrzymała angaż w teatrze w Łucku, lecz po wybuchu II wojny światowej wróciła do Lwowa. W 1942 roku złożyła przysięgę jako żołnierz Armii Krajowej, pełniąc funkcję łączniczki.

Jak rozwinęła się kariera Krystyny Feldman?

Na deski lwowskiego teatru aktorka powróciła w 1944 roku, po wkroczeniu Armii Czerwonej. Wtedy też wystąpiła w męskiej roli Staszka w "Weselu” Stanisława Wyspiańskiego w reżyserii Aleksandra Bardiniego. Po zakończeniu wojny grała w wielu teatrach, między innymi w Łodzi, a także w teatrach Katowic, Szczecina, Opola, Krakowa i Poznania.

Krystyna Feldman wystąpiła również w kilkunastu spektaklach Teatru Telewizji, współpracując między innymi z Jerzym Antczakiem, Andrzejem Barańskim, Rudolfem Ziołą, Olgą Lipińską oraz trzykrotnie z Izabellą Cywińską.

Kariera aktorki nie zawsze przebiegała jednak bezproblemowo - w  1980 roku Służba Bezpieczeństwa rozpoczęła wobec niej sprawę operacyjnego rozpoznania o kryptonimie "Aranżerka”. Aktorka stała się obiektem nękania po podpisaniu listu w obronie autonomii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza. Mimo kontroli listów, częstych rewizji i licznych utrudnień w pracy zawodowej gwiazda minionej epoki pozostała nieugięta. Kilka lat po śmierci artystki jej bratanek odnalazł rękopis powieści. Nie wiadomo, kiedy i gdzie powstała. Książka "Światła, które nie gasną” ukazała się w 2016 roku, w setną rocznicę jej urodzin, nakładem Wydawnictwa Miejskiego Poznania we współpracy z Teatrem Nowym im. Tadeusza Łomnickiego.

Z jakich produkcji Polacy mogą znać Krystynę Feldman? 

Jej debiutem filmowym była rola dewotki w "Celulozie” Jerzego Kawalerowicza, która na długi czas ukształtowała typ postaci, jakie jej powierzano. Podobne kreacje - zawsze jednak z osobistym, indywidualnym rysem - stworzyła między innymi w "Kaloszach szczęścia”, "Awanturze o Basię”, "Dwóch żebrach Adama”, "Piekle i niebie”, "Czerwonym i złotym” oraz w "Głosie z tamtego świata" Stanisława Różewicza, gdzie po raz pierwszy dostała rolę większą niż epizod.

Z czasem Krystyna Feldman stała się jedną z najbardziej charakterystycznych aktorek drugiego i trzeciego planu. Kreowała różnorodne, często wewnętrznie sprzeczne postacie: od hrabin, przez żebraczki, działaczki społeczne, chłopki, pijaczki, oszustki, po sędzie i królowe.

Szerokiej publiczności Krystyna Feldman stała się znana dopiero w latach 80., za sprawą roli ekscentrycznej ciotki głównego bohatera w filmie "Yesterday” Radosława Piwowarskiego. Często współpracowała też z młodymi twórcami, między innymi Janem Jakubem Kolskim, Konradem Szołajskim i Mariuszem Trelińskim. Ogromną popularność przyniosła jej jednak dopiero rola babci Rozalii w serialu "Świat według Kiepskich”.

Krystyna Feldman po raz pierwszy w karierze zagrała główną rolę w wieku 88 lat - w filmie "Mój Nikifor” Krzysztofa Krauzego, wcielając się w malarza Nikifora Krynickiego. Jej interpretacja została entuzjastycznie oceniona przez krytyków, widzów i jurorów festiwali. Nie była to jej pierwsza męska rola - wcześniej grała między innymi Staszka w "Weselu”, Kaja w "Królowej Śniegu” oraz pana Ciuciumkiewicza w "Domu otwartym”.

Źródło: Radio ZET/ Wikipedia