Radio ZET
Rozrywka
Filmy i seriale
Zdobył słynną nagrodę, pokonując ikonę Hollywood. Dziś Polak obchodziłby 101. urodziny

Zdobył słynną nagrodę, pokonując ikonę Hollywood. Dziś Polak obchodziłby 101. urodziny

Martyna Zielonka

2 min. czytania

04.12.2025 16:05

Zdzisław Kozień był nie tylko znakomitym aktorem teatralnym, ale i filmowym. Choć przez dekady prezentował swój talent głównie na scenach, z czasem upomniało się o niego także kino. Za rolę w filmie „Skazany” otrzymał wiele prestiżowych nagród, w tym statuetkę na Festiwalu Filmowym w San Sebastian, która – jak sądziło wówczas wielu – miała wpaść w ręce legendarnego amerykańskiego gwiazdora, Gregory’ego Pecka. Z okazji 101. rocznicy urodzin cenionego polskiego artysty przypominamy jego największe osiągnięcia.

Zdzisław Kozień wsławił się jako aktor teatralny, filmowy i telewizyjny.
Artysta miał na koncie około 40 filmowych ról.
Widzowie do dziś wspominają go m.in. jako Antoniego Zubka, bohatera serialu „07 zgłoś się”.

Od gwiazdy teatru do gwiazdy kina

Zdzisław Kozień urodził się 4 grudnia 1924 roku w Krakowie. Już jako mały chłopiec interesował się artystycznym światem, stawiając swoje pierwsze kroki na scenie. Początkowo występował w dziecięcym chórze, a potem w amatorskich przedstawieniach. Od 1948 roku regularnie pojawiał się na deskach krakowskiego Teatru Kolejarza. Choć nigdy nie ukończył studiów aktorskich (w latach 50. zdał eksternistyczny egzamin), z miejsca zyskał uznanie branży. Zachwycał jako jeden z aktorów rzeszowskiego Teatru im. Wandy Siemaszkowej, a następnie wybitny artysta scen wrocławskich – Teatru Polskiego i Współczesnego.

W świecie kina debiutował w 1958 roku rolą Ulka w nagrywanym w Bieszczadach westernie „Rancho Texas”, jednak nie zdołał przyciągnąć uwagi filmowców. Na kolejną rolę musiał czekać aż… 15 lat. Zagrał wówczas epizod w serialu „Droga” i znów zniknął. Przełomem w jego karierze okazał się dopiero rok 1976 – Kozień nie tylko rozpoczął wówczas pracę na planie serialu „07 zgłoś się”, w którym przez kilka kolejnych lat wcielał się w porucznika Antoniego Zubka, ale i otrzymał jedną z głównych ról w filmie „Skazany” Andrzeja Sztosa-Rastawieckiego. Zagrał wówczas u boku Wojciecha Pszoniaka, a jego kreacja (nieuleczalnie chory trener boksu) zachwyciła nie tylko widzów, ale i krytyków. Kozień został doceniony na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych (nagroda za rolę męską) oraz na Festiwalu Filmowym w San Sebastian, gdzie faworytem był sam Gregory Peck – jeden z najwybitniejszych amerykańskich aktorów, wielka legenda i ikona „złotej ery Hollywood”.

Rozwiąż test z polskich filmów. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 procent! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem…

Quiz: Oto prawdziwe perły polskiej kinematografii. Połączysz tytuł filmu z reżyserem?

1/15 "Miś"

Stanisław Tym

Marek Koterski

Stanisław Bareja

Pamiętne kreacje cenionego aktora

Zdzisław Kozień zagrał w sumie w ponad 40 produkcjach, za każdym razem dając prawdziwy popis swoich aktorskich umiejętności. Choć zwykle można go było oglądać w rolach drugoplanowych bądź epizodycznych, wiele z jego kreacji zapisało się na kartach historii polskiego kina i telewizji. Wystąpił w takich hitach, jak:

„Człowiek z marmuru”
„Najdłuższa wojna nowoczesnej Europy”
„Wściekły”
„Królowa Bona”
„Epitafium dla Barbary Radziwiłłówny”
„Dom”
„Popielec”
„Szaleństwa panny Ewy”

Za swoje artystyczne osiągnięcia został odznaczony m.in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Srebrnym Krzyżem Zasługi oraz Medalem 40-lecia Polski Ludowej. Zmarł 25 marca 1998 w Rzeszowie, w wieku 73 lat. W ostatnich latach życia zmagał się z chorobą nowotworową.