Zapomniane arcydzieło, nie każdy zrozumiał tytuł. Nawiązuje do pewnego przysłowia

O czym opowiada hiszpańska perełka z lat 70.?

W czasach wiecznych premier kinowych oraz produkcji trafiających do serwisów streamingowych łatwo jest zapomieć o arcydziełach, które niegdyś podbijały serca widzów. Jedną z europejskich produkcji, która odeszła w zapomnienie, jest "Nakarmić kruki” w reżyserii Carlosa Saury. Film z 1976 roku powstał w realiach schyłkowego frankizmu, a zdjęcia realizowano w Madrycie oraz w miejscowości Quintanar, położonej w prowincji Segowia.

Rozwiąż quiz, w którym pytamy o reżyserów i filmy, w których zagrali. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Wskaż reżysera, znając tylko tytuł filmu. 10/15 to wielki sukces

1/15 Film "Miś" wyreżyserował

Andrzej Wajda

Juliusz Machulski

Stanisław Bareja

Dalej

Oś fabularna koncentruje się na losach Any - dziewczynki wychowującej się wraz z dwiema siostrami w cieniu dyktatury Francisco Franco. Bohaterka, w którą wciela się Ana Torrent, już na wczesnym etapie życia styka się z traumatycznymi doświadczeniami. Jej matka (Geraldine Chaplin), zdradzana przez męża, umiera w cierpieniu na niejasną chorobę, natomiast ojciec (Héctor Alterio) - wysoko postawiony generał frankistowskiej armii, prowadzący rozwiązłe życie - ginie nagle podczas spotkania z kochanką. Po śmierci obojga rodziców dziewczynki trafiają pod opiekę babci, a następnie zostają wysłane do siostry matki, Pauliny (Mónica Randall).

Narracja filmu w dużej mierze opiera się na wspomnieniach oraz wyobrażeniach Any, szczególnie tych związanych z postacią matki. Reżyser buduje opowieść balansującą między rzeczywistością a dziecięcą fantazją, co sprawia, że "Nakarmić kruki” bywa odczytywane jako alegoria sytuacji społeczno-politycznej Hiszpanii. Ojciec symbolizuje brutalny i cyniczny reżim Franco, matka - schorowaną, odchodzącą "starą” Hiszpanię, babcia uosabia pokolenie zapatrzone w przeszłość, natomiast Ana i jej siostry reprezentują nowe społeczeństwo, naznaczone przemocą, lecz poszukujące własnej tożsamości i drogi ku przyszłości.

Kto zagrał w "Nakarmić kruki"?

Ana Torrent wciela się w postać tytułowej Any. Już wcześniej zdobyła uznanie widzów i krytyków dzięki znakomitej roli w filmie "El espíritu de la colmena" Víctora Ericego, zrealizowanym, gdy aktorka miała zaledwie siedem lat. Po występie w "Nakarmić kruki" zagrała kolejną znaczącą rolę w filmie "The Nest", gdzie sportretowała trzynastoletnią dziewczynę uwikłaną w relację ze starszym wdowcem, granym przez Héctora Alterio - tego samego aktora, który w "Cría Cuervos" wcielił się w Anselma, ojca głównej bohaterki.

Geraldine Chaplin pojawia się w filmie w podwójnej kreacji: jako María, matka Any, mówiąca po hiszpańsku z charakterystycznym angielskim akcentem, oraz jako dorosła Ana, której głosu użyczyła aktorka Julieta Serrano. W okresie realizacji filmu Chaplin była życiową partnerką Carlosa Saury i jego inspiracją artystyczną. Współpracowała z reżyserem przy dziesięciu jego produkcjach.

W "Nakarmić kruki" zagrali między innymi:

• Anę Torrent w roli Any;
• Conchi Pérez jako Irene;
• Maite Sánchez jako Maite;
• Geraldine Chaplin jako María oraz dorosła Ana;
• Mónicę Randall jako ciotkę Paulinę;
• Florindę Chico w roli Rosy, służącej;
• Josefinę Díaz jako babcię Any;
• Héctora Alterio jako Anselma, ojca dziewczynek;
• Mirtę Miller jako Amelię, kochankę Anselma;
• Germána Cobosa jako Nicolása, męża Amelii.

W jakich okolicznościach powstało "Nakarmić kruki"?

Hiszpański film powstał w czasie, gdy Carlos Saura był uznawany za jednego z czołowych krytyków frankistowskiej Hiszpanii. Podobnie jak w innych jego dziełach, również tutaj postacie i motywy niosą wyraźne odniesienia do reżimu Franco oraz do osobistej interpretacji tej rzeczywistości przez reżysera. Narracja wyraźnie akcentuje rozdźwięk między intymnym, naznaczonym traumą światem wewnętrznym dziecka a brutalną, polityczną rzeczywistością zewnętrzną. Ana próbuje zmierzyć się z poczuciem winy zarówno na poziomie osobistych przeżyć, jak i w kontekście systemu, który ją otacza.

Sam Saura, zapytany o źródła cierpienia bohaterki, tłumaczył: "'Nakarmić kruki' to film smutny - to prawda. Wynika to jednak z mojego przekonania, że dzieciństwo bywa jednym z najbardziej przerażających okresów w życiu człowieka. W tym wieku nie wiadomo, dokąd się zmierza; inni decydują za ciebie, prowadzą cię, popychają, a to rodzi strach. Nie wiesz, kim jesteś, dokąd idziesz ani co cię czeka. To czas ogromnej niepewności”.

Co oznacza tytuł hiszpańskiej produkcji?

Nazwa filmu "Cría Cuervos" wywodzi się z hiszpańskiego przysłowia: "Cría cuervos y te sacarán los ojos”, tłumaczonego jako "Karm kruki, a wydziobią ci oczy”. Sentencja ta najczęściej odnosi się do nieudanego wychowania dzieci lub pecha z nimi związanego. Bywa też interpretowana jako metafora młodzieńczego buntu bądź ostrzeżenie, że nawet dobre intencje mogą obrócić się przeciwko człowiekowi.

Autorstwo powiedzenia przypisuje się Don Álvarowi de Lunie z Kastylii. Według przekazu, podczas jednej z wypraw łowieckich jego towarzysze spotkali żebraka, który miał głębokie blizny w miejscu oczu. Mężczyzna opowiedział, że przez trzy lata z oddaniem opiekował się krukiem, który ostatecznie zaatakował go i pozbawił wzroku. Ironiczna odpowiedź Don Álvara miała dać początek przysłowiu. Na rynku amerykańskim film początkowo funkcjonował pod skróconym tytułem "Cría!", natomiast w Wielkiej Brytanii jako "Raise Ravens". Z czasem w obu krajach przyjęto jednak oryginalną nazwę "Cría Cuervos".

Jakie nagrody zdobyła zapomniana hiszpańska perełka filmowa?

Film Carlosa Saury spotkał się z szerokim uznaniem na arenie międzynarodowej. W 1976 roku reżyser otrzymał Wielką Nagrodę Jury na festiwalu w Cannes, a sam obraz był również nominowany do Złotej Palmy. "Nakarmić kruki” prezentowano między innymi na festiwalach w Londynie oraz Karlowych Warach, a rok później uhonorowano nagrodą krytyków na festiwalu w Brukseli. Produkcja zdobyła także uznanie amerykańskich krytyków - w 1978 roku Związek Filmowców z Nowego Jorku przyznał jej nagrody za najlepszy film, reżyserię oraz rolę kobiecą dla Geraldine Chaplin. Film otrzymał nominacje do Césara dla najlepszego filmu obcojęzycznego oraz Złotego Globu w kategorii filmu zagranicznego, a w 1981 roku został nagrodzony również na festiwalu w Nowym Delhi.

Z jakim odbiorem spotkało się "Nakarmić kruki"?

Produkcja okazała się największym sukcesem kasowym w dotychczasowej karierze Carlosa Saury i producenta Elíasa Querejety. W 1976 roku znalazła się na szóstym miejscu pod względem popularności wśród hiszpańskich filmów. Równie dobrze poradziła sobie poza granicami kraju - zwłaszcza w Stanach Zjednoczonych, gdzie ugruntowała pozycję Saury jako najbardziej rozpoznawalnego hiszpańskiego reżysera lat 70. Obecnie "Nakarmić kruki" uchodzi za jedno z najważniejszych dzieł kina hiszpańskiego - film o wymiarze politycznym, filozoficznym i psychologicznym. W serwisie Rotten Tomatoes posiada 100 procent pozytywnych recenzji, przy średniej ocenie 8,3/10, opartej na 18 opiniach.

Źródło: Radio ZET/ Wikipedia