Zagrał w kultowych produkcjach PRL. Mało kto wie, co zrobił, żeby przetrwać wojnę
August Kowalczyk miał na koncie wiele ról, ale przez Polaków został zapamiętany m.in. dzięki roli w filmie „Chłopi”. Niewielu jednak wie, że aktor miał bardzo bolesną przeszłość. Udało mu się zbiec z obozu koncentracyjnego.
- August Kowalczyk był polskim aktorem filmowym i teatralnym.
- Na koncie miał wiele ról w kultowych produkcjach. Polacy zapamiętali go głównie dzięki roli w filmie „Chłopi”, gdzie wcielił się w wójta.
- Nie wszyscy wiedzą, jak wyglądała jego przeszłość. Aktorowi udało się uciec z obozu koncentracyjnego.
Kim był August Kowalczyk?
August Kowalczyk urodził się w 1921 roku. Był polskim aktorem filmowym, teatralnym i telewizyjnym, a także reżyserem. Na deskach teatru zadebiutował w 1945 roku, a trzy lata później zdał aktorski egzamin eksternistyczny. Związany był z teatrami w Krakowie i Warszawie. Grał także w teatrze w Częstochowie im. Adama Mickiewicza, gdzie w latach 1962-1966 był dyrektorem. Był również w latach 1968-1981 dyrektorem naczelnym i artystycznym Teatru Polskiego w Warszawie.
Quiz: Z tych kultowych polskich filmów możemy być dumni. Znasz choć połowę? [Quiz]
Polacy znają go także z wielu innych produkcji. Wystąpił m.in. w: "Piątka z ulicy Barskiej", "Pokolenie", "Rok pierwszy", "Milczące ślady", "Rękopis znaleziony w Saragossie", "Epilog norymberski", "Janosik", "Stawka większa niż życie", "Sekret Enigmy", "Alchemik" czy "Chłopi" i to właśnie z roli w tym ostatnim filmie był najbardziej znany Polakom. W filmie „Chłopi” z 1973 roku w reżyserii Jana Rybkowskiego zagrał wójta. Był ikoną PRL i miał duży dorobek artystyczny. Mimo popularności wiele osób może nie wiedzieć, jak wyglądała jego przeszłość.
Zanim został aktorem, walczył o przetrwanie i uciekł z obozu koncentracyjnego
August Kowalczyk, zanim zdobył uznanie widzów rolą w kultowym filmie „Chłopi”, musiał walczyć o przetrwanie. Po wybuchu wojny wstąpił do armii polskiej we Francji, jednak podczas przekraczania terytorium Słowacji został aresztowany. 4 grudnia 1940 roku został przewieziony do niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz. Tam pracował m.in. przy wyładunku materiałów budowlanych. Kowalczyk nie miał jednak zamiaru podporządkować się oprawcom – utrzymywał kontakty z ludnością cywilną Oświęcimia, za co został ukarany. 28 maja przeniesiono go do dożywotniej kompanii karnej.
August Kowalczyk jednak się nie poddał i postanowił zrobić wszystko, aby uciec. Udało mu się to 10 czerwca 1942 roku. Wraz z innymi więźniami podjął próbę ucieczki zaraz po skończonych pracach przy budowie rowu melioracyjnego. Rozpoczęła się walka o przetrwanie – przyszłemu aktorowi udało się uciec do lasu, a następnie ukryć w polu zboża. Tam odnalazły go kobiety, podarowały mu damskie ubrania, które służyło jako przebranie i pokazały miejsce, gdzie może się schronić. Następnie przez 7 tygodni ukrywał się na poddaszu jednego z domów. Później wszystko zaczęło układać się ku dobremu. Wyjechał na Górny Śląsk a stamtąd do Krakowa. Do końca wojny walczył w AK. Niedługo później rozpoczęła się jego kariera aktorska.
August Kowalczyk zmarł 29 lipca 2012 roku.
Źródło: Radio ZET/Wikipedia
![Mężczyzna i dziewczynka siedzą na kanapie, oboje zamyśleni, trzymając się za ręce.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/20/30b2abb6/2505373-179x101-b5b6973f5b.png "Kadr z serialu "Matki Pingwinów"")
![](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/21/af53bfac/2505758-179x101-32b25c90a9.png ""Ciała" (2023)")
![Kobieta w eleganckiej biżuterii, uśmiechająca się na tle publiczności na czerwonym dywanie.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/20/7fb4c320/2505358-179x101-6eaab13dc7.png "Film Kasi Smutniak zachwycił włoskich krytyków. "Trafia prosto do serca"")
