Radio ZET
Rozrywka
Filmy i seriale
Zagrał w kultowych produkcjach PRL, ale Polacy pokochali go za rolę w "Złotopolskich"

Zagrał w kultowych produkcjach PRL, ale Polacy pokochali go za rolę w "Złotopolskich"

Martyna Zielonka

2 min. czytania

01.11.2026 08:09

23 lata temu odszedł Henryk Machalica - ceniony polski aktor, znany m.in. z roli Dionizego w kultowym serialu TVP2, "Złotopolscy". Choć to właśnie ten przebój przyniósł mu sławę i sympatię widzów, artysta przez dekady zachwycał zarówno w filmach i serialach, jak i na deskach teatralnych. W jego dorobku znajdziemy wiele wybitnych ról.

Mężczyzna z długimi, siwymi włosami i brodą, gestykuluje z pasją. W tle ciemne wnętrze.

Z tego artykułu dowiesz się:

Jak przebiegała kariera teatralna Henryka Machalicy.
Dlaczego rola w "Złotopolskich" była przełomowa.
Co wydarzyło się po wypadku podczas jazdy konnej.
Jakie było niespełnione marzenie Henryka Machalicy.

Nie przegap

Mistrz drugiego planu, zagrał ponad 100 ról. Mało kto wie, jak nazywał się ten polski aktor

Kariera aktorska Henryka Machalicy

Henryk Machalica przyszedł na świat 18 czerwca 1930 roku w Chybiu, w województwie śląskim. W latach 50. zdał eksternistyczny egzamin dla aktorów lalkarzy oraz aktorów dramatycznych i rozpoczął karierę teatralną. Jego talent można było podziwiać m.in. w Teatrach Dolnośląskich w Jeleniej Górze i Wałbrzychu, Teatrze Polskim w Bielsku-Białej, Teatrze Polskim w Poznaniu oraz na scenach warszawskich - w Narodowym, Ateneum, Dramatycznym, Nowym, Powszechnym i Ochoty.

Rozwiąż quiz, w którym pytamy o polskie filmy. Tylko mistrz zdobędzie komplet punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem…

Quiz: Te polskie filmy podbiły USA. Znasz je lepiej niż Amerykanie? Celem choć 9/15

1/15 Który polski film jako pierwszy zdobył Oscara?

"Ida"

"Boże ciało"

"Człowiek z marmuru"

"Cicha noc"

Na ekranach debiutował w 1967 roku niewielką rolą w filmie "Skok". Choć dość regularnie grywał zarówno w produkcjach kinowych, jak i serialach (wystąpił m.in. "Rodzinie Połanieckich", "Najdłuższej wojnie nowoczesnej Europy", "07 zgłoś się", "Wilczycy", "Cudzoziemce", czy "Pograniczu w ogniu"), bardzo długo nie mógł przebić się na popularność. Przełomem w jego życiu zawodowym okazała się dopiero rola Dionizego Złotopolskiego w wielkim hicie TVP - "Złotopolscy". Artysta wcielał w mężczyznę, wywodzącego się ze szlacheckiej zamożnej rodziny, która od lat posiada majątek w Złotopolicach. Był mężem, ojcem i dziadkiem, a także powszechnie szanowanym mieszkańcem wsi. Widzowie polubili tego bohatera i mocno odczuli jego stratę. Henryk Machalica występował w serialu w latach 1997-2003.

Zobacz także

Syn legend polskiego kina zaczynał jako aktor. Dziś robi karierę za granicą

Mężczyzna w szarej bluzie, z wyrazem twarzy pełnym zdziwienia.

To zrujnowało mu zdrowie. Aktor usłyszał diagnozę kilka dni przed śmiercią

Prawdopodobnie najlepszy aktor w historii kina, 2 Oscary i 7 nominacji. Dziś kończy 83 lata

Koszmarny wypadek

Z rolą pożegnał się po wypadku, którego doznał podczas jazdy konnej (złamał kręgosłup i był sparaliżowany). Zmarł pół roku później, 1 listopada 2003 roku, nie spełniwszy swojego największego marzenia. Jako miłośnik koni, planował wybudować hotel dla tych zwierząt i cieszyć się ich towarzystwem podczas emerytury. Niestety nie zdążył. Miał 73 lata.

Odchodząc, pozostawił w żałobie wielu bliskich - w tym trzech synów z pierwszego małżeństwa: aktorów Piotra (zm. w 2020 roku) i Aleksandra oraz sportowca Krzysztofa Machalicę, a także córki ze związku z dziennikarką Danutą Wilhelmi - Magdę i Paulinę. Choć stworzył drugą rodzinę, zawsze pozostawał w dobrych relacjach z synami. "Gadaliśmy o wszystkim, o świecie, ludziach, zawodzie, kobietach. Ktoś, coś, los dał nam szansę, żebyśmy mogli tak blisko i mocno być ze sobą." - mówił o ich relacji Piotr Machalica, wspominając wspólną pracę z ojcem i bratem nad spektaklem "Cena".