`

W PRL-u zrobił film o śląskich elwrach. Dziś już mało kto to pamięta

2 min. czytania
24.10.2025 13:37
Obserwuj nas na Google

O tym filmie z czasów PRL pamiętają dziś nieliczni. Warto jednak go sobie przypomnieć, bo w wyjątkowy sposób zaprezentował kulturę i mieszkańców Śląska sprzed 40 lat. Zdjęcia do tej produkcji kręcono w Katowicach, Chorzowie i Siemianowicach Śląskich, a głównymi bohaterami byli elwrowie - wędrowni śpiewacy.

Kadr z filmu "Komedianci z wczorajszej ulicy"
fot. Kadr z filmu "Komedianci z wczorajszej ulicy"

Z tego artykułu dowiesz się:

  • O czym opowiada film "Komedianci z wczorajszej ulicy"?
  • Kim byli śląscy elwrowie?
  • Kto zagrał w filmie "Komedianci z wczorajszej ulicy"?

"Komedianci z wczorajszej ulicy" - hit PRL, o którym pamięta niewielu

"Komedianci z wczorajszej ulicy" to ważny obraz prezentujący śląski krajobraz w okresie PRL. Film obyczajowy z 1986 roku wyreżyserował Janusz Kidawa, którego cała twórczość inspirowana była Śląskiem. Realizował programy artystyczne i publicystyczne w Telewizji Katowice, stworzył także satyryczny paradokument o budowie Huty Katowice - "Pejzaż horyzontalny".

Rozwiąż quiz z wiedzy o PRL. Tylko mistrz zdobędzie komplet punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Piękności z PRL-u. Wszyscy tracili dla nich głowę

1/10 Ta aktorka grała przede wszystkim kobiety z wyższych sfer. Dziś znamy ją jako „pierwszą damę polskiego kina”.

Kolejne jego produkcje nawiązywały do wyjątkowych bohaterów kultury śląskiej - elwrów, czyli wędrownych śpiewaków i aktorów, którzy żyją z darowizn składanych im do czapki przez słuchaczy. Pierwszy z tych filmów "Grzeszny żywot Franciszka Buły" to historia rozgrywająca się w latach 30. XX wieku, natomiast "Komedianci..." odnosili się do ówczesnego okresu PRL.

 

O czym opowiada historia "Komediantów z wczorajszej ulicy"?

Jesteśmy w Katowicach, w drugiej połowie lat 80. XX wieku. Wszyscy mieszkańcy miasta oglądają w telewizji film "Grzeszny żywot Franciszka Buły", a dwaj milicjanci, Karlik i Lucek, patrolują puste ulice. Docierają do salonu telewizyjnego, w którym łapią na gorącym uczynku dwóch włamywaczy. Niestety, nieopatrznie spoglądają na ekran i ulegają magii filmu. Tymczasem złodzieje, korzystając z ich nieuwagi, uciekają. Milicjanci płacą za gapiostwo utratą pracy. Tak jak bohaterowie filmu postanawiają założyć wędrowną trupę śpiewaków i komików, nazywając ją "Nasza kara".

Choć "Komedianci z wczorajszej ulicy" na pierwszy rzut oka mają komediowy charakter, przesłanie filmu jest dużo głębsze i skłania do refleksji nad zmieniającym się czasem i obyczajami. Podkreśla, że kolorowo ubranych wagabundów nikt już nie potrzebuje, a pewne tradycje utracone zostały na zawsze.

W obsadzie filmu znaleźli się:

  • Joanna Bartel jako Adela
  • Danuta Owczarek jako Krysta
  • Andrzej Chłapek jako Zeflik
  • Jan Skrzek jako "Kyks"
  • Henryk Stanek jako Karlik
  • Jerzy Cnota jako Biernat
  • Czesław Magnowski jako Cebula
  • Tadeusz Drozda jako mgr Stanisław Bogacki
  • Małgorzata Pawłowska jako Julinka
  • Janusz Kłosiński jako wartownik
  • Bernard Krawczyk jako profesor etnografii
  • Ignacy Gogolewski jako Graciani, reżyser
  • Wiesław Wójcik jako Franek Zalewaja
  • Marta Straszna jako Gracyno
  • Andrzej Skupiński jako Lucek
  • Krzysztof Bochenek jako Basztard
  • Zdzisław Rychter jako milicjant

Źródło: Radio ZET / Wikipedia / FilmPolski