To polskie arcydzieło napisał noblista. Nie wszyscy Polacy widzieli tę adaptację
"Dolina Issy" to ceniona powieść autorstwa Czesława Miłosza - laureata Nagrody Nobla w dziedzinie literatury. Nie wszyscy Polacy wiedzą, że powstała filmowa adaptacja tej książki. Jedną z głównych postaci - Magdalenę - zagrała w tej produkcji Anna Dymna. Film do dziś uznawany jest za dzieło jedyne w swoim rodzaju.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jakie okoliczności towarzyszyły powstaniu "Doliny Issy"?
- Dlaczego "Dolina Issy" była ważna dla twórczości Miłosza?
- Którzy znani polscy aktorzy zagrali w filmowej adaptacji "Doliny Issy"?
"Dolina Issy" to jedno z najważniejszych dzieł Czesława Miłosza
To jedno z najważniejszych dzieł znanego polskiego noblisty. "Dolina Issy" Czesława Miłosza została wydana w 1955 roku w Paryżu przez Instytut Literacki jako t. 10. Biblioteki "Kultury". Powieść powstawała od jesieni 1953 r. do czerwca 1954 r. w Bons nad Lemanem i Brie-Comte-Robert we Francji. Została uznana za jedną z najlepszych książek emigracyjnych 1955 roku.
Rozwiąż quiz o tematyce filmowej. Tylko mistrz zdobędzie komplet punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem…
Quiz: "Sami swoi" czy "Kogel-mogel"? Przypisz sławny cytat do filmu
Było to bardzo ważne dzieło w twórczości Miłosza - nie tylko ze względu na tematykę. Sam poeta wyjaśniał w rozmowie z dziennikarką Renatą Gorczyńską, że podczas pisania tej powieści trwał w kryzysie artystycznym i nie mógł pisać nowych wierszy. Dopiero "Dolina Issy" okazała się dla niego "zabiegiem kuracyjnym", dzięki któremu wrócił do poezji.
Jak powstawała ekranizacja "Doliny Issy"?
"Dolina Issy" została wydana w Polsce dopiero w 1981 roku - wcześniej blokowano tę możliwość ze względu na "ogólną działalność polityczną autora". Utwór Miłosza nie ma typowej, wyrazistej fabuły. Akcja powieści toczy się głównie na Litwie w dolinie półmitycznej rzeki Issy.
Choć stanowiło to spore wyzwanie, po latach powstała filmowa adaptacja tej powieści. "Dolinę Issy" (1982) wyreżyserował Tadeusz Konwicki. Uznał, że w tej ekranizacji ważniejsze od fabuły będą obrazy - piękne sielskie pejzaże, dopracowana scenografia i wyjątkowe charakteryzacje postaci. W całość wpleciono poetyckie utwory Czesława Miłosza.
W obsadzie filmu pojawiło się wiele znanych polskich aktorów i aktorek, m.in.
- Anna Dymna
- Maria Pakulnis
- Danuta Szaflarska
- Ewa Wiśniewska
- Edward Dziewoński
- Krzysztof Gosztyła
- Jerzy Kamas
- Jerzy Kryszak
- Tadeusz Chudecki
- Halina Machulska
- Olgierd Łukaszewicz
- Czesław Lasota
- Ryszard Zatorski
Film opowiada kilka historii - mówi o losach małego Tomaszka, o zakazanym romansie księdza Peikswy z gosposią Magdaleną, nieszczęśliwej miłości pokojówki Barbary i szaleństwie leśnika Baltazara. W filmie świat żywych przenika się także ze światem zmarłych, w którym pojawiają się postacie fantastyczne inspirowane litewskimi legendami.
Zwiastun produkcji można zobaczyć poniżej:
Najlepsze adaptacje Polski Ludowej. Te filmy przeniosły bestsellery na ekran kina
![Mężczyzna obejmuje kobietę z krótkimi włosami. Oboje mają poważne wyrazy twarzy.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/06/16/42e90251/2242840-860x489-aeaa6ec9f5.jpg "Kadr z filmu "Znachor"")
Źródło: Radio ZET / Wikipedia
![Kobieta w eleganckiej biżuterii, uśmiechająca się na tle publiczności na czerwonym dywanie.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/20/7fb4c320/2505358-179x101-6eaab13dc7.png "Film Kasi Smutniak zachwycił włoskich krytyków. "Trafia prosto do serca"")
![Kobieta z uśmiechem ma jasne włosy i niebieskie oczy, rozmawia w przyjaznej atmosferze.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/20/e34ca95c/2504563-179x101-8e53c937c1.jpg "Elizabeth Holmes w dokumencie "Zobaczysz wszystko"")
![](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/20/5c55e099/2504623-179x101-396bef3e12.png ""Detektyw"")
![Kobieta w niebieskim stroju medycznym z stetoskopem, skupiona na rozmowie w szpitalu.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/19/78aa1827/2504418-179x101-7642e7d517.png "Kadr z serialu "SOR"")
