Radio ZET
Rozrywka
Filmy i seriale
To pierwszy polski film nominowany do Oscara. Przegrał z wyjątkowym arcydziełem

To pierwszy polski film nominowany do Oscara. Przegrał z wyjątkowym arcydziełem

Kacper Jedynak

2 min. czytania

27.09.2025 09:01

„Nóż w wodzie” to pierwszy polski film, który trafił do oscarowego wyścigu. Debiut reżyserski Romana Polańskiego zdobył międzynarodowe uznanie i otworzył nowe możliwości dla rodzimego kina. Choć nie zdobył statuetki, jego nominacja przeszła do historii.

Z tego artykułu dowiesz się:

Z jakim filmem przegrał hit Roman Polańskiego w walce o Oscara.
O czym opowiada „Nóż w wodzie” Romana Polańskiego.
Z jakimi sukcesami i przeszkodami spotkał się film na drodze do nagrody.

To pierwsza polska nominacja do Oscara. Z jakim filmem przegrał hit Polańskiego?

W 1962 roku polska kinematografia przeżyła przełom. Debiutancki film Romana Polańskiego „Nóż w wodzie”, zrealizowany na podstawie scenariusza autorstwa Polańskiego, Jerzego Skolimowskiego i Jakuba Goldberga, został nominowany do Oscara w kategorii filmu nieanglojęzycznego. Była to pierwsza w historii Polski nominacja w tej prestiżowej kategorii. Pomimo że Polański i jego projekt zdobyli uznanie na całym świecie, rywalizacja była zacięta. Zwycięzcą okazał się „Osiem i pół” Federico Felliniego.

Rozwiąż quiz filmowy. Rozpoznasz go po kadrze? Tylko mistrz zdobędzie komplet punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem…

Quiz: Poznasz kultowy film z PRL po kadrze? Młodzież przegra na 4. Pytaniu

1/15 Z którego filmu pochodzi ten kadr?

"Polowanie na muchy"

"Konsul"

"Kochaj albo rzuć"

O czym opowiada „Nóż w wodzie”? Kto tam zagrał?

„Nóż w wodzie” to mistrzowsko zrealizowane dzieło psychologiczne, składające się z ograniczonej liczby bohaterów i jednego miejsca akcji – jachtu i Mazur. Film opowiada historię rywalizacji między dojrzałym mężczyzną, jego żoną a młodym autostopowiczem, w której napięcie, zazdrość i wątpliwości wrastają w świadomość bohaterów.

W Polsce film spotkał się z krytyką i został oficjalnie potępiony przez ówczesne władze PRL, co skłoniło Romana Polańskiego do emigracji do Francji. Z biegiem lat „Nóż w wodzie” zyskał uznanie i dziś uchodzi za jedno z najwybitniejszych dzieł polskiego kina. Potwierdza to m.in. ranking Muzeum Kinematografii w Łodzi, w którym obraz Polańskiego uplasował się na czwartym miejscu wśród najlepszych polskich filmów, według twórców i znawców kina.

Obsada filmu

Leon Niemczyk – Andrzej
Jolanta Umecka – Krystyna
Anna Ciepielewska – Krystyna (głos)
Zygmunt Malanowicz – chłopak
Roman Polański – chłopak (głos)

Dlaczego „Osiem i pół” zdobyło uznanie Akademii?

Tymczasem „Osiem i pół” (1963) Felliniego to film o innej skali, równie introspektywny, choć jeszcze bardziej samorefleksyjny. Fellini analizuje kondycję artysty przeżywającego kryzys twórczy – miesza wspomnienia, marzenia, fantazje, pragnienia i rzeczywistość w sposób barwnie oniryczny, choć sam film jest czarno‑biały. To dzieło cechuje się bogactwem formy, głębią psychologiczną i artystycznym rozmachem, dzięki czemu zdobyło uznanie Akademii – Oscar dla najlepszej produkcji zagranicznej przypadał właśnie jemu.

Źródło: Radio ZET/ Wikipedia/FilmPolski.pl