Radio ZET
Rozrywka
Filmy i seriale
Ten polski film “występuje przeciwko chrześcijańskim zasadom”. Tak uważał Kościół

Ten polski film “występuje przeciwko chrześcijańskim zasadom”. Tak uważał Kościół

Maria Orava

2 min. czytania

14.04.2025 16:21

To jeden z najbardziej polaryzujących polskich filmów, które miały premierę w kinach przed 1989 rokiem. A to były czasy, w których o tę polaryzację nie było trudno. Na Festiwalu Filmowym w Cannes byli zachwyceni tą produkcją, ale w Watykanie nastroje były już zdecydowanie inne. A wszystko to o filmie “Matka Joanna od Aniołów” - klasyki polskiego kina.

Lucyna Winnicka w filmie "Matka Joanna od Aniołów"

“Matka Joanna od Aniołów” to filmowy klasyk, który wywołał w Polsce szereg kontrowersji.
Produkcja została odrzucona przez polskich reprezentantów Kościoła.
Film Konwickiego i Kawalerowicza został doceniony za granicą.

Kontrowersje wokół filmu Jerzego Kawalerowicza

“Matka Joanna od Aniołów” to film łączący trzy wielkie nazwiska dla polskiej kultury - Jarosława Iwaszkiewicza, Tadeusza Konwickiego i Jerzego Kawalerowicza. Produkcja powstała na podstawie opowiadania tego pierwszego, za scenariusz odpowiadała pozostała dwójka, a reżyseria przypadła tylko temu ostatniemu. Iwaszkiewicz, pisząc opowiadanie “Matka Joanna od Aniołów”, inspirował się prawdziwymi wydarzeniami z klasztoru urszulanek we francuskim mieście Loudun w XVII wieku, w którym miało dojść do opętania zakonnic. W jego dziele rzecz dzieje się jednak w polskim Ludyniu.

Quiz: Arcydzieła kina PRL. Każdy Polak powinien tutaj zdobyć choć 80% punktów [Quiz]

1/14 "Sanatorium pod klepsydrą" to film, który jest:

Ekranizacją

Adaptacją filmową

Scenariuszem oryginalnym

I dzisiaj temat ten wydaje się poruszać sprawy wrażliwe dla środowiska kościelnego, a tu mowa o latach 60., w których podział między wierzącymi a niewierzącymi był podkręcany przez PRL-owską propagandę. Film o opętanych zakonnicach, był więc aktem pewnej odwagi.

Socjalistyczni decydenci stwierdzili, że scenariusz Konwickiego i Kawalerowicza jest bardzo dobry. Oprócz zalecenia stosunkowo niewielkiej (jak na standardy ówczesnej cenzury) poprawki, materiał został dobrze przyjęty, a dopuszczenie do jego realizacji odbyło się bez większych dramatów. Na początku 1961 roku film “Matka Joanna od Aniołów” był gotowy i został pokazany światu. I tak rozpętało się małe filmowe piekło.

Polskie filmy nagrodzone w Cannes - “Matka Joanna od Aniołów”

Biuro Episkopatu Polski do Spraw Filmu, Radia, Telewizji i Teatru wydało opinię, z której wynikało, że “Matka Joanna od Aniołów” należy do “filmów niedozwolonych, które wprost lub pośrednio występują przeciwko chrześcijańskim zasadom wiary i obyczajów”. Filmowo-kościelne spięcie miało przyczynić się do “porażki” filmu na Festiwalu Filmowym w Cannes. Nominowany do Grand Prix film Kawalerowicza i Konwickiego zdobył Srebrną Palmę zamiast głównej nagrody przegrywając z “Viridianą”, która również została uznana za antyklerykalną. O “Viridianie” przeczytacie więcej tutaj: Watykan potępił „bluźniercze” arcydzieło lat 60. Reżyser musiał uciec z kraju.

Jednak w przeciwieństwie do konkurenta, Luisa Buñuela, ani Kawalerowicz, ani Konwicki nie musieli uciekać z ojczyzny. Musieli za to przez pewien czas żyć z dezaprobatą środowiska kościelnego w Polsce.

Źródło: RadioZET.pl/Wikipedia