Radio ZET
Rozrywka
Filmy i seriale
Ten kryminał był hitem lat 60. Krytycy piali z zachwytu, ale dziś nikt nie pamięta

Ten kryminał był hitem lat 60. Krytycy piali z zachwytu, ale dziś nikt nie pamięta

Weronika Paliczka

2 min. czytania

12.06.2025 11:44

W gąszczu filmów oraz seriali coraz więcej dzieł odchodzi w zapomnienie. Czasem nawet największe hity są pomijane ze względu na stały zalew premier. Obecnie wielu Polaków nie pamięta już o kultowym kryminale, który porywał ich w latach 60. ubiegłego wieku. Filmowe arcydzieło nieświadomie trafiło na listę projektów zapomnianych.

Ten kryminał był hitem lat 60. Krytycy piali z zachwytu, ale dziś nikt nie pamięta

Z tego artykułu dowiesz się:

Kiedy powstał "Ostatni kurs"?
Kto grał w "Ostatnim kursie"?
O czym opowiadał "Ostatni kurs"?

"Ostatni kurs" należy do kanonu polskich kryminałów

Choć współcześnie tytuł "Ostatni kurs" jest niemalże zapomniany, kiedyś był on tożsamy z jednym z najlepszych filmów kryminalnych PRL-u. Film w reżyserii Jana Batorego powstał w 1963 roku jako produkcja polsko-czeska. Reżyserując "Ostatni kurs" Batory bazował na powieści Joe Alexa, a właściwie Macieja Słomczyńskiego, polskiego pisarza i tłumacza, który na swoim koncie miał między innymi tłumaczenie "Ulissesa" oraz "Podróży Guliwera". "Ostatni kurs" to polska odpowiedź na amerykańskie kino noir, znanego z unikania moralizacji widzów oraz szeroko pojętych happy endów. Przykładami filmów kina noir są między innymi "Sokół maltański", "Casablanca" oraz "Nieznajomi z pociągu". Polsko-czeska produkcja osadzona jest w surowych realiach PRL-owskiego Trójmiasta, co jedynie dodaje jej charakteru.

Quiz: Quiz z filmów PRL. Tylko geniusz zdobędzie aż 17/17!

1/17 Z jakiego filmu pochodzi cytat: „Z twarzy podobny zupełnie do nikogo”?

"Miś"

"Nie lubię poniedziałku"

"Alternatywy 4"

"Rejs"

Fabuła "Ostatniego kursu" rozgrywa się w ciągu jednej nocy. W Gdyni i Gdańsku dochodzi do serii brutalnych morderstw taksówkarzy. Głównym podejrzanym staje się Henryk Kowalski, młody kierowca grany przez Stanisława Mikulskiego, który przez przypadek trafia w sam środek kryminalnej intrygi. Śledztwo prowadzi porucznik Szymański, początkowo przekonany o winie Kowalskiego. Z czasem jednak odkrywa, że za zbrodniami stoi zorganizowana grupa działająca pod przykrywką nocnego lokalu "Orion”. Jedną z kluczowych postaci w grupie przestępczej jest Krystyna - piosenkarka, która łączy rolę artystki z rolą bezwzględnej organizatorki przestępstw.

W "Ostatnim kursie" wystąpiły legendy polskiego aktorstwa

W głównych rolach w "Ostatnim kursie" wystąpili Stanisław Mikulski jako Kowalski, Barbara Rylska jako Krystyna oraz Wieńczysław Gliński jako porucznik Szymański. Towarzyszą im Magdalena Sokołowska, Emil Karewicz i Adolf Chronicki. Zdjęcia Antoniego Wójtowicza, realizowane w Gdyni i Łodzi, tworzą mroczną, niepokojącą atmosferę, a muzyka Adama Walacińskiego podkreśla napięcie i klimat nocnego miasta.

"Ostatni kurs" miał premierę w sierpniu 1963 roku i spotkał się z ciepłym przyjęciem zarówno widzów, jak i krytyków. Zaraz po premierze filmu krytycy pisali o filmie "Rasowy kryminał" czy "Kryminał z biglem". Dziś uchodzi za jeden z najlepszych polskich kryminałów tamtego okresu - nastrojowy, wciągający, z wyrazistymi bohaterami i sprawnie poprowadzoną intrygą. "Ostatni kurs” to także zapis miejskiego pejzażu Polski lat 60., z wyraźnym rysem społeczno-obyczajowym. Osoby, które chciałyby zanurzyć się w świat mrocznej, PRL-owskiej Gdyni, mogą obejrzeć film na YouTube.

Źródło: Radio ZET