Polacy uwielbiają jego kultowe role z PRL-u. Przez lata skrywał wielki sekret

Początki kariery Jerzego Turka. To aktor filmowy, serialowy i teatralny

Jerzy Turek to nazwisko, które wiele osób w Polsce od razu kojarzy z komedią i charakterystycznymi postaciami na ekranie i estradzie. Urodzony 17 stycznia 1934 roku w Tchórzowej aktor zyskał ogromną popularność przede wszystkim dzięki rolom drugoplanowym, które zapadały widzom w pamięć na długo po emisji filmów i seriali. Znany był zarówno z ról kinowych, jak i telewizyjnych, m.in. jako trener Wacław Jarząbek w „Misiu” i dobroduszny listonosz Józef Garliński w serialu „Złotopolscy”. Jego twarz i głos stały się rozpoznawalne dla kilku pokoleń Polaków, którzy z sympatią wspominają jego komediowe kreacje.

Rozwiąż quiz. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Kultowe seriale PRL. Połączysz tytuł z reżyserem?

1/15 "Czterdziestolatek"

Jerzy Gruza

Andrzej Wajda

Jerzy Kawalerowicz

Dalej

Początki kariery Jerzego Turka nie były od razu związane z wielkim ekranem. Po wojnie wraz z rodziną przeniósł się do Kobyłki pod Warszawą, gdzie najpierw uczęszczał do technikum, a następnie pracował w fabryce samochodów osobowych, gdzie zetknął się amatorsko z aktorstwem. Po zdaniu matury rozpoczął studia w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej w Warszawie, które ukończył w 1958 roku. Jeszcze w tym samym roku zadebiutował na deskach Teatru Ziemi Opolskiej w Opolu, wcielając się w rolę Teodora Rousseau w sztuce „Lato w Nohant”. Po tym etapie kariery związał się z wieloma teatrami warszawskimi, takimi jak Teatr Syrena, Teatr Polski, Teatr Narodowy, Teatr Rozmaitości, a następnie Teatr Kwadrat. Teatr stanowił solidną podstawę jego aktorskiego warsztatu, który później wykorzystał także na dużym ekranie.

Te role zapisały się w polskiej kinematografii. Jaki sekret skrywał przez lata?

Kariera ekranowa Turka rozpoczęła się już w 1957 roku epizodyczną rolą powstańca w „Eroice” Andrzeja Munka i szybko przekształciła się w bogatą filmografię obejmującą różnorodne role. W filmach wojennych, komediach i serialach potrafił odnaleźć się równie dobrze, co na deskach teatru. W latach 60. i 70. pojawiał się m.in. w „Nie lubię poniedziałku”, „Nie ma mocnych”, „Gdzie jest generał…”, „Kogel-mogel", a w kolejnych dekadach tworzył postacie, które stały się ulubionymi bohaterami widzów. Jego talent do komedii i umiejętność budowania sympatycznych, ludzkich postaci sprawiły, że stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych aktorów epoki PRL. Od 1997 roku grał role w popularnym serialu „Złotopolscy”, co przyczyniło się do utrzymania jego popularności także w młodszym pokoleniu widzów.

Fot.

Przez wiele lat Jerzy Turek skrywał w życiu prywatnym dramat, o którym mało kto wiedział poza najbliższymi. W 1977 roku zmarł jego syn Paweł, mający zaledwie trzynaście lat, co aktor długo trzymał w tajemnicy i nie ujawniał publicznie. Dopiero później, pod koniec życia, opowiedział o tej rodzinnej tragedii w rozmowie do książki „Mieszanka filmowa. Rozmowy i szkice literackie". Mniej znanym elementem jego biografii są także liczne odznaczenia, jakie otrzymał za swoją działalność artystyczną. Po jego śmierci w 2010 roku prezydent RP odznaczył go pośmiertnie Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski za wybitne zasługi dla kultury. Aktor zmarł 14 lutego 2010 roku w Warszawie w wieku 76 lat.

Fot.

Wybrane rola Jerzego Turka

• „Eroica” (1957) – powstaniec 
• „Gdzie jest generał…” (1963) – żołnierz WP 
• „Sami swoi” (1967) – milicjant 
• „Nie lubię poniedziałku” (1971) – urzędnik 
• „Nie ma mocnych” (1974) – mieszkaniec wsi 
• „Miś” (1980) – trener II klasy Wacław Jarząbek
• „Alternatywy 4” (1983) – docent
• „Kogel-mogel” (1988) – Zenon Wolański
• „Rozmowy kontrolowane” (1991) – funkcjonariusz MO
• „Złotopolscy” (1997–2010) – Józef Garliński, listonosz

Fot.

Źródło: Radio ZET/Wikipedia