Polacy już nie pamiętają filmowej perły z PRL-u. Na ekranie najwybitniejsi

O czym opowiada zapomniana filmowa perełka PRL-u?

Dziś Polacy nie pamiętają już filmowej perełki, która w 1989 roku podbiła serca widzów w całym kraju. "Piłkarski poker" to polska komedia sensacyjna z 1988 roku w reżyserii Janusza Zaorskiego, oparta na scenariuszu Jana Purzyckiego i poświęcona zjawisku korupcji w krajowym futbolu. Inspiracją dla filmu były prawdziwe wydarzenia związane z tzw. "niedzielą cudów” z 1986 roku. Krytycy oraz badacze kina interpretowali go jako metaforę moralnego rozkładu końcowego okresu PRL, jednocześnie uznając go za produkcję, która zyskała status kultowej.

Rozwiąż quiz, w którym pytamy o kadry z kultowych produkcji z czasów PRL-u. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Poznasz kultowy film z PRL po kadrze? Młodzież przegra na 4. Pytaniu

1/15 Z którego filmu pochodzi ten kadr?

"Polowanie na muchy"

"Konsul"

"Kochaj albo rzuć"

Dalej

Fabuła "Piłkarskiego pokera" kręci się wokół piłki nożnej. Główny bohater filmu, sędzia piłkarski Jan Laguna, niegdyś utalentowany zawodnik, stacza się w alkoholizm, lecz mimo to pozostaje odporny na presję komercjalizacji i ustawiania wyników. Gdy odkrywa, że jego żona Irena oraz prezes klubu Powiśle Warszawa, Kmita, próbują nim sterować, postanawia wykorzystać sytuację. Wraz z dawnym kolegą, Bolem, decyduje się zmanipulować wyniki ostatniej kolejki I ligi, przyjmując łapówki od klubów w zamian za "odpowiednie” rozstrzygnięcia.

Kto zagrał w głośnej produkcji z czasów PRL-u?

Janusz Zaorski zadbał o to, aby w "Piłkarskim pokerze" wystąpiły największe polskie gwiazdy minionej epoki. Na ekranach wystąpili między innymi:

• Janusz Gajos jako Jan Laguna, sędzia piłkarski;
• Małgorzata Pieczyńska jako Irena "Łapówka” Laguna, żona Laguny;
• Marian Opania jako Bolo;
• Mariusz Dmochowski jako Kmita, prezes klubu Powiśle Warszawa;
• Jan Englert jako prezes klubu Czarni Zabrze;
• Edward Lubaszenko jako stary Grom;
• Olaf Lubaszenko jako Olek Grom;
• Mariusz Benoit jako Józef Grundol, piłkarz Czarnych;
• Zdzisław Wardejn jako prezes klubu Mutra Lubin;
• Henryk Bista jako sędzia Jaskóła;
• Piotr Grabowski jako konferansjer w nocnym lokalu;
• Bohdan Łazuka jako on sam;
• Dariusz Szpakowski jako komentator sportowy;
• Janusz Zaorski jako cinkciarz przed bankiem;
• Bronisław Pawlik jako Bronek, działacz starej daty w Powiślu;
• Stefan Szmidt jako trener Powiśla;
• Adam Baumann jako dyrektor banku na Śląsku;
• Jan Jurewicz jako taksówkarz z Białegostoku;
• Bohdan Ejmont jako Łapiński z Białegostoku;
• Adrianna Biedrzyńska jako żona Grundola;
• Grzegorz Warchoł jako prezes klubu Oceania Gdynia;
• Andrzej Zaorski jako prezes klubu Koks Wałbrzych;
• Jerzy Januszewicz jako prezes klubu Odlew Poznań;
• Marek Bargiełowski jako prezes klubu Kokon Łódź;
• Borys Marynowski jako "Narciarz”, pracownik w klubie Czarnych;
• Jerzy Bińczycki jako działacz;
• Dariusz Dziekanowski jako Dykta, piłkarz Powiśla;
• Józef Kalita jako sędzia Jerzy Eisenstein, przedstawiciel PZPN-u w studiu telewizyjnym;
• Krzysztof Zaleski jako oficjel;
• Kazimierz Górski jako on sam.

Jak widzowie odebrali "Piłkarski poker"?

Po premierze film spotkał się z przychylnymi recenzjami. Krzysztof Mętrak z magazynu "Film" określił go jako przebojowy i efektowny przykład polskiej popkultury tamtego okresu. Stanisław Kuszewski na łamach "Kina" dostrzegał bliskość filmu Zaorskiego z konwencją kryminału sensacyjnego, zestawiając go z "Wielkim Szu" Sylwestra Chęcińskiego – również według scenariusza Purzyckiego. Z czasem pojawiały się jednak opinie bardziej krytyczne. Jakub Majmurek wskazywał, że końcowe sceny podważają wcześniejszą wiarygodność moralną Laguny, który ostatecznie okazuje się częścią skorumpowanego systemu, z którego nie ma ucieczki.

Tadeusz Lubelski, mimo uwag dotyczących mało przekonującego finału, podkreślał, że film trafnie oddaje atmosferę upadku etycznego późnego PRL. Przedstawiony w nim świat futbolu, zdominowany przez przekupstwo i manipulacje, funkcjonuje jako alegoria rozpadającego się państwa. Autentyczności dodawała obsada epizodyczna, między innymi udział Dariusza Szpakowskiego i Kazimierza Górskiego. Jednak, jak zauważa Lubelski, mimo obnażenia patologii, film nie oferuje wizji realnej naprawy sytuacji.

Badacze kultury – Iwona Kurz i Piotr Kubkowski – wskazywali na trwałą pozycję "Piłkarskiego pokera" jako filmu kultowego. Zwracali uwagę, że krytyka ówczesnych mechanizmów świata sportu pozostaje aktualna, czego potwierdzeniem była kolejna "niedziela cudów”, tym razem z sezonu 1992/1993, która ponownie wywołała ogromny skandal. W 1989 roku film otrzymał Nagrodę Szefa Kinematografii za najlepszą fabułę.

Źródło: Radio ZET/ Wikipedia