Na podstawie jego książki powstał jeden z najlepszych filmów. Sfingował samobójstwo

3 min. czytania
23.09.2025 11:50
Obserwuj nas na Google

Ken Kesey był nie tylko autorem poczytnych książek, ale i jedną z najbarwniejszych amerykańskich postaci lat 50. i 60. Członek popularnego ruchu beatników, a potem także współzałożyciel komuny hippisowskiej, żył w zgodzie z własnymi zasadami i przekonaniami, sprzeciwiając się konformizmowi i bezduszności współczesnego świata. Odbicie tego buntu widać m.in. w jego bestsellerowej powieści – „Lot nad kukułczym gniazdem”, na podstawie której Miloš Forman nakręcił jedno ze swoich największych arcydzieł.

Ken Kesey
fot. Domena publiczna
  • Ken Kesey to amerykański pisarz, autor bestsellerowego „Lotu nad kukułczym gniazdem”.
  • Artysta przez lata wiódł barwne życie, nie raz wchodząc w konflikt z prawem.
  • By uniknąć więzienia, w latach 60. zdecydował się… sfingować samobójstwo. 

Dlaczego Ken Kesey zdecydował się upozorować własną śmierć?

Ken Kesey urodził się w La Junta w Kolorado, ale niemal całe życie spędził w Oregonie. W latach 50. studiował teatroznawstwo, a także – dzięki stypendium na kalifornijskim Uniwersytecie Stanforda – uczył się pisarstwa. Już wtedy objawiła się jego buntownicza natura. Kesey zdecydował się dołączyć do beatników - nieformalnego awangardowego ruchu literacko-kulturowego, propagującego idee anarchistycznego indywidualizmu, nonkonformizmu i swobody twórczej. Z kilkoma członkami popularnej grupy w 1964 roku założył komunę hippisowską, którą nazwał „Merry Pranksters”. Przyjaciele zorganizowali wycieczkę autobusem po Stanach Zjednoczonych, podejmując próbę całkowitego odłączenia się od reszty społeczeństwa. Opis tej podróży znalazł się później w książce Toma Wolfe’a „Próba kwasu w elektrycznej oranżadzie”.

Kesey przez lata nie stronił od używek. Aresztowany dwukrotnie za posiadanie marihuany, zdecydował się upozorować samobójstwo i uciec do Meksyku. W izolacji wytrzymał jednak zaledwie rok. Kiedy wrócił do USA, stanął przed sądem, który skazał go na sześć miesięcy pozbawienia wolności. Po odbyciu kary osiadł na stałe w Oregonie, gdzie zdecydował się poświęcić… pracy na roli i żyć w zgodzie z naturą.

Rozwiąż quiz, w którym pytamy o słynnych pisarzy i ich utwory. Tylko mistrz zdobędzie komplet punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem…

Quiz: Quiz z literatury. Przypiszesz pisarza do książki? Wstyd mieć mniej niż 50%

1/14 Henryk Sienkiewicz:

Jaki tytuł przyniósł pisarzowi sławę?

To jednak z tego burzliwego okresu życia artysty pochodzą jego największe dzieła. Choć pisarz miał w dorobku kilka powieści, światową sławę przyniósł mu literacki debiut – „Lot nad kukułczym gniazdem” (1962r.). Książka, tylko w Stanach Zjednoczonych, rozeszła się w nakładzie 8 milionów egzemplarzy i niemal z miejsca została okrzyknięta arcydziełem współczesnej literatury. Kesey, który przez pewien czas pracował w szpitalu psychiatrycznym jako woźny, postanowił ukazać trudy życia pacjentów tego typu placówek, kreśląc jednocześnie obraz współczesnego świata – kombinatu, formującego nie różniących się od siebie ludzi na podobieństwo bezdusznej maszynerii.

 

Kto zrealizował ekranizację bestsellerowej powieści Keseya?

Zaledwie kilkanaście lat po premierze słynnej książki na ekranach debiutowała jej filmowa adaptacja. Ekranizacji dzieła Keseya podjął się Miloš Forman. Czeski reżyser z zadaniem poradził sobie znakomicie, czego dowodem jest ogromny artystyczny sukces jego filmu. „Lot nad kukułczym gniazdem” zdobył oscarowego wielkiego szlema, zgarniając statuetki w pięciu najważniejszych kategoriach. Produkcję okrzyknięto najlepszym filmem 1975 roku, Miloša Formana najlepszym reżyserem, Bo Goldmana i Lawrence’a Haubena uhonorowano za scenariusz adaptowany, a Jack Nicholson oraz Louise Fletcher cieszyli się z tytułu najlepszego aktora i najlepszej aktorki pierwszoplanowej.

Film, podobnie jak powieść, opowiada o losach pacjentów jednego z amerykańskich szpitali psychiatrycznych. Do placówki pewnego dnia trafia Randle McMurphy (Nicholson), drobny przestępca, który chcąc ułatwić sobie życie i ominąć więzienie, decyduje się udawać wariata. Choć początkowo realizacja planu idzie gładko, z czasem McMurphy zaczyna współczuć towarzyszom niedoli. By nieco rozruszać, naszpikowanych lekami, pensjonariuszy, wymyśla różnorakie rozrywki, czym naraża się despotycznej siostrze przełożonej, Mildred Ratched (Loiuse Fletcher). Kiedy wkrótce okazuje się, że będzie musiał zostać w szpitalu dłużej niż początkowo zakładano, obmyśla plan ucieczki, w który angażuje innych pacjentów… Każdy kolejny wybryk Randle’ tylko zaognia konflikt z bezduszną pielęgniarką.

Materiały prasowe, IMDb
Fot.

Źródło: Radio ZET/Wikipedia/kultura.onet.pl