Mówi się, że ten serial to arcydzieło PRL. Ostatnie echo "szkoły polskiej"
Ten serial określany jest często mianem arcydzieła PRL. Nie bez przyczyny. To jeden z najważniejszych obrazów telewizyjnych tego okresu. Każdy odcinek w wyjątkowy sposób przedstawiał młodych ludzi, których życie zakończyło się za szybko lub zostało zmienione na zawsze przez wojnę. Role główne w tej produkcji zagrali Jan Englert, Władysław Kowalski, Jerzy Matałowski oraz Marek Perepeczko.
Z tego artykułu dowiesz się:
- "Kolumbowie" uznawani są za jedno z największych telewizyjnych dzieł czasów PRL
- O czym opowiada serial "Kolumbowie"?
- Dlaczego mówi się o nim, że jest ostatnim echem "szkoły polskiej" w kinematografii?
"Kolumbowie" to wielkie arcydzieło czasów PRL
"Kolumbowie" to polski czarno-biały serial telewizyjny, który opowiada o losach przedstawicieli pokolenia Kolumbów - młodych, często wyjątkowo utalentowanych ludzi, dla których okres wchodzenia w dorosłość przypadł na lata II wojny światowej. Tło dla przedstawionych wydarzeń stanowi więc czas niemieckiej okupacji, a później także powstania warszawskiego.
Jak dobrze znasz telewizję z czasów PRL? Sprawdź, ile pamiętasz z popularnych programów i seriali. Resztę artykułu znajdziesz pod quizem...
Quiz: Quiz z telewizji w PRL. Co wtedy oglądaliśmy? Sprawdź, ile pamiętasz
Serial jest adaptacją dwóch pierwszych tomów powieści Romana Bratnego pod tytułem "Kolumbowie. Rocznik 20". Reżyserem produkcji emitowanej w roku 1970 był Janusz Morgenstern, za scenariusz natomiast odpowiadał Roman Bratny. Wyjątkowy, poruszający klimat serialu dopełniła muzyka stworzona przez Jerzego Matuszkiewicza.
O czym opowiada serial "Kolumbowie"?
Głównymi bohaterami serialu są dwudziestoletni chłopcy, wplątani nagle w dramatyczną historię narodu i zmuszeni do podejmowania trudnych, nierzadko tragicznych decyzji. Z właściwą ich wiekowi fantazją, poświeceniem, ale i ze świadomością ogromu ryzyka i odpowiedzialności podejmują nierówną walkę z wrogiem. Reżyser sugestywnie ukazał osobiste dramaty i rozterki Zygmunta, Jerzego, Kolumba i Niteczki. Opowiedział o ich miłościach skażonych mrocznym cieniem wszechobecnej śmierci oraz o ich mężnej postawie, kiedy przyszło oddać życie na szańcach Powstania.
Obraz podbił serca widzów - szczególnie dzięki znakomitym kreacjom Jana Englerta, Władysława Kowalskiego i Jerzego Matałowskiego. Na ekranie pojawili się także Karol Strasburger, Krzysztof Machowski, Marek Perepeczko, Jerzy Trela, Alicja Jachiewicz oraz Halina Golanko.
"Kolumbowie" to ostatnie dzieło "szkoły polskiej"
Mówi się, że "Kolumbowie" to ostatnie, dalekie echo "szkoły polskiej", czyli nurtu kinematografii, który wygasł na początku lat 60. XX wieku. Jej największymi przedstawicielami są Andrzej Wajda, Andrzej Munk, Tadeusz Konwicki, Wojciech Jerzy Has oraz Stanisław Różewicz. Za przywołanie na nowo tego klimatu w "Kolumbach" odpowiedzialny był przede wszystkim autor powieści - Roman Bratny. Jego książka miała bowiem premierę właśnie wtedy, gdy polska szkoła filmowa przeżywała swoje najlepsze lata. Nic dziwnego, że autor powieści i scenariusza do adaptacji czerpał garściami z tego klimatu i stylu.
Serial "Kolumbowie" można zobaczyć za darmo online na TVP VOD. Fragment tej cenionej produkcji znajdziecie poniżej:
Źródło: Radio ZET / Wikipedia / Film Polski
![Kobieta z uśmiechem ma jasne włosy i niebieskie oczy, rozmawia w przyjaznej atmosferze.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/20/e34ca95c/2504563-179x101-8e53c937c1.jpg "Elizabeth Holmes w dokumencie "Zobaczysz wszystko"")
![](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/20/5c55e099/2504623-179x101-396bef3e12.png ""Detektyw"")
![Kobieta w niebieskim stroju medycznym z stetoskopem, skupiona na rozmowie w szpitalu.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/19/78aa1827/2504418-179x101-7642e7d517.png "Kadr z serialu "SOR"")
![](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/19/12eb9de6/2503453-179x101-9120842c2c.png ""Szybcy i wściekli: Hobbs i Shaw"")
