Radio ZET
Rozrywka
Filmy i seriale
Martin Scorsese uważa, że ten polski film to „arcydzieło”. To adaptacja lektury

Martin Scorsese uważa, że ten polski film to „arcydzieło”. To adaptacja lektury

Martyna Zielonka

3 min. czytania

10.05.2025 17:51

Polskie kino obfituje w udane adaptacje literatury. Rodzimi twórcy nie raz brali się również za ekranizowanie lektur szkolnych. Wielu widzów do dziś zachwyca się filmami, które stworzono na podstawie dzieł Henryka Sienkiewicza, Władysława Reymonta, Stefana Żeromskiego, czy Bolesława Prusa. Jedna z tych produkcji zrobiła niemałe wrażenie na słynnym amerykańskim reżyserze. Martin Scorsese uznał tę adaptację za jedno z arcydzieł polskiej kinematografii.

Martin Scorsese od młodości fascynuje się kinem, także polskim.
Wpływ twórczości Wajdy, Polańskiego czy Skolimowskiego widzi w swoich filmach.
W 2014 r. zainicjował cykl „Masterpieces of Polish Cinema” promujący polskie kino.
Szczególnie ceni film Forda – uznał film za arcydzieło i włączył do przeglądu.

Martin Scorsese uwielbia polskie kino

Martin Scorsese to postać, której nikomu nie trzeba przedstawiać. Od dekad zaliczany jest do grona najlepszych reżyserów, a jego produkcje, oprócz tego, że stały się kinowymi przebojami, należą dziś do filmów kultowych. Wystarczy wspomnieć choćby o „Taksówkarzu”, czy „Chłopcach z ferajny”. Gwiazdor w wielu wywiadach podkreślał, że od dziecka pasjonował się kinem, a kiedy jego rodzice kupili telewizor, zupełnie przepadł – nadrabiając nie tylko amerykańskie klasyki, ale i wielkie dzieła japońskiego, czy europejskiego kina. Wśród najważniejszych filmów Scorsese wymienić należy m.in.:

Chłopcy z ferajny
Taksówkarz
Wilk z Wall Street
Aviator
Infiltracja
Wściekły byk
Ostatnie kuszenie Chrystusa

W młodości sporo inspiracji czerpał z produkcji… polskich twórców. „Nie umiem wytłumaczyć, jak wielki wpływ miało wasze kino – panowie Wajda, Polański, Skolimowski, cała grupa tego czasu – na moją twórczość filmową. I ma do dziś, bo gdy robię film zazwyczaj łapię się na tym, że pokazuję aktorom czy operatorom właśnie polskie filmy.” – wyznał.

Quiz: Rozpoznaj film po 3 słowach. Na pewno zgarniesz więcej niż 50%

1/13 Samotność, taksówka, noc

Taxi Driver

Drive

Pulp Fiction

Chcąc złożyć hołd polskim reżyserom, w 2014 roku zapoczątkował w Stanach Zjednoczonych cykl pokazów arcydzieł polskiej kinematografii „Martin Scorsese Presents: Masterpieces of Polish Cinema”. W przeglądzie znalazły się filmy, które artysta uznał za najlepsze polskie produkcje, w tym m.in. „Popiół i diament” Andrzeja Wajdy – według Scorsese jeden z 15 obrazów wszech czasów w historii kina.

Wśród ulubionych filmów Martina Scorsese… adaptacja polskiej lektury

Reżyser „Taksówkarza” zna polskie kino lat 50.-80. na wylot, dlatego nie umknął mu słynny film Aleksandra Forda – „Krzyżacy”. Ta ekranizacja powieści Henryka Sienkiewicza, która trafiła na ekrany w 1960 roku, zachwyciła Scorsese na tyle, że uznał ją za arcydzieło i z miejsca dodał na listę ulubionych produkcji. Nie wahał się umieścić jej także we wspomnianym wyżej przeglądzie, dzięki czemu mogli się z nią zapoznać widzowie ze Stanów Zjednoczonych, Kanady oraz Wielkiej Brytanii.

Film Forda po premierze okazał się najbardziej dochodowym dziełem i filmem o największej oglądalności w historii polskiej kinematografii. To właśnie ta produkcja ukształtowała na lata wyobrażenie o wojnie polsko-krzyżackiej i spopularyzowała ten rozdział z historii Polski. Choć film spodobał się widzom, zdania krytyków były podzielone. Wielu z nich mogłoby stanąć w opozycji do opinii, jakimi po latach podzielił się Scorsese. Rodzimi recenzenci wytykali bowiem produkcji brak szerszego spojrzenia na zderzenie nie tylko dwóch sił politycznych, ale również dwóch kultur i cywilizacji.

Fot.

Poniżej zamieszczamy pełną listę produkcji z cyklu "Martin Scorsese Presents: Masterpieces of Polish Cinema":

Stany Zjednoczone, Kanada, Wielka Brytania
Rok produkcji	Tytuł	Reżyseria
1957	Eroica	Andrzej Munk
1958	Ostatni dzień lata	Tadeusz Konwicki
1958	Popiół i diament	Andrzej Wajda
1959	Pociąg	Jerzy Kawalerowicz
1960	Krzyżacy	Aleksander Ford
1960	Niewinni czarodzieje	Andrzej Wajda
1961	Matka Joanna od Aniołów	Jerzy Kawalerowicz
1964	Rękopis znaleziony w Saragossie	Wojciech Jerzy Has
1965	Salto	Tadeusz Konwicki
1966	Faraon	Jerzy Kawalerowicz
1972	Trzeba zabić tę miłość	Janusz Morgenstern
1973	Wesele	Andrzej Wajda
1973	Iluminacja	Krzysztof Zanussi
1973	Sanatorium pod Klepsydrą	Wojciech Jerzy Has
1974	Ziemia obiecana	Andrzej Wajda
1976	Barwy ochronne	Krzysztof Zanussi
1980	Constans	Krzysztof Zanussi
1981	Człowiek z żelaza	Andrzej Wajda
1982	Austeria	Jerzy Kawalerowicz
1987	Przypadek	Krzysztof Kieślowski
1988	Krótki film o zabijaniu	Krzysztof Kieślowski
Wielka Brytania (dodatkowo)
1962	Nóż w wodzie	Roman Polański
1965	Walkower	Jerzy Skolimowski
1979	Aktorzy prowincjonalni	Agnieszka Holland