Radio ZET
Rozrywka
Filmy i seriale
„Karkołomny pomysł”. Jako pierwszy podjął się ekranizacji tego polskiego arcydzieła

„Karkołomny pomysł”. Jako pierwszy podjął się ekranizacji tego polskiego arcydzieła

Martyna Zielonka

2 min. czytania

06.11.2025 15:20

6 listopada 1989 roku na ekranach kin debiutował film „Lawa” – dramat Tadeusza Konwickiego, nawiązujący do „Dziadów” Adama Mickiewicza. Była to pierwsza próba przeniesienia dzieła polskiego wieszcza na ekrany. Choć wielu wątpiło wówczas w powodzenie tego przedsięwzięcia, reżyser niespodziewanie odniósł sukces. Jego obraz został doceniony zarówno przez widzów, jak i krytyków, zdobywając wiele prestiżowych nagród.

Z tego artykułu dowiesz się:

Jakie nagrody otrzymał film „Lawa”.
Jak prezentuje się fabuła produkcji Tadeusza Łomnickiego.
Kto wystąpił w głównych rolach.

„Szaleństwo” Tadeusza Konwickiego

„Lawa” (nadtytuł: Opowieść o „Dziadach” Adama Mickiewicza) jest ostatnim filmem w reżyserskim dorobku Tadeusza Konwickiego. Słynny artysta pożegnał się ze światem kina projektem, który wielu z miejsca skazywało na porażkę. „Wpadł na pomysł niesłychany. Fascynujący a zarazem zwariowany, karkołomny.” - donosił w marcu 1988 roku „Tygodnik Kulturalny”. Choć wcześniej wielu twórców przenosiło historię spisaną przez Mickiewicza do teatru – powstawały liczne przedstawienia, zarówno w Polsce, jak i za granicą – nikt nie próbował przełożyć tego tekstu na język filmu.

Jak dobrze znasz polskie filmy? Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Oto prawdziwe perły polskiej kinematografii. Połączysz tytuł filmu z reżyserem?

1/15 "Miś"

Stanisław Tym

Marek Koterski

Stanisław Bareja

Kiedy więc „Lawa” debiutowała na ekranach w listopadzie 1989 roku, o tym wydarzeniu plotkowała cała branża. Obraz został bardzo dobrze przyjęty przez krytykę, jeszcze w tym samym roku zdobywając Nagrodę Międzynarodowej Federacji Dyskusyjnych Klubów Filmowych, przyznawaną na festiwalu w Moskwie. W ręce twórców trafiło także kilka statuetek gdyńskiego Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych (najlepsza drugoplanowa rola męska, muzyka, dźwięk oraz Nagroda Jury).

Fabuła i obsada filmu „Lawa”

Okolice Wilna. W przeddzień Święta Zmarłych i prastarego, nocnego obrządku Dziadów, w rodzinnym, zrujnowanym dworku zjawia się widmo Poety. Powrócił w strony swojej młodości, by raz jeszcze przeżyć wspomnienie romantycznej miłości do Maryli i dramatyczne wydarzenia związane z grupą wileńskich konspiratorów-patriotów. Na cmentarzu Guślarz rozpoczyna obrządek Dziadów. W tłum wieśniaków, ludzi z różnych epok, wmieszał się Gustaw. Przychodzą kolejne zjawy: Pan, Dziewczyna, Dzieci...

W swoim dramacie reżyser ukazał także czasy współczesne, świat XX wieku, współczesny obraz Warszawy, tłumy podczas spotkania z papieżem, a także okrutne wspomnienia II wojny światowej (getto, Katyń). Głównego bohatera – Konrada – oglądamy w dwóch postaciach: jako młodzieńca (w tej roli Artur Żmijewski) oraz doświadczonego mężczyznę, który zna przeznaczenie swego narodu (Gustaw Holoubek).

W pozostałych rolach wystąpili równie cenieni aktorzy i aktorki: Teresa Budzisz-Krzyżanowska, Maja Komorowska, Henryk Bista, Jolanta Piętek-Górecka, Grażyna Szapołowska, Janusz Michałowski, Jan Nowicki, Tadeusz Łomnicki, Andrzej Łapicki, Grażyna Staniszewska, Marek Kondrat.