Jedno z największych arcydzieł w historii polskiego kina. Zagrał tu nawet prezydent
"Człowiek z żelaza" to jeden z najważniejszych filmów w historii polskiej kinematografii, który doceniono na całym świecie. Wybitna produkcja Andrzeja Wajdy w Polsce spotkała się z mniej entuzjastycznym przyjęciem krytyki, a władze w stanie wojennym represjonowały Wajdę i jego ekipę.
!["Człowiek z żelaza"](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/01/24/bf1847c4/811091-420x240-0ba74bd20c.webp ""Człowiek z żelaza"")
- "Człowiek z żelaza" to wybitny film Andrzeja Wajdy.
- "Człowieka z żelaza" obejrzało 5 mln widzów w Polsce. Zachwycono się nim na świecie.
- O czym jest "Człowiek z żelaza"? Wajda pokazał wydarzenia sierpnia ‘80.
"Człowiek z żelaza" to jeden z najlepszych filmów Andrzeja Wajdy
Mający premierę latem 1981 roku "Człowiek z żelaza" to jeden z najlepiej przyjętych filmów Andrzeja Wajdy. Produkcja była kontynuacją "Człowieka z marmuru" z 1976 roku. Wajda w 1980 roku przybył do Gdańska, aby nakręcić film telewizyjny. Robotnicy zachęcili go jednak do tego, aby zrobił film fabularny na ich temat. To właśnie oni podsunęli mu pomysł na tytuł "Człowiek z żelaza". Scenariusz na emigracji napisał Aleksander Ścibior-Rylski. Kręceniem zajął się Zespół Filmowy "X".
Jak dobrze znasz arcydzieła filmowe Andrzeja Wajdy? Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalsza część artykułu znajduje się pod quizem.
Quiz: Quiz. Tak Andrzej Wajda pokazywał PRL. Rozpoznasz film mistrza po kadrze?
Początkowo część ekipy optowała za zrobieniem filmu, gdzie głównym bohaterem będzie Lech Wałęsa. Wajda jednak wolał skupić się na drugorzędnej postaci, co pozwoliło dać Wałęsie epizodyczną rolę. Reżyser wykorzystał archiwalne nagrania dotyczące wydarzeń sierpniowych, zdecydował się też włączyć do filmu zdjęcia z rozpędzenia strajku robotników w 1970 roku. Główną rolę Maćka Tomczyka (syna Mateusza Birktua z "Człowieka z marmuru") w filmie zagrał Janusz Radziwiłowicz. Ponadto w produkcji wystąpili:
- Krystyna Janda
- Marian Opania
- Irena Bryska
- Bogusław Linda
- Janusz Gajos
- Andrzej Seweryn
- Jerzy Trela
- Marek Kondrat.
"Człowiek z żelaza" doceniony na świecie oraz przez polską publikę
Najchłodniej film Wajdy przyjęła polska krytyka, która może i doceniła wiele aspektów, ale miała do reżysera również mnóstwo zrzutów. W dużo bardziej entuzjastycznych słowach przyjęto "Człowieka z żelaza" na zachodzie. Film jako pierwszy w polskiej historii zdobył Złotą Palmę w Cannes. Zdobył też nominację do Oscara w kategorii najlepszy film nieanglojęzyczny. Obraz Wajdy uznano za kamień milowy polskiej kinematografii.
Również polscy widzowie docenili film Wajdy. Od lipca do wybuchu stanu wojennego w grudniu 1981 roku produkcję w kinach obejrzało 5 milionów widzów. Już po wprowadzeniu stanu wojennego Wajda był represjonowany i mógł kręcić filmy tylko poza Polską, a Zespół Filmowy "X" został rozwiązany.
O czym jest "Człowiek z żelaza"?
Podczas strajku w Stoczni Gdańskiej ważną postacią jest Maciek Tomczyk. Dziennikarz radiowy Winkel otrzymuje za zadanie stworzyć kompromitujący materiał na temat działacza Solidarności. Reporter działający z ramienia partii rządzącej stara się dostać za bramę stoczni, ale ma z tym problemy. Gdy w areszcie poznaje żonę Tomczyka, zaczyna zmieniać zdanie na temat protestujących. Film w polskim internecie można obejrzeć m.in. w ramach abonamentu serwisu streamingowego Canal+.
Źródło: Radio ZET/ Wikipedia/Filmpolski.pl
![Kobieta z okularami, z falującymi włosami, siedzi w samochodzie, wygląda zamyślona.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/21/e95b8b20/2506128-179x101-74cbb1f31b.jpg "Elizabeth Holmes w filmie "Zobaczysz wszystko"")
