Radio ZET
Rozrywka
Filmy i seriale
Jedno z największych arcydzieł PRL powstało we Francji. On był aluzją do Jaruzelskiego

Jedno z największych arcydzieł PRL powstało we Francji. On był aluzją do Jaruzelskiego

Martyna Zielonka

2 min. czytania

11.11.2025 19:04

„Danton” to wielokrotnie nagradzany, polsko-francuski film w reżyserii Andrzej Wajdy. Produkcja zyskała uznanie zarówno w Polsce, jak i za granicą, zdobywając m.in. BAFTA. W rolach głównych oglądamy Gérarda Depardieu oraz Wojciecha Pszoniaka. W postaci i działaniach bohatera, w którego wcielał się ten drugi, widziano aluzje do sytuacji politycznej Polski i decyzji generała Wojciech Jaruzelskiego.

Z tego artykułu dowiesz się:

Kto zrealizował film „Danton”.
Kogo mogliśmy oglądać w rolach głównych.
Jakie nagrody otrzymała produkcja.

„Danton”. Fabuła, obsada filmu

„Wajda zrobił film świetny, a odtwórcy ról pierwszo- i drugoplanowych dobrze przysłużyli się temu pięknemu dziełu. Tym lepiej dla kina, lecz tym gorzej dla historii, gdyż im lepszy jest film, tym bardziej widzowi narzuca się jego historia. Lecz historia w tym filmie nie jest naszą” – pisali o produkcji francuscy krytycy. Polski reżyser chciał jednak opowiedzieć o losach Maximiliena de Robespierre I Georgesa Dantona, proponując własną interpretację. Tematem zainteresował się już w latach 70. wystawiając na deskach Teatru Powszechnego spektakl „Sprawa Dantona”, będący adaptacją dramatu Stanisławy Przybyszewskiej.

Znasz polskie filmy? Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Oto prawdziwe perły polskiej kinematografii. Połączysz tytuł filmu z reżyserem?

1/15 "Miś"

Stanisław Tym

Marek Koterski

Stanisław Bareja

Film zrealizował siedem lat później, z udziałem polskich i francuskich artystów. Scenariusz napisali wspólnie Jean-Claude Carrière, Agnieszka Holland, Bolesław Michałek i Jacek Gąsiorek, zdjęcia zrealizował Igor Luther, muzykę skomponował Jean Prodromides, a scenografię stworzył Allan Starski. W czołówce filmu nazwiska francuskich gwiazd figurują obok nazwisk czołowych polskich aktorów. Obóz „dantonistów” tworzą odtwórcy francuscy z Gerardem Depardieu w roli tytułowej na czele, filmowi zwolennicy Robespierre'a (w tej roli Wojciech Pszoniak) to Polacy.

Sama postać Robespierre'a, jak pisała jedna z krytyczek, nawiązuje swoją postawą i działaniami do ówczesnej sytuacji Polski, a szczególnie do poniżenia środowiska solidarnościowego przez Jaruzelskiego. „Robespierre martwy jak Jaruzelski, twarz na którą nałożono nieruchomość […]. Tłum, który daje się sterroryzować oddziałem wojska w sądzie. Bożyszcze tłumu nagle aresztowane. Policja jako podstawowy argument w dyskusji politycznej” – pisała Janina Garycka.

„Danton”. Recenzje i nagrody

Choć francuscy recenzenci mieli pewne zastrzeżenia, krytycy i artyści z innych krajów, nie kryli zachwytu produkcją Wajdy. Scott Sullivan z niemieckiego „Frankfurter Allgemeine Zeitung” nazwał ten film „arcydziełem”, słynny reżyser Stanley Kubrick wręcz rozpływał się nad rolą Wojciecha Pszoniaka. „Bardzo chciałbym z tym polskim aktorem zrobić jakiś film” – mówił w jednym z wywiadów. Obraz odniósł ogromny sukces artystyczny, o czym świadczą liczne nagrody. Produkcja otrzymała m.in.: BAFTA, Nagrodę Specjalną na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych i Cezara.