Radio ZET
Rozrywka
Filmy i seriale
Czy to najbardziej kontrowersyjna "polska" powieść? Tylko Czesi zrobili adaptację

Czy to najbardziej kontrowersyjna "polska" powieść? Tylko Czesi zrobili adaptację

Daniel Kiełbasa

2 min. czytania

20.11.2025 14:01

Powieść "Malowany ptak" porusza temat Holocaustu i uznawana była za arcydzieło literatury. Jednak wokół książki narosło sporo kontrowersji dotyczących pochodzącego z Polski autora. Adaptacji filmowej podjęli się Czesi.

Z tego artykułu dowiesz się:

"Malowany ptak" to powieść Jerzego Kosińskiego.
Książka wywołała wielkie kontrowersje. Usunięto ją z kanonu.
Czesi stworzyli filmową adaptację głośnej powieści.

"Malowany ptak" to głośna powieść na temat II wojny światowej

Powieść "Malowany ptak" autorstwa Jerzego Kosińskiego wydana została w 1965 roku w Stanach Zjednoczonych. Przedstawia świat oczami młodego chłopca, który samotnie błąka się po Europie Wschodniej podczas II wojny światowej. Powieść opowiadająca o Holokauście uznano za arcydzieło i stała się bestsellerem. Książkę przetłumaczono na 30 języków, zalecano jako lekturę w szkołach w Stanach Zjednoczonych, a Jerzy Kosiński stał się osobowością medialną. Pozycję nagrodzono m.in. we Francji. W Polsce "Malowanego ptaka" wydano w 1989 roku.

Jak dobrze znasz najsłynniejszych pisarzy PRL-u? Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalsza część artykułu znajduje się pod quizem.

Quiz: Najsławniejsi pisarze PRL. Jak dobrze pamiętasz ich książki?

1/14 Druga część książki "Ten obcy" powieści Ireny Jurgielewiczowej nosi tytuł:

"Inna?"

"Znany"

"Nowa"

Kontrowersje wokół "Malowanego ptaka". Podważono autorstwo Kosińskiego

Eliot Weinberger jako pierwszy zakwestionował autorstwo "Malowanego ptaka" przez Kosińskiego, stwierdzając, że zbyt słabo znał angielski, aby napisać książkę. Na początku lat 80. tygodnik "Village Voice" oskarżył Kosińskiego o plagiat, zarzucając mu, że wiele ze swoich książek zapożycza z innych powieści. "Malowany ptak" miał natomiast zostać napisany przez autora-widmo. Kosińskiemu zarzucono również, że zmyślił wydarzenia ze swojej przeszłości, przedstawiając je jako prawdziwe w książce. "Malowany ptak" nie miał pokrywać się z faktyczną przeszłością Polaka. Gdy wokół książki wybuchła afera zniknęła z kanonu literatury.

"Malowany ptak" doczekał się filmowej adaptacji

Mimo kontrowersji to Kosiński nadal pozostaje uznawany za autora dzieła. W 2010 roku rozpoczęto pierwsze przymiarki do nakręcenia filmu na podstawie książki. Vaclav Morhoul napisał scenariusz, który doceniono m.in. na festiwalu w Cannes. Zdjęcia do filmu ruszyły jednak dopiero kilka lat później, bo w 2017 roku. Premiera “Malowanego ptaka” miała miejsce w 2019 roku i była efekt współpracy Czechów, Ukraińców i Słowakow. Polska odmówiła udziału przy jego kręceniu. W filmie zagrali: