Radio ZET
Rozrywka
Filmy i seriale
Cenzura PRL chciała ukryć ten film. Zniszczono cały zespół

Cenzura PRL chciała ukryć ten film. Zniszczono cały zespół

Patrycja Orzeł

2 min. czytania

17.08.2025 12:04

"Indeks" to jeden z tych filmów, którego władze PRL nie chciały pokazywać publiczności. Wspólna praca reżysera Janusza Kijowskiego i operatora kamery Krzysztofa Wyszyńskiego została poddana cenzurze. Dopiero po latach produkcja została doceniona przez widzów i krytyków.

Z tego artykułu dowiesz się:

"Indeks" to polski film zaliczony do klasyków kina czasów PRL
Przez kilka lat produkcja była objęta cenzurą ze względu na poruszaną w niej tematykę
Z powodu kontrowersji i cenzury rozwiązany został Zespół Filmowy "Pryzmat" odpowiedzialny za realizację filmu

"Indeks" to kultowy film sprzeciwiający się polityce czasów PRL

"Indeks" to psychologiczno-obyczajowy dramat z 1977 roku w reżyserii Janusza Kijowskiego. Produkcja zaliczana jest do nurtu kina moralnego niepokoju, charakterystycznego dla polskiej kinematografii lat 70. To uniwersalna opowieść o człowieku, który zmaga się z niesprzyjającym systemem polityczno-społecznym.

Jak dobrze znasz polskie seriale? Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalsza część artykułu znajduje się pod quizem.

Quiz: Pytamy cię o kultowe seriale PRL. Mało kto będzie pamiętać wszystko

1/15 Jak na imię miał dozorca z serialu "Alternatywy 4"?

Michał Anioł

Stanisław Anioł

Marian Diabeł

Niewiele osób wie, że ta historia początkowo została poddana cenzurze. Wszystko ze względu na podjęty przez reżysera drażliwy temat polityczny, który nie spodobał się władzom PRL. Z powodu kontrowersyjnej tematyki rozwiązany został cały Zespół Filmowy "Pryzmat". Dopiero w 1980 roku na fali przełomu "Solidarnościowego" zdecydowano o dopuszczeniu zakazanego dotąd filmu do dystrybucji.

O czym opowiada film "Indeks"? Fabuła i obsada

Akcja filmu rozpoczyna się pod koniec lat sześćdziesiątych. Na uniwersytecie rozpoczyna się właśnie rok akademicki. Gdy studenci spostrzegają na listach brak kilku nazwisk, jeden z nich - Józef Moneta wraz z grupą kolegów interweniuje u dziekana. Porywczy i przekonany o słuszności walki Józef rozpoczyna nierówne starcie z systemem.

Film zwraca uwagę na konsekwencje wydarzeń 1968 roku - jednostkowe tragedie ludzi relegowanych z uczelni po wydarzeniach marcowych. Wielu krytyków doceniło go za szczególną rolę w przejściowej demokratyzacji kultury polskiej i próbę buntu wobec PRL-owskiej dyktatury.
"Indeks" w 1981 roku został wyróżniony kilkoma nagrodami, między innymi podczas Lubuskiego Lata Filmowego, Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych i Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Taorminie.

Dziś produkcja ta wpisuje się w kanon filmowych klasyków okresu PRL. Na ekranie pojawiło się wiele znanych do dziś aktorów i aktorek, między innymi: