Radio ZET
Rozrywka
Filmy i seriale
Była pierwszą Polką nominowaną do Oscara. Dziś Polacy już jej nie pamiętają

Była pierwszą Polką nominowaną do Oscara. Dziś Polacy już jej nie pamiętają

Maria Orava

2 min. czytania

22.05.2025 18:35

Choć w polskim kinie znaleźć można wiele perełek docenianych za granicą, to Oscarów nigdy szczególnie nie podbijaliśmy. Wiecie, że tylko jedna Polka była nominowana do Oscara w kategorii “Najlepsza aktorka pierwszoplanowa”? Dziś niewielu ją w ogóle kojarzy. Poznajcie Idę Kamińską.

Ida Kamińska, "Sklep przy głównej ulicy" kadr z filmu

Z tego artykułu dowiesz się:

Ida Kamińska, to jedyna Polka nominowana do Oscara w kategorii aktorskiej.
Rola w filmie "Sklep przy głównej ulicy" przyniosła jej międzynarodowy rozgłos.
Aktorka kilkukrotnie musiała uciekać z Polski.

Ida Kamińska - Polka nominowana do Oscara

Ida Kamińska to znacząca postać w świecie polskiego filmu i przede wszystkim teatru. Zacznijmy jednak od początku, czyli od roku 1899, bo właśnie wtedy na świat przyszła Ida Kamińska. Urodziła się w żydowskiej rodzinie aktorów, całe jej życie i kariera były nierozerwalnie związane z kulturą jidysz. Zadebiutowała na scenie już jako dziecko, a w wieku kilkunastu lat rozpoczęła regularne występy w teatrach żydowskich, głównie w języku jidysz. Była wszechstronną artystką - grała, reżyserowała i adaptowała sztuki, pisała własne dramaty.

Quiz: Znawca kina zna te kultowe arcydzieła. Ty możesz nie zdobyć w tym quizie 100%

1/14 "Do utraty tchu”, "400 batów" i "Kobieta jest kobietą” to filmy kojarzone z:

Nową Falą (Francja)

Neorealizmem (Włochy)

Ekspresjonizmem (Niemcy)

Kamińska poświęciła się przede wszystkim teatrowi, a zwłaszcza Państwowemu Teatrowi Żydowskiemu (dziś znanemu jako Teatr Żydowski im. Estery Rachel i Idy Kamińskich w Warszawie – Centrum Kultury Jidysz), ale to kino przyniosło jej największy rozgłos. Wszytko to za sprawą roli w czechosłowackim filmie “Sklep przy głównej ulicy” (1965) w reżyserii Jána Kadára i Elmara Klosa.

Ida Kamińska wcieliła się w nim w postać starej żydowskiej wdowy – skromnej i nieświadomej tragedii, która nadciąga w czasie okupacji nazistowskiej. Poruszająca rola przyniosła jej nominację do Oscara za najlepszą rolę kobiecą – co uczyniło ją pierwszą (i jedyną dotąd) Polką nominowaną w tej kategorii. Kamińska statuetki nie dostała, jednak sama nominacja była ogromnym wyróżnieniem. “Sklep przy głównej ulicy” zdobył Oscara za najlepszy film nieanglojęzyczny, stając się pierwszą w historii produkcją ze środkowej części Europy, która dostała słynną statuetkę.

Aktorka “do likwidacji”

Zanim jednak Kamińska triumfowała z okazji nominacji do Oscara, musiała naprawdę wiele przejść. Jej życie poświęcone teatrowi przerwała wojna. W 1939 roku mieszkanie Kamińskiej zostało zbombardowane, a jej majątek przepadł. Aktorka spędziła z rodziną 3 tygodnie w jednym z warszawskich schronów. Zdecydowała się na opuszczenie stolicy po tym, jak dotarła do niej informacja, że znajduje się “na liście do likwidacji” za współtworzenie antyhitlerowskich sztuk.

Do 1947 roku Ida Kamińska przemieszczała się po terenach dzisiejszej Ukrainy, Rosji i Kirgistanu, by po wojnie wrócić do ojczyzny. Po nieco ponad 20 latach postanowiła opuścić komunistyczną Polskę z powodu nasilającej się antysemickiej narracji. Przed końcem 1968 dotarła do Stanów Zjednoczonych, zamieszkała w Nowym Jorku, w którym w 1980 roku zmarła.

Źródło: RadioZET/Wikipedia