Aktorska legenda PRL-u. Ks. Popiełuszko dał jej „drugie życie”

• Hanna Skarżanka była cenioną aktorką filmową, telewizyjną i teatralną.
• Zagrała w dziesiątkach popularnych filmów i seriali.
• O gwieździe głośno było także ze względu na jej pozaartystyczną działalność.

Hanna Skarżanka. Najważniejsze role

Choć Hanna Skarżanka miała na koncie dziesiątki ról, została zapamiętana przede wszystkim jako specjalistka od kreacji drugoplanowych i epizodów. Zabłysnęła na początku lat 50. niewielką rolą w „Młodości Chopina”. O początkującej artystce zrobiło się wówczas głośno ze względu na śmiałą scenę. Była pierwszą polską aktorką, która odważyła się pokazać topless przed kamerą. Popularność przyniosły jej w kolejnych dekadach inne głośne produkcje, w tym:

• „Pożegnania” (Maryna)
• „Prawo i pięść” (Barbara Dubikowska)
• „Czterej pancerni i pies” (Natalia Skobcewa)
• „Polowanie na muchy” (Włada)
• „Doktor Judym” (hrabina Niewadzka)
• „Co mi zrobisz, jak mnie złapiesz”, „Miś” (sprzątaczka)
• „Popielec” (Mikośka)
• „Kochankowie mojej mamy” (Lena)

Rozwiąż test filmowy. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 procent! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem…

Quiz: Poznasz kultowy film z PRL po kadrze? Młodzież przegra na 4. Pytaniu

1/15 Z którego filmu pochodzi ten kadr?

"Polowanie na muchy"

"Konsul"

"Kochaj albo rzuć"

Dalej

Od partyjnej aktywistki do ikony „Solidarności”

Do dziś sporo mówi się także o innych aktywnościach cenionej gwiazdy. Choć Skarżanka już w czasie wojny myślała o aktorstwie, dosyć mocno angażowała się w działalność Armii Krajowej. Pracowała w kasynie, zbierając jednocześnie informacje dla polskiego wywiadu wojskowego. "Od 1942 roku Skarżanka należała do Kedywu, czyli do kierownictwa dywersji Okręgu Wileńskiego Armii Krajowej. Nosiła pseudonimy ‘Niura’ lub ‘Aktorka’. Brała też udział w udanej akcji odbicia cichociemnego Eugeniusza ‘Freza’ Chylińskiego z niemieckiego więzienia” - mówiła o niej na antenie Polskiego Radia Joanna Godlewska.

W szeregach Armii Krajowej znalazła się także młodsza siostra Hanny – Barbara. Dziewczyna, której dowództwo powierzyło rolę kierowniczki łączności na Wileńszczyźnie, jesienią 1944 roku została aresztowana przez Bolszewików i zesłana na Syberię. Mówi się, że to właśnie z powodu tragicznych losów ukochanej siostry, Skarżanka po wojnie zapisała się do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej – robiła wszystko, by ustalić miejsce pobytu Basi i sprowadzić ją do Polski. Kiedy po śmierci Stalina, kobieta została zwolniona z łagru, Hanna miała na dobre opuścić partię.

Przynależność do PZPR, która wiązała się ze współpracą z SB, przez dekady kładła się cieniem na reputacji aktorki. Ani Skarżanka, ani jej bliscy, nigdy nie poruszali tek kwestii w wywiadach. Do dziś niewiele wiadomo, jakie zadania wykonywała na polecenie partyjnych dygnitarzy. "Kwestia przynależności Hanny Skarżanki do PZPR jest dziś tematem, którego niemal nikt, ani z rodziny aktorki, ani z jej żyjących jeszcze bliższych znajomych, nie chce poruszać, zasłaniając się nieszarganiem pamięci o aktorce, znanej później ze swojego zaangażowania w opozycję antykomunistyczną" - napisał Rafał Dajbor w wydanej niedawno książce „Mój mąż jest z zawodu dyrektorem czyli Jak u Barei 2”.

Po wystąpieniu z partii, kontynuowała karierę, błyszcząc nie tylko w filmach i serialach, ale przede wszystkim na deskach teatralnych. Była gwiazdą scen Teatru Polskiego oraz Teatru Ateneum, zyskując ogromne uznanie widzów i krytyków. Kiedy pod koniec lat 70. przeszła na emeryturę, nie zamierzała zupełnie rezygnować z kontaktu z publicznością. To wtedy spotkała na swojej drodze księdza Jerzego Popiełuszkę, który jak mawiała, podarował jej drugie życie. To on namówił ją do stworzenia sceny poetyckiej przy Muzeum Archidiecezji Warszawskiej, którego później, w 1982 roku, została kierownikiem artystycznym. Mocno angażowała się także w działalność opozycyjną. Podczas stanu wojennego organizowała spektakle, koncerty i wystawy w kościołach, współpracowała z podziemnym wydawnictwem CDN, a w jej domu znajdowała się skrzynka kontaktowa dla działaczy „Solidarności”. Dzięki wszystkim tym działaniom wreszcie mogła pozbyć się łatki działaczki partyjnej.

Fot.

Źródło: Radio ZET/Pomponik/Świat Seriali