2 Złote Palmy i milion kontrowersji, ale Polacy kochają te filmy. Kończy dziś 70 lat

3 min. czytania
30.04.2026 07:11
Obserwuj nas na Google

Lars von Trier to jeden z najbardziej kontrowersyjnych i jednocześnie najbardziej nagradzanych europejskich reżyserów. Dziś kończy 70 lat. Twórca dwóch Złotych Palm w Cannes i autor filmów, które na stałe zapisały się w historii kina. 

Zdjęcie dwóch mężczyzn w swobodnej rozmowie. Jeden ma brodę, drugi nosi czapkę.
fot. David Koskas/Collection Christophel/East News

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jakie filmy przyniosły Larsowi von Trierowi Złote Palmy w Cannes.
  • Na czym polegała jego trylogia „Złote serce” i które tytuły ją tworzą.
  • Dlaczego jego twórczość i wypowiedzi wywoływały liczne kontrowersje.
Redakcja poleca

Lars von Trier kończy dziś 70 lat. Przypominamy jego dorobek artystyczny

Lars von Trier jest duńskim reżyserem filmowym i scenarzystą, który kończy dziś 70 lat. Karierę rozpoczął pod koniec lat 60. jako dziecięcy aktor w serialu „Secret Summer". Przez ponad pięć dekad stał się jedną z ważnych postaci europejskiego kina, a jego twórczość bywa opisywana jako ambitna, prowokująca i formalnie innowacyjna. Urodzony w Kopenhadze i uznawany za ważną postać europejskiego kina, którego styl często łączy realizm i eksperyment formalny. Reżyser ma na swoim koncie ponad 100 nagród i 200 nominacji na festiwalach filmowych na całym świecie.

Rozwiąż quiz. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Quiz. Kultowe seriale PRL. 100% zdobędą tylko Polacy urodzeni przed 1989 rokiem

1/15 Jak miał na imię pies w serialu "Czterej pancerni i pies"?

Jego debiutem fabularnym był „Element przestępczości” z 1984 roku, który zwrócił uwagę krytyki na styl wizualny reżysera. Międzynarodowy przełom przyniósł film „Europa” z 1991 roku, gdzie zdobył pierwszą Złotą Palmę za największy wkład artystyczny. W ramach trylogii „Złote serce” powstały „Przełamując fale” (1996), „Idioci” (1998) oraz „Tańcząc w ciemnościach” (2000). „Przełamując fale” zdobyło Grand Prix w Cannes, Emily Watson otrzymała nominację do Oscara. „Tańcząc w ciemnościach” uhonorowano Złotą Palmą dla Larsa Von Triera za najlepszy film.

Redakcja poleca

Tematy, które podejmuje reżyser w swoich produkcjach. Współtworzył ruch Dogme 95

Jego filmy prezentują konfrontacyjne analizy kwestii egzystencjalnych, społecznych, psychoseksualnych i politycznych, a także podejmują tematy miłosierdzia, poświęcenia i zdrowia psychicznego. Współpracował m.in. z Jens Albinus, Jean-Marc Barr, Udo Kier i Stellan Skarsgård. Współtworzył ruch Dogme 95 z Thomasem Vinterbergiem oraz współzałożył Zentropa, którego produkcje sprzedały ponad 350 milionów biletów i zdobyły osiem nominacji do Oscara.

Ruch Dogme 95 opierał się na manifestach ograniczających użycie efektów specjalnych i sztucznego oświetlenia oraz współpracy międzynarodowej w produkcjach europejskich i amerykańskich projektach filmowych. Twórcy związani z tym nurtem mieli pracować według ściśle określonego „ślubu czystości”, który miał wymuszać większą autentyczność i improwizację w pracy aktorskiej.

Oglądaj

Kontrowersje Larsa von Triera

Reżyser był w 2011 roku ogłoszony persona non grata na festiwalu w Cannes po wypowiedzi podczas konferencji prasowej, w której żartował o nazizmie i swoich niemieckich korzeniach, co wywołało oskarżenia o antysemityzm. Jego filmy wielokrotnie krytykowano za dużą ilość scen seksu i przemocy. Björk publicznie oskarżyła go o molestowanie seksualne podczas pracy nad filmem. Von Trier odrzucił zarzuty artystki ws. molestowania podczas kręcenia filmu „Tańcząc w ciemnościach”. Mówił: „To nie była prawda. Ale że na pewno nie byliśmy przyjaciółmi, to fakt".

Oglądaj

W trakcie produkcji „Manderlay” zabito osła, co doprowadziło do protestów części obsady, w tym odejścia Johna C. Reilly’ego. Scena została później usunięta z filmu. Reżyser publikował również w mediach społecznościowych komentarze krytyczne wobec dostaw myśliwców F-16 dla Ukrainy, zakończone stwierdzeniem o znaczeniu życia Rosjan. Wpis natychmiast został nagłośniony w oficjalnych rosyjskich mediach oraz przez rosyjską dyrektorkę mediów. Później Trier tłumaczył się na Instagramie z tego wpisu, mówiąc tak: „wspieram Ukrainę całym sercem! Po prostu chciałem powiedzieć, że wszystkie życia na tym świecie mają znaczenie!".

Wybrane dzieła Larsa von Triera

  • „Element zbrodni” (1984)
  • „Medea” (1987)
  • „Epidemia” (1988)
  • „Europa” (1991)
  • „Królestwo” (1994)
  • „Przełamując fale” (1996)
  • „Melancholia" (2011)

Źródło: Radio ZET/ Wikipedia/Filmweb