`

Refren tego hitu każdy Polak zna na pamięć. Cenzura PRL zakazała jego emisji

2 min. czytania
14.12.2025 20:01
Obserwuj nas na Google

„Trzynastego” to utwór, który śpiewała Kasia Sobczyk. Niezwykle wpadająca w ucho piosenka zachwyciła słuchaczy i na stałe zapisała się na kartach muzycznej historii i utworów z czasów PRL. Kilkanaście lat po premierze, piosenka spotkała się z cenzurą. Nagle przestała być emitowana w radiu. Na szczęście przetrwała i dzisiaj jej refren zna niemal każdy Polak.

Katarzyna Sobczyk
fot. Screen YouTube

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jakie były przyczyny cenzury piosenki 'Trzynastego' Kasi Sobczyk.
  • Dlaczego tekst piosenki 'Trzynastego' uznano za kontrowersyjny w PRL-u.
  • Które osoby były kluczowe dla powstania i sukcesu piosenki 'Trzynastego'.

 

Cenzura nie była łaskawa dla piosenki Katarzyny Sobczyk

W czasach PRL-u rozwijała się szeroko pojęta kultura. Był to czas, kiedy powstało wiele ponadczasowych piosenek, które zachwyciły Polaków. Wiele z nich do dzisiaj cieszy się ogromną popularnością. Należy do nich utwór śpiewany przez Katarzynę Sobczyk pt. „Trzynastego”. Słowa do piosenki napisał Janusz Kondratowicz, a muzykę skomponował Ryszard Poznakowski. Utwór powstał w 1967 roku i zachwycił Polaków.

Rozwiąż muzyczny quiz. Tylko mistrz zdobędzie komplet punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Znasz prawdziwe nazwiska gwiazd PRL-u? Mało kto zgarnie 100%

1/10 Stan Borys to tak naprawdę:

Piosenka były chętnie słuchana i śpiewana przez rodaków. Niespodziewanie przyszedł moment, że piosenka nagle zniknęła z życia publicznego. Jak czytamy na stronie Cyfrowej Biblioteki Polskiej Piosenki, pewnego dnia radio przestało grać utwór, a taśmy oklejono banderolą z czerwonymi pieczęciami cenzury, które odstawiono na najwyższe półki w taśmotekach.

Od tego czasu piosenka przestała być grana, bo wojskowi komisarze nie mogli wyobrazić sobie, że publicznie będą wybrzmiewać słowa „trzynastego nawet w grudniu jest wiosna” lub „trzynastego z głów poważnych kapelusze zrywa wiatr”. Mimo zawirowań utwór po czasie znów zaczął pojawiać się w radiu i na nowo zachwycił słuchaczy, którzy wcale o nim nie zapomnieli, a jedynie ponownie sobie o nim przypomnieli. Dzisiaj piosenka jest bardzo znana i lubiana nie tylko przez osoby pamiętające czasy PRL-u.

Oglądaj

 

„Trzynastego”: kulisy powstania piosenki

Piosenka „Trzynastego” to utwór, który na stałe zapisał się w historii muzyki z czasów PRL-u. Wszystko zaczęło się od spotkania Ryszarda Poznakowskiego z Januszem Kondratowiczem. Wybitny poeta miał powiedzieć kompozytorowi, że jakiś czas temu dał innemu kompozytorowi Wojtkowi Kacperskiemu pewien tekst, jednak ten nie zdołał znaleźć pomysłu na muzykę. Poprosił więc Poznakowskiego, aby mu pomógł. „Przeczytałem ten tekst i powiadam: «ten utwór już jest napisany. Bo to jest taki tekst, do którego muzyka pisze się sama. Tak jak, nie przymierzając, do „Lokomotywy” Juliana Tuwima»” - czytamy wspomnienie Poznakowskiego na stronie bibliotekapiosenki.pl.

W tamtym momencie Ryszard Poznakowski dużo komponował dla Katarzyny Sobczyk, więc niemal oczywiste było, że to jej zaproponuje wykonanie utworu.

Artystka zgodziła się, a od niej wiele zależało, bo prawdopodobnie gdyby odmówiła, utwór nigdy nie ujrzałby światła dziennego. Piosenka zachwyciła słuchaczy i zapisała się jako jeden z największych hitów z repertuaru artystki.

Źródło: Radio ZET/Bibliotekapiosenki.pl