`

Laureatka Nobla kończy dziś 86 lat. Jej arcydzieła podbiły świat

2 min. czytania
01.09.2026 09:24
Obserwuj nas na Google

Annie Ernaux od dekad zachwyca czytelników krótkimi, autobiograficznymi powieściami, w których pisze o swoich doświadczeniach, życiu w powojennej Francji oraz złożonych ludzkich emocjach. Jej twórczość w 2022 roku została uhonorowana najważniejszym literackim wyróżnieniem - Nagrodą Nobla. Dziś pisarka świętuje 86. urodziny. 

Na zdjęciu starsza kobieta z długimi, jasnymi włosami, uśmiechająca się delikatnie.
fot. ANDREA RENAULT/AFP/East News

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jakie były początki kariery Annie Ernaux.
  • Które tytuły przyniosły pisarce sławę.
  • Dlaczego Szwedzka Akademia przyznała Nobla właśnie tej artystce. 
Nie przegap

Annie Ernaux. Kariera literacka

Annie Ernaux urodziła się 1 września 1940 roku w Lillebone, jako córka sklepikarzy Alphonse’a i Blanche Duchesne. Na początku lat 70. ukończyła studia w dziedzinie literatury współczesnej na Université de Rouen. Przez kilkanaście lat uczyła języka francuskiego w szkołach średnich, po czym została wykładowczynią na Centre national d'enseignement à distance. Jako pisarka zadebiutowała w 1974 roku powieścią "Les Armoires vides". W swoim debiucie autorka opowiedziała o młodej studentce wywodzącej się z klasy średniej, która decyduje się poddać zabiegowi przerwania ciąży. Wątki feministyczne, zwłaszcza w pierwszych latach kariery, były ważnym elementem twórczości Ernaux. Zarówno "Les Armoires vides", jak i inne dzieła pisarki to powieści autobiograficzne, o czym kilka lat temu w rozmowie z PAP wspominała Magdalena Budzińska, tłumaczka jej prozy. 

"W jej twórczości uniwersalna jest opowieść o byciu reprezentantem pewnego pokolenia. Jej opowieść jest jawnie autobiograficzna. Swoją osobistą historię opowiada przez pryzmat doświadczeń całego pokolenia. To proza, która bardzo wiele uwagi poświęca miejscu i roli kobiety. To proza bardzo odważna, poruszająca zagadnienia polityczne, kwestie rewolucji kulturalnej i seksualnej we Francji i na świecie." 

Jak dobrze znasz arcydzieła literatury? Sprawdź swoją wiedzę! Resztę artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Test z polskiej literatury. Przypasuj bohatera do książki, w której się pojawia

Screen Filmpolski.pl
1/15 W którym utworze występuje Stanisław Wokulski?

Francuska pisarka ma w dorobku kilkanaście powieści. W języku polskim ukazały się m.in. takie tytuły, jak: "Lata", "Bliscy", "Miejsce", "Ciała", "Życie zewnętrzne", czy "Powroty". Za swoją twórczość od dekad otrzymuje prestiżowe narody - w 1984 roku została laureatką Nagrody Renaudot, w 2017 roku otrzymała Nagrodę im. Marguerite Yourcenar, zaś w 2022 roku najważniejsze literackie wyróżnienie, czyli Nagrodę Nobla. "Pracowałam dziś rano, telefon dzwonił cały czas, ale nie odbierałam"- mówiła pisarka, wspominając, że Szwedzka Akademia nie zdążyła się z nią skontaktować przed ogłoszeniem werdyktu. Wieści przekazał jej dopiero reporter agencji TT. "To dla mnie wielki zaszczyt, ale też odpowiedzialność. Odpowiedzialność, aby świat był sprawiedliwy" - mówiła później poruszona. 

Za odwagę i chirurgiczną precyzję, z jaką odkrywa korzenie, wyobcowanie i zbiorowe ograniczenia pamięci osobistej - napisała Szwedzka Akademia, uzasadniając swój wybór.
Zobacz także

Głośna adaptacja

Dziś książki noblistki cieszą się na świecie sporą popularnością. Część z nich w ostatnich latach została zekranizowana. Wielu widzów, ale i krytyków zachwyciło się kilka lat temu filmem "Zdarzyło się", czyli adaptacją książki "L’événement" z 2000 r. Dzieło Audrey Diwan zostało nagrodzone Złotym Lwem na Festiwalu w Wenecji. W roli głównej wystąpiła Anamaria Vartolomei. "To film, który boleśnie uświadamia, dlaczego działacze na rzecz praw kobiet od dziesięcioleci walczą o to, aby nie były one pozostawione same sobie." - pisał o produkcji Marc van de Klashorst (International Cinephile Society). 

Oglądaj

Źródło: Radio ZET/ Wikipedia/kultura.onet.pl