Jego książki czytali niemal wszyscy. Dziś nie każdy pamięta nazwisko tego autora

2 min. czytania
13.09.2026 09:02
Obserwuj nas na Google

Edmund Niziurski pisał o młodych ludziach, ale jego historie nie były przesadnie dydaktyczne. Było w nich za to mnóstwo humoru, przekory, szkolnych konfliktów i przyjaźni. Był jednym z tych pisarzy, których książki potrafiły krążyć z rąk do rąk. Czytali je uczniowie, pożyczali sobie koledzy. Dzisiaj wiele osób doskonale pamięta jego bohaterów, choć nazwisko autora stało się nieco zapomniane.

Mężczyzna w białej koszuli, z poważnym wyrazem twarzy, spogląda w obiektyw.
fot. Wikipedia Commons/Władysław Miernicki

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jak Niziurski przedstawiał szkolną rzeczywistość z humorem.
  • Dlaczego "Sposób na Alcybiadesa" był tak popularny wśród młodzieży.
  • Co sprawia, że książki Niziurskiego są ponadczasowe.
  • Które książki Niziurskiego należą do najbardziej znanych.
Nie przegap

Niziurski nie pisał o idealnych uczniach. I właśnie dlatego młodzi go uwielbiali

Edmund Niziurski świetnie rozumiał młodzież. Zanim na poważnie zajął się pisaniem, był pedagogiem i pracował z najmłodszymi. To doświadczenie stało się jego największą inspiracją. Jego bohaterowie wcale nie byli przykładnymi i grzecznymi uczniami. Kombinowali, rywalizowali, próbowali przechytrzyć nauczycieli i tworzyli własne zasady.

Rozwiąż quiz. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Kto napisał twoje ulubione książki? Przypisz nazwisko do tytułu

Wikipedia
1/15 Kto jest autorem powieści "Lalka", uważanej za najwybitniejsze dzieło polskiego realizmu?

Niziurski potrafił przy tym pisać o szkolnej rzeczywistości z ogromnym poczuciem humoru. Dzięki temu jego książki nie sprawiały wrażenia kolejnych historii, które ktoś każe przeczytać. Były raczej zaproszeniem do świata, w którym zwykła szkolna sytuacja mogła przerodzić się w wielką przygodę.

Redakcja poleca

"Sposób na Alcybiadesa” znały całe pokolenia

Najbardziej rozpoznawalnym tytułem w dorobku Niziurskiego jest "Sposób na Alcybiadesa”. Historia uczniów, którzy próbują znaleźć metodę na nauczyciela historii, doskonale oddawała specyficzny klimat szkolnego życia. Nie chodziło jednak wyłącznie o żarty z nauczycieli.

Pod warstwą humoru Niziurski przedstawiał grupę młodych ludzi uczących się odpowiedzialności i przyjaźni. Książka stała się jednym z najważniejszych tytułów kojarzonych z polską literaturą młodzieżową. Niziurski napisał zresztą znacznie więcej - jego dorobek obejmuje wiele książek, m.in. "Księgę urwisów", "Adelo, zrozum mnie!" czy "Siódme wtajemniczenie".

Dzisiaj nazwisko Niziurskiego może nie być tak oczywiste jak kiedyś

To właśnie jest chyba najbardziej przewrotne w historii Edmunda Niziurskiego. Można nie pamiętać autora, a pamiętać atmosferę jego książek. Jego twórczość była osadzona w rzeczywistości, która mocno się zmieniła.

Książki Niziurskiego nie są wyłącznie literacką pamiątką PRL-u. To także zapis tego, jak przez dziesięciolecia wyglądała polska szkoła i jak kolejne pokolenia próbowały znaleźć w niej trochę własnej przestrzeni. 

Osoba w brązowym płaszczu siedzi przy oknie, przeglądając książkę. Skupienie na czytaniu.
7 Zobacz galerię
fot. Shutterstock

Źródło: Radio ZET/ Wikipedia