`

Dziś polski mistrz kończy 100 lat. Mnóstwo Polaków kocha jego sławne książki

3 min. czytania
29.07.2026 13:25
Obserwuj nas na Google

Jeden z najważniejszych polskich pisarzy i intelektualistów obchodzi dziś swoje setne urodziny. Autor kultowej trylogii przez dekady łączył literaturę z zaangażowaniem społecznym, pozostając ważnym głosem w debacie o historii i współczesności.

Mężczyzna w garniturze siedzi, patrząc poważnie w stronę kamery, w tle drewniane panele.
fot. ADAM STEPIEN/REPORTER

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jakie dzieła tworzą Trylogię rzymską Jacka Bocheńskiego.
  • Co miało największy wpływ na twórczość Jacka Bocheńskiego.
  • Jakie wyróżnienia i nagrody otrzymał Jacek Bocheński.
  • Jakie utwory stworzył Jacek Bocheński pod pseudonimem Adam Hosper.
Nie przegap

Autorem jakiej słynnej trylogii jest Jacek Bocheński?

29 lipca swoje setne urodziny obchodzi Jacek Bocheński - wybitny polski pisarz i publicysta, znany również pod pseudonimami "Adam Hosper” i "Teodor Ursyn”. Urodzony w 1926 roku we Lwowie, zapisał się w historii literatury jako autor między innymi słynnej Trylogii rzymskiej: "Boski Juliusz”, "Nazo poeta” i "Tyberiusz Cezar”. Twórczość Bocheńskiego wyróżnia się silnym zakorzenieniem w antyku, który autor często zestawia ze współczesnością, nadając mu aktualny kontekst. W swoich książkach podejmuje ważne tematy, takie jak sprzeciw wobec autorytaryzmu, refleksja nad miejscem jednostki w historii czy kondycją człowieka we współczesnym świecie.

Rozwiąż quiz, w którym pytamy o imiona i nazwiska pisarzy. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Dopasuj imiona pisarzy do nazwiska. 10/15 to wielki sukces

Biblioteka cyfrowa „Polona
1/15 Na początek coś łatwego. Jak na imię miał Sienkiewicz?

Literacko zadebiutował wierszem opublikowanym w tygodniku "Odrodzenie”. W czasach PRL aktywnie działał w opozycji demokratycznej. W 1976 roku, wspólnie z Wiktorem Woroszylskim, powołał do życia podziemne pismo "Zapis”, którego był redaktorem naczelnym w latach 1978–1981. Był także jednym z sygnatariuszy apelu intelektualistów z 1980 roku, wzywającego władze do dialogu ze strajkującymi robotnikami.

Redakcja poleca

Jaką uwielbianą piosenkę napisał Jacek Bocheński?

W kolejnych latach Jacek Bocheński angażował się w życie publiczne - działał w Komitecie Obywatelskim przy Lechu Wałęsie, współtworzył Stowarzyszenie Pisarzy Polskich, a także pełnił funkcje w Polskim PEN Clubie, którego był prezesem pod koniec lat 90. Organizował również Światowy Kongres PEN w Warszawie. Przez wiele lat był związany z Radą Języka Polskiego oraz Stowarzyszeniem ZAiKS.

Pod pseudonimem Adam Hosper tworzył także teksty piosenek, w tym utworu "Rudy rydz”. W ostatnich latach prowadził blogi, które później ukazały się w formie książek, między innymi "Blog”, "Justyna” i "Ujście”. Do dziś publikuje swoje "Zapiski” w internecie.

Oglądaj

Co miało największy wpływ na twórczość Jacka Bocheńskiego?

Bocheński pochodzi z rodziny o silnych tradycjach literackich - jego ojcem był pisarz Tadeusz Bocheński. Jak sam wspominał, największy wpływ miało na niego nie tyle czytanie książek, ile obserwowanie procesu ich powstawania. Dzieciństwo spędził w Krakowie i Zakopanem, a w czasie wojny trafił do Chełma. To właśnie tam, pod wpływem poety Kazimierza Andrzeja Jaworskiego, związał się ze środowiskiem literackim. Po wojnie mieszkał w Lublinie, a następnie przeniósł się do Warszawy, gdzie żyje do dziś.

W swojej biografii ma również epizod związany z działalnością w PZPR, z której został usunięty po udziale w proteście w obronie Leszka Kołakowskiego. Od tego momentu aktywnie działał w opozycji. W okresie stanu wojennego był internowany, a później współpracował z wydawnictwami podziemnymi. Jego nazwisko znalazło się także na liście autorów objętych szczególną kontrolą cenzury PRL.

Jakimi wyróżnieniami nagrodzono Jacka Bocheńskiego?

Za swoją działalność literacką i społeczną był wielokrotnie nagradzany, między innymi Orderem Odrodzenia Polski w różnych klasach oraz Złotym Medalem "Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. Otrzymał również liczne nagrody literackie, w tym wyróżnienia PEN Clubu, ZAiKS-u oraz nominację do Nagrody Nike. Dorobek Bocheńskiego obejmuje powieści, eseje, opowiadania i teksty publicystyczne. Wśród jego najważniejszych dzieł znajdują się między innymi "Tabu”, "Stan po zapaści”, "Antyk po antyku” czy „Kaprysy starszego pana”. Dziś, w dniu swoich urodzin, pozostaje jednym z najważniejszych świadków i komentatorów polskiej historii oraz kultury XX i XXI wieku.

Polskie książki
5 Zobacz galerię
fot. Shutterstock

Źródło: Radio ZET/ Wikipedia