Radio ZET
Rozrywka
Kultura
Dziś 173. rocznica narodzin Mistrza. Jego dzieła pokochały miliony Polaków

Dziś 173. rocznica narodzin Mistrza. Jego dzieła pokochały miliony Polaków

Kacper Jedynak

2 min. czytania

30.07.2026 08:10

Julian Fałat należy do grona najwybitniejszych polskich malarzy przełomu XIX i XX wieku. Z okazji 173. rocznicy jego urodzin przypominamy historię artysty, którego akwarele i pejzaże na stałe wpisały się w polską kulturę. Jego obrazy przedstawiające zimowe krajobrazy, przyrodę i sceny myśliwskie do dziś znajdują się w najważniejszych zbiorach muzealnych.

Portret mężczyzny z brodą i wąsem, w ciemnym ubraniu, trzymającym pędzel. W tle koń.

Z tego artykułu dowiesz się:

Jak wyglądały początki kariery i edukacji Juliana Fałata.
Które dzieła przyniosły mu największą sławę.
Jaką rolę odegrał w rozwoju polskiej sztuki.

Redakcja poleca

Polacy omawiają to w szkołach. Powieść ukazuje prawdziwe oblicze PRL-u

Od trudnych początków do mistrzostwa w akwareli

Julian Fałat urodził się 30 lipca 1853 roku w Tuligłowach. Był jednym z najważniejszych polskich malarzy przełomu XIX i XX wieku. Znany przede wszystkim jako wybitny akwarelista, przedstawiciel realizmu i impresjonistycznego pejzażu oraz twórca wybitnych dzieł. Jego obrazy przedstawiające zimowe krajobrazy, sceny myśliwskie i codzienne życie ludzi zdobyły uznanie w kraju i za granicą.

Rozwiąż quiz. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Picasso, Kossak czy Klimt. Jak dobrze znasz najsłynnieszych malarzy XX wieku?

1/15 "Olszynka Grochowska" to słynny obraz autorstwa:

Teodora Axentowicza

Wojciecha Kossaka

Józefa Mehoffera

Fałat zdobywał wykształcenie artystyczne własnym wysiłkiem. Po ukończeniu gimnazjum w Przemyślu w 1869 roku rozpoczął naukę w Szkole Sztuk Pięknych w Krakowie. Z powodu trudnej sytuacji finansowej zainteresował się akwarelą, ponieważ nie było go stać na kosztowne farby olejne. Po studiach pracował jako rysownik przy wykopaliskach archeologicznych na Ukrainie, później w pracowni architekta w Odessie. Studiował także w Zurychu i Monachium, a następnie rozwijał warsztat podczas podróży do Rzymu, Hiszpanii oraz wyprawy dookoła świata.

Redakcja poleca

Mężczyzna w łachmanach siedzi na drewnianej ławce wśród roślinności. Skupiony, zamyślony.

Nie każdy zna ten ważny polski obraz. Jego tytuł wszystko tłumaczy

Grupa osób ogląda wielkie dzieło sztuki w muzeum, na tle czerwonej ściany.

Ten obraz przeszedł do historii. Jego symbolika wciąż nie jest oczywista

Mężczyzna w eleganckim garniturze trzyma w ręku długą fajkę. Tło rozmyte, monochromatyczne.

Kontrowersyjny autor i laureat Nagrody Nobla. Jego książka to manifest „wolnej miłości"

Pejzaże, reformy i dziedzictwo jednego z mistrzów polskiego malarstwa

W twórczości Fałata ważne miejsce zajmowały pejzaże, sceny rodzajowe, portrety oraz motywy związane z naturą. Po powrocie do Polski w 1887 roku zaczął malować sceny myśliwskie, między innymi „Oszczepników” z 1890 roku i „Powrót z polowania na niedźwiedzia” z 1892 roku. Tworzył także znane zimowe pejzaże, takie jak „Śnieg” i „Berezyna”. W latach 1895–1909 pełnił funkcję rektora Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, gdzie przeprowadził reformy i wspierał rozwój nowoczesnego malarstwa.

Zimowy krajobraz z rzeką płynącą przez pokryty śniegiem teren. Niebieskie niebo w tle.

Fot. \"Krajobraz zimowy\" Julian Fałat/Domena publiczna
\"Krajobraz zimowy\"

W 1910 roku Julian Fałat zamieszkał na stałe w Bystrej, gdzie stworzył wiele pejzaży. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości działał na rzecz życia kulturalnego, między innymi w Toruniu, gdzie współtworzył środowisko artystyczne. Jego obrazy znajdują się dziś w polskich muzeach i kolekcjach, a do najbardziej znanych należą „Popielec”, „Modlący się starzec”, „Łoś” oraz „Krajobraz zimowy z rzeką”. Artysta zmarł 9 lipca 1929 roku w Bystrej, pozostawiając po sobie bogaty dorobek malarski.