Zmienił „polskie” nazwisko i ma już 2 Oscary. Od niedawna ma 100 lat

Jak naprawdę nazywa się legenda Hollywood?

Zanim został legendą Hollywood, zdobywcą najważniejszych nagród filmowych i jednym z najbardziej rozpoznawalnych komików świata, nazywał się Melvin Kaminsky. Jego nazwisko zdradzało rodzinne korzenie, których historia sięgała Europy Wschodniej, w tym terenów dzisiejszej Polski. Gdy zaczynał karierę, postanowił jednak zmienić je na krótsze i bardziej sceniczne. Tak narodził się Mel Brooks- człowiek, który przez dekady rozśmieszał miliony widzów, a w 2026 roku skończył 100 lat.

Rozwiąż quiz, w którym pytamy o laureatów Oscarów. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Prawda czy fałsz? Zgadnij, czy ci aktorzy grali w wielkich oscarowych hitach

1/15 Tom Cruise zagrał w "Titanicu":

Prawda

Fałsz

Dalej

Dziś trudno znaleźć osobę, która nie kojarzyłaby charakterystycznego nazwiska Brooks. Aktor, reżyser, scenarzysta, komik i twórca musicali jest jednym z nielicznych artystów w historii, którym udało się zdobyć wszystkie najważniejsze nagrody amerykańskiego przemysłu rozrywkowego: Emmy, Grammy, Oscara i Tony. Jego kariera trwa już ponad siedem dekad, a stworzone przez niego komedie na stałe zapisały się w historii kina.

Redakcja poleca

Polacy nie wiedzą dziś, jak nazywał się ten aktor, choć był gwiazdą "Janosika"

Netflix ma nowy numer 1 oparty na faktach. Tragedia, która wstrząsnęła światem

Tego Polacy nie pamiętają o Grażynie Torbickiej. Aż trudno uwierzyć

Dlaczego Mel Brooks zdecydował się na zmianę nazwiska?

Przyszły król komedii urodził się 28 czerwca 1926 roku w nowojorskim Brooklynie jako Melvin James Kaminsky. Przyszedł na świat w rodzinie żydowskich imigrantów. Jego ojciec Max pochodził z rodziny niemieckich Żydów z Gdańska, a matka Katie była emigrantką z Kijowa. Dzieciństwo nie było dla niego łatwe. Ojciec zmarł, gdy Mel miał zaledwie dwa lata, a chłopiec dorastał jako drobny, chorowity dzieciak, który często padał ofiarą rówieśników. Bardzo szybko odkrył jednak, że śmiech może być najlepszą obroną. "Jeśli twój wróg się śmieje, jak może cię zatłuc na śmierć?” - mówił po latach.

Humor stał się jego sposobem na radzenie sobie z rzeczywistością. Jeszcze jako nastolatek zaczął występować, pracując w klubach rozrywkowych popularnego wówczas regionu Borscht Belt. Tam zdobywał pierwsze doświadczenie sceniczne i poznawał ludzi, którzy mieli później odmienić jego życie. Początkowo nie planował jednak kariery filmowej. Interesowała go muzyka - jako nastolatek grał na perkusji i zarabiał jako muzyk. Z czasem coraz częściej pojawiał się jednak na scenie jako komik. Wtedy też zmienił nazwisko. Melvin Kaminsky uznał, że dla show-biznesu potrzebuje czegoś prostszego. Wybrał nazwisko Brooks - inspirowane nazwiskiem panieńskim swojej matki, Brookman, które skrócił, ponieważ było zbyt długie.

Czym w czasie II wojny światowej zajmował się Mel Brooks?

Zanim Hollywood otworzyło przed nim drzwi, Brooks przeżył doświadczenia, które na zawsze wpłynęły na jego światopogląd. W 1944 roku został wcielony do armii amerykańskiej i trafił do Europy podczas II wojny światowej. Służył jako żołnierz 78. Dywizji Piechoty, brał udział w bitwie o Ardeny i zajmował się między innymi rozbrajaniem min oraz oczyszczaniem terenów z pułapek. Po latach wspominał wojenne doświadczenia: "Śmierć jest wrogiem każdego człowieka i choć nienawidzisz nazistów, śmierć jest większym wrogiem niż niemiecki żołnierz.” Po zakończeniu wojny Brooks nie porzucił sceny. Wrócił do komedii, a jego talent szybko został zauważony.

W jaki sposób Mel Brooks wyróżniał się na tle innych artystów?

Przełom nastąpił, gdy Sid Caesar zatrudnił go jako autora tekstów do programu "Your Show of Shows”. To właśnie tam Brooks pracował z legendami amerykańskiej komedii, między innymi Carlem Reinerem i Neilem Simonem. Razem z Reinerem stworzył kultową postać "2000-letniego człowieka” - improwizowanego bohatera, który opowiadał o historii ludzkości z perspektywy kogoś, kto widział niemal wszystko. Skecze zdobyły ogromną popularność i przyniosły im nagrodę Grammy.

Jednak prawdziwa sława przyszła wraz z kinem. W 1967 roku Brooks nakręcił "Producentów” - szaloną satyrę na świat Broadwayu i jednocześnie bezkompromisową komedię o dwóch producentach, którzy próbują zarobić na najgorszym przedstawieniu w historii. Film początkowo budził kontrowersje, ale szybko stał się kultowy. To właśnie za scenariusz do "Producentów” Brooks otrzymał swojego pierwszego Oscara.

Jego twórczość była wyjątkowa, bo nie bał się żartować z tematów, które inni omijali szerokim łukiem. W "Producentach” satyrował nazizm, w "Płonących siodłach” rozprawiał się z rasizmem, a w "Młodym Frankensteinie” bawił się konwencją horroru. Sam mówił: "Jedynym prawdziwym sposobem, by rozprawić się z Hitlerem i jego ludźmi, było sprowadzenie ich do poziomu śmiechu.”

Jakimi nagrodami wyróżniono Mela Brooksa?

Choć Mel Brooks kojarzony jest przede wszystkim z komedią, jego dorobek wykracza daleko poza jeden gatunek. Jest twórcą filmów, które stały się klasykami, a jego nazwisko na zawsze zapisało się w historii kina. Za swoje osiągnięcia otrzymał niezliczone wyróżnienia, w tym drugiego Oscara - honorową statuetkę przyznaną mu w 2024 roku za całokształt twórczości. Do dziś pozostaje jednym z niewielu artystów, którzy mogą pochwalić się tzw. EGOT-em - zdobyciem Emmy, Grammy, Oscara i Tony. W 2018 roku aktor otrzymał także Złoty Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artist" w dziedzinie promocji kultury polskiej za granicą. 

Kto był jedną z najważniejszych osób w życiu Mela Brooksa?

Jedną z najważniejszych osób w życiu Brooksa była aktorka Anne Bancroft. Para poznała się w latach 60., a w 1964 roku wzięła ślub. Ich małżeństwo trwało aż do śmierci aktorki w 2005 roku. Brooks nigdy nie ukrywał, jak ogromną rolę odegrała w jego życiu. Często powtarzał "Miała dobry gust we wszystkim - poza wyborem męża.” Po jej odejściu pozostał sam, ale nigdy nie przestał tworzyć. W 2021 roku wydał autobiografię "All About Me!”, a jego niezwykła historia została pokazana w dokumencie "Mel Brooks: The 99 Year Old Man!”.

28 czerwca 2026 roku Mel Brooks skończył 100 lat. Wiek nie odebrał mu poczucia humoru ani dystansu do świata. Człowiek, który zaczynał jako Melvin Kaminsky z Brooklynu, stał się jedną z największych ikon amerykańskiej komedii - i udowodnił, że śmiech może być nie tylko rozrywką, ale także sposobem na przetrwanie najtrudniejszych momentów historii.

8 Oscarów. Musisz to obejrzeć. Każdy z tych filmów był hitem

8 Zobacz galerię

fot. Materiały prasowe, IMDb

Źródło: Radio ZET/ Wikipedia