Radio ZET
Rozrywka
Filmy i seriale
Zapomniany polski kandydat do Oscara. To wspólne dzieło legend kina

Zapomniany polski kandydat do Oscara. To wspólne dzieło legend kina

Martyna Zielonka

2 min. czytania

29.09.2025 11:36

Wybór polskiego kandydata do Oscara często wiąże się ze sporymi kontrowersjami. Zdarza się bowiem, że odpowiedzialne za podjęcie tej decyzji gremium stawia na nieoczywiste wybory, dając szansę filmom, które nie zachwyciły widzów i krytyków. Tak było też w przypadku „Kopernika” – biograficznej produkcji, opowiadającej o życiu słynnego astronoma. Obraz z 1972 roku nie przypadł do gustu ani krytykom, ani nawet odtwórcy głównej roli – Andrzejowi Kopiczyńskiemu. Film Ewy i Czesława Petelskich ostatecznie nie otrzymał też nominacji oscarowej…

Z tego artykułu dowiesz się:

„Kopernik” to filmowa biografia słynnego polskiego astronoma.
Produkcję zrealizowano z okazji 500. rocznicy urodzin Mikołaja Kopernika.
Obraz w 1973 roku był polskim kandydatem do Oscara.

Film o życiu jednego z najsłynniejszych Polaków

„Kopernik” to polsko-enerdowski film biograficzny w reżyserii znanej reżyserskiej pary – Ewy i Czesława Petelskich. Małżonkowie wcześniej pracowali ze sobą m.in. na planie takich hitów, jak „Ogniomistrz Kaleń”, czy „Jarzębina czerwona”. Biografię Mikołaja Kopernika nakręcili z okazji 500. urodzin astronoma. Film trafił na ekrany 14 lutego 1973 roku, a niemal równocześnie z wersją kinową produkcji, powstała wersja telewizyjna w postaci 3-odcinkowego serialu pod tym samym tytułem.

Rozwiąż quiz o kultowych polskich filmach. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Poznasz kultowy film z PRL po kadrze? Młodzież przegra na 4. Pytaniu

1/15 Z którego filmu pochodzi ten kadr?

"Polowanie na muchy"

"Konsul"

"Kochaj albo rzuć"

W głównego bohatera wcielił się Andrzej Kopiczyński, aktor, który kilka lat później zdobył sławę jako niezapomniany „Czterdziestolatek”. Pytany później o swój występ w filmowej biografii, niechętnie wracał pamięcią do tego wyzwania. Zdradził, że trudno było mu zagrać postać, którą scenarzyści chcieli przedstawić jako osobę świętą. Choć wielokrotnie przekonywał twórców, by dodać filmowemu Kopernikowi nieco więcej cech typowo ludzkich i uczynić z niego człowieka z krwi i kości, ostatecznie musiał skapitulować. Z pewnością nie zaskoczyły go więc krytyczne oceny, jakie pojawiły się tuż po premierze obrazu. Negatywną recenzję „Kopernikowi” wystawił m.in. słynny krytyk Zygmunt Kałużyński.

„Kopernik” przepadł w wyścigu oscarowym

Mimo mało przychylnego odbioru, oscarowa komisja zdecydowała, że to właśnie film Petelskich będzie polskim kandydatem do Złotego Rycerzyka. Amerykańska Akademia Filmowa, podobnie jak polska krytyka filmowa, nie dostrzegła walorów artystycznych produkcji i obraz przepadł na etapie przygotowywania skróconych listy nominowanych, ostatecznie tracąc szansę na udział w wyścigu o Oscara.

Produkcja z lat 70. pozostaje dziś filmem niemal zupełnie zapomnianym. W serwisie Filmweb można jednak natknąć się na kilka komentarzy dotyczących biografii. Wielu widzów chwali dziś obraz przede wszystkim za kreacje aktorskie Andrzeja Kopiczyńskiego i wcielającego się w biskupa warmińskiego – Czesława Wołłejki, jednocześnie narzekając na słaby scenariusz. „Urywki z życia astronoma, ale tak naprawdę interesujące są tylko i wyłącznie sceny z udziałem Cz. Wołłejki.”; „Pomimo dobrej kreacji Andrzeja Kopiczyńskiego - raczej wieje nudą.”; „W Stanach byłoby to widowisko na 8 Oscarów. My mamy do zaoferowania bidę i teatralny przesadyzm. Kilka fajnych motywów można w tym znaleźć.” – można przeczytać w sekcji komentarzy.

Fot.

Źródło: Radio ZET/Wikipedia/Film Polski