Radio ZET
Rozrywka
Filmy i seriale
Ta produkcja była zakazana w PRL-u. Polacy obejrzeli ją dopiero po 4 dekadach

Ta produkcja była zakazana w PRL-u. Polacy obejrzeli ją dopiero po 4 dekadach

Kacper Jedynak

2 min. czytania

02.06.2025 12:22

„Opętanie” Andrzeja Żuławskiego to psychologiczny horror z 1981 roku, który stał się jednym z najbardziej kontrowersyjnych filmów w historii europejskiego kina. Opowieść o rozpadzie małżeństwa, obsesji i szaleństwie została uznana za zbyt radykalną dla cenzury PRL i przez lata pozostawała zakazana w naszym kraju. Polacy na jego dystrybucję musieli czekać ponad 40 lat.

"Opętanie" to mroczny thriller psychologiczny z elementami horroru.
Film został zakazany w PRL ze względu na swoją brutalność, psychodeliczną formę i dwuznaczne przesłanie.
Z czasem dzieło Żuławskiego zyskało status kultowego, a Polacy mogli podziwiać je na ekranie po 40 latach.

Film zakazany przez cenzurę

"Opętanie" to film w reżyserii Andrzeja Żuławskiego z 1981 roku. Jest to jeden z najbardziej kontrowersyjnych i jednocześnie najbardziej fascynujących obrazów w historii europejskiego kina. Zrealizowany we współpracy francusko-niemieckiej, obraz ten powstał poza granicami Polski, a mimo to jego losy ściśle wiążą się z realiami PRL-u i cenzurą lat 80. W głównych rolach wystąpili Isabelle Adjani i Sam Neill. Adjani, za swoją brawurową kreację kobiety pogrążonej w szaleństwie i mistycyzmie, otrzymała nagrodę dla najlepszej aktorki na Festiwalu Filmowym w Cannes. Neill wciela się w postać Marka, męża głównej bohaterki, który powraca do domu i stopniowo odkrywa przerażającą prawdę o zmianach, jakie zaszły w jego żonie.

Quiz: Pamiętasz najlepsze polskie aktorki z PRL-u? Młodzież odpadnie na 5. pytaniu

1/12 Kto to jest?

Anna Dymna

Ewa Kasprzyk

Ewa Krzyżewska

Fabuła filmu z pozoru wpisuje się w konwencję psychologicznego thrillera z elementami horroru. Opowiada o rozpadzie małżeństwa, które przeradza się w obsesję, paranoję i przemoc. Anna zrywa relację z Markiem i wchodzi w dziwny, destrukcyjny związek z tajemniczą istotą. Przez całą historię przewija się niepokojący motyw dwoistości – psychicznej i fizycznej – oraz rozpad tożsamości. Film balansuje na granicy szaleństwa, mistycyzmu i cielesności, odwołując się do egzystencjalnych lęków, traumy i rozpaczy. Inspiracją były dla niego "Sceny z życia małżeńskiego" Ingmara Bergmana oraz prywatne doświadczenia związane z rozwodem z aktorką Małgorzatą Braunek.

Na ten film Polacy musieli poczekać ponad 40 lat

"Opętanie” było filmem zakazanym w PRL. Oficjalnym powodem było "szkodliwe oddziaływanie psychiczne i nihilizm”, jednak rzeczywistym powodem była zawartość ideologiczna i estetyczna, niepasująca do obowiązującego w Polsce wówczas kanonu kultury. Dla władzy ludowej film Żuławskiego był zbyt szalony, zbyt niezależny i zbyt odległy od wzorca tzw. sztuki zaangażowanej. Sam Żuławski już wcześniej popadł w konflikt z władzami po tym, jak jego wcześniejszy film "Diabeł" (1972) został zablokowany przez cenzurę.

Z biegiem lat "Opętanie" stało się dziełem kultowym, a jego niepokojąca atmosfera, ekspresjonistyczna forma i intensywne aktorstwo uczyniły go jednym z najoryginalniejszych horrorów w historii kina. W okresie PRL film był objęty cenzurą i wyświetlano go jedynie na prywatnych pokazach filmowych. Produkcja była określana przez widzów jako jeden z najbardziej wyczekiwanych filmów do wyświetlenia na polskich ekranach. 17 listopada 2023 roku projekt został odnowiony w jakości 4K i ponownie trafił na ekrany polskich kin za sprawą firmy Reset, która zadebiutowała wówczas jako dystrybutor.

Źródło: Radio ZET/Wikipedia