Poznajesz? Grał w polskich filmach, potem zachwycił świat. Zdobył aż 46 nagród

• Roman Polański zaczynał swoją karierę od aktorstwa.
• W latach 50. wystąpił m.in. w filmie Andrzeja Wajdy – „Pokolenie”.
• Międzynarodową sławę i liczne nagrody przyniosły mu własne filmy. Jako reżyser „Pianisty” został uhonorowany Oscarem.

Trudne dzieciństwo

Roman Polański przyszedł na świat 18 sierpnia 1933 w Paryżu jako Raymond Thierry Liebling. Ma żydowskie pochodzenie. Jego ojciec Mojżesz Liebling był Polakiem, a matka Bella Katz-Przeborska Rosjanką. Krótko przed wojną jego rodzina osiedliła się w Krakowie, a tuż po wkroczeniu Niemiec do Polski – trafiła do getta. Stamtąd rodzice chłopca zostali wysłani do obozów koncentracyjnych, a kilkuletni Raymond znalazł schronienie u polskich rodzin – Wilków i Putków. Z czasem zamieszkał u krewnych ojca – Lieblingów.

Po wojnie, do Krakowa powrócił tylko tata nastoletniego już wówczas chłopaka. Mama i babcia straciły życie w Auschwitz, a przyrodnia siostra Annette zdecydowała się przeprowadzić do Paryża. Krótko później Mojżesz Liebling ponownie się ożenił, przyjmując nowe imię i nazwisko – Ryszard Polański. Swoje personalia oficjalnie zmienił także Raymond, od tej pory przedstawiając się jako Roman Polański.

Quiz: 5 pytanie w tym quizie z polskich filmów jest tak trudne, że nie masz tu szans

1/15 Z jakiego filmu pochodzi ten kadr?

"Jak rozpętałem drugą wojnę światową"

"Sami Swoi"

"Miś"

Dalej

Kariera

Polański nie najlepiej radził sobie w szkole. Z liceum plastycznego w Krakowie go wydalono, maturę zdał w liceum plastycznym w Katowicach. Już jako nastolatek interesował się światem  filmu i grywał w teatrach młodzieżowych oraz małych produkcjach filmowych. Zdawał do szkół teatralnych w Krakowie i Warszawie, jednak bez powodzenia. Mimo to, reżyserzy chętnie obsadzali go w swoich produkcjach – zagrał m.in. w „Pokoleniu” Andrzeja Wajdy, „Zaczarowanym rowerze”, czy „Końcu nocy”.

W połowie lat 50. coraz częściej myślał o kręceniu własnych filmów. W 1954 r. dostał się na wydział reżyserii Wyższej Szkoły Filmowej w Łodzi. Tam poznawał wielkie dzieła kina i kręcił pierwsze etiudy filmowe, m.in. „Dwaj ludzie z szafą”, która była jego pierwszym upublicznionym dziełem. Już wtedy został zauważony przez zagranicznych krytyków i wyróżniony kilkoma nagrodami. Jego pozycję w świecie kina ugruntował film „Nóż w wodzie”, za który otrzymał Złotą Kaczkę, nagrodę w Wenecji, a obraz jako pierwszy został polskim kandydatem do Oscara.

Po tym sukcesie Polański wyjechał z kraju i rozpoczął karierę za granicą. W Paryżu podjął współpracę ze scenarzystą Gerardem Brachem, z którym zrealizował, cenione przez krytyków filmy „Wstręt”, „Matnia” i „Bal wampirów”. Pod koniec lat 60., wraz z żoną – aktorką Sharon Tate, którą poznał na planie jednego z filmów, przeprowadził się do Stanów Zjednoczonych. Tam, po nawiązaniu współpracy z producentem Robertem Evansem, rozpoczął pracę nad jednym ze swoich najważniejszych filmów – „Dzieckiem Rosemary”. Produkcja z Mią Farrow w roli głównej zyskała opinię arcydzieła horroru satanistycznego o feministycznej tonacji i osiągnęła największy sukces kasowy w karierze reżysera przynosząc dochód od 35 do 40 razy większy niż budżet w wysokości 2,3 miliona dolarów.

W kolejnych latach, ze względu na tragiczną śmierć żony i nienarodzonego dziecka, artysta zawiesił karierę. Na plan powrócił po dłuższej przerwie, od razu wspinając się na szczyt. Uznanie krytyków i miano jednego z najbardziej cenionych filmowców na świecie przyniosły mu filmy „Chinatown” i „Lokator”. Od tej pory Polański przemieszczał się między USA a Europą, tworząc zróżnicowane pod względem gatunkowym produkcje – od komedii, przez dramaty, po kino kostiumowe. Rozgłos i kolejne nagrody przyniósł mu film „Tess” (obraz dostał trzy Oscary), „Dziewiąte wrota” i wreszcie „Pianista”, za którego został nagrodzony Oscarem w kategorii „najlepszy reżyser”. W sumie, podczas trwającej już kilka dekad karierze, odebrał 46 nagród. Poza Oscarem, w jego ręce trafiły jeszcze m.in. Złote Globy, BAFTA, Złota Palma, Nagroda Międzynarodowej Federacji Krytyki Filmowej (FIPRESCI), Srebrny Niedźwiedź, Orły, Satelity i Cezary.

Reżyser od lat robi karierę w cieniu skandalu. Pod koniec lat 70., na terenie posiadłości Jacka Nicholsona, miał wykorzystać 13-letnią Samanthę Gailey (później znaną jako Samantha Geimer). W marcu 1977 roku został aresztowany, a krótko później, z obawy przed wysokim wyrokiem, na zawsze opuścił Amerykę i zamieszkał we Francji. Stany Zjednoczone starały się o jego ekstradycję, jednak bez skutku.

Fot.

Źródło: Radio ZET/Onet/Filmweb/Wikipedia