Polski film lat 80. inspirowany życiem wielkiego Polaka. Występują legendy kina

3 min. czytania
07.01.2026 13:26
Obserwuj nas na Google

Film „W biały dzień” to jedna z najważniejszych polskich produkcji historycznych lat 80. Inspirowany głośną sprawą Stanisława Brzozowskiego obraz łączy historię z głęboką analizą psychologiczną bohaterów. Na ekranie spotykają się najwybitniejsi aktorzy polskiego kina.

„W biały dzień"
fot. Kadr z filmu

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jaka historia i jaka postać historyczna zainspirowały film „W biały dzień”.
  • Kim był Stanisław Brzozowski i dlaczego jego losy budziły kontrowersje.
  • Którzy wybitni aktorzy wystąpili w filmie i jakie nagrody zdobyła produkcja.

To polski film historyczny inspirowany prawdziwą historią. Kim był Stanisław Brzozowski?

„W biały dzień” to polski film historyczny z 1980 roku w reżyserii Edwarda Żebrowskiego, zrealizowany na podstawie powieści „Zwierzęta zostały opłacone” autorstwa Władysława Terleckiego. Akcja filmu osadzona jest na początku XX wieku, w realiach Królestwa Polskiego po rewolucji 1905 roku, w czasie nasilonych represji carskich oraz działalności tajnych organizacji niepodległościowych. Twórcy skupili się na psychologicznym i moralnym wymiarze walki politycznej, ukazując mechanizmy konspiracji, strachu i wzajemnej nieufności. Historia przedstawiona w filmie została zainspirowana sprawą Stanisława Brzozowskiego, polskiego intelektualisty oskarżonego o współpracę z carską policją polityczną, choć fabuła nie jest bezpośrednią rekonstrukcją wydarzeń historycznych.

Rozwiąż quiz. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Z tych kultowych polskich filmów możemy być dumni. Znasz choć połowę? [Quiz]

1/14 Z jakiego filmu pochodzi cytat: "Nie mamy pańskiego płaszcza i co pan nam zrobi?"

Stanisław Brzozowski był jednym z najważniejszych polskich myślicieli przełomu XIX i XX wieku. Urodził się w 1878 roku, a zmarł w 1911 roku we Włoszech. Był filozofem, pisarzem, krytykiem literackim i publicystą związanym z epoką Młodej Polski. W swoich tekstach poruszał kwestie odpowiedzialności społecznej inteligencji, znaczenia pracy oraz krytyki romantycznego pojmowania historii i kultury. Autor takich dzieł jak „Legenda Młodej Polski” czy powieść „Płomienie”, wywarł istotny wpływ na polską myśl humanistyczną. W 1908 roku został oskarżony o współpracę z carską Ochraną, co wywołało szeroką debatę w środowiskach intelektualnych i politycznych oraz na trwałe wpisało jego postać w historię polskiej kultury.

 

O czym opowiada i kto zagrał w filmie „W biały dzień”?

Fabuła filmu „W biały dzień” koncentruje się na losach młodego bojownika konspiracyjnej organizacji, Pawła „Białego” Świętorzeckiego. Po dokonaniu zamachu na carskiego oficera zostaje on aresztowany, a następnie niespodziewanie zwolniony, co wzbudza podejrzenia co do jego dalszej roli w strukturach podziemia. Bohater otrzymuje rozkaz wykonania wyroku śmierci na znanym pisarzu o pseudonimie Korabie, oskarżonym o zdradę i współpracę z wrogiem. W toku wydarzeń Paweł zaczyna kwestionować zasadność oskarżeń, analizuje dowody i motywy decydentów organizacji, co prowadzi do narastającego konfliktu wewnętrznego oraz dramatycznych decyzji.

W filmie wystąpiła czołówka polskich aktorów. Główną rolę Pawła „Białego” Świętorzeckiego zagrał Michał Bajor, a Krystyna Janda wcieliła się w postać Ewy. W obsadzie znaleźli się także Gustaw Holoubek, Zbigniew Zapasiewicz, Jerzy Trela, Jerzy Radziwiłowicz, Jan Nowicki, Krzysztof Kolberger oraz Władysław Kowalski. „W biały dzień” został nagrodzony Grand Prix na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdańsku, otrzymał również wyróżnienia za role aktorskie oraz zdjęcia, a kreacja Michała Bajora została uhonorowana nagrodą aktorską.

Obsada filmu

  • Michał Bajor − Paweł Świętorzecki „Biały”
  • Krystyna Janda − Ewa, kochanka „Białego”
  • Gustaw Holoubek − sędzia śledczy
  • Krzysztof Kolberger − Radziejowicz
  • Władysław Kowalski − sekretarz sądu
  • Jan Nowicki − adwokat, mąż Ewy
  • Jerzy Radziwiłowicz − „Korab”
  • Jerzy Trela − malarz, przyjaciel „Koraba”
  • Zbigniew Zapasiewicz − „Siwy”
  • Andrzej Żarnecki − Wroński
  • Ryszard Radwański − student zabity na stacji

Źródło: Radio ZET/Wikipedia