Radio ZET
Rozrywka
Filmy i seriale
Napisał największe arcydzieła PRL. Raz „ukrył się” pod nazwiskiem żony

Napisał największe arcydzieła PRL. Raz „ukrył się” pod nazwiskiem żony

Martyna Zielonka

2 min. czytania

26.08.2025 15:49

Aleksander Ścibor-Rylski zasłynął w świecie filmu jako scenarzysta wybitnych dzieł polskiej kinematografii. To on stworzył postać Mateusza Birkuta, murarza, przodownika pracy i głównego bohatera słynnych produkcji Andrzeja Wajdy – „Człowiek z marmuru” i „Człowiek z żelaza”. Mało kto jednak wie, że artysta napisał także scenariusz do cenionego, choć zapomnianego dziś, serialu kryminalnego. W napisach końcowych nigdy nie pojawiło się jednak jego nazwisko…

Z tego artykułu dowiesz się:

Jakie utwory napisał Aleksander Ścibor-Rylski.
Pod którym dziełem podpisał się imieniem i nazwiskiem żony.
O czym opowiada serial „S.O.S.” i kto wystąpił w tym zapomnianym kryminale.

Kariera Aleksandra Ścibora-Rylskiego

Aleksander Ścibor-Rylski zaczynał swoją karierę literacką tuż po II wojnie światowej. Przez kilka lat był członkiem redakcji tygodnika „Żołnierz Polski”, gdzie pełnił m.in. funkcję kierownika działu kulturalnego. Jego debiutancka powieść – „Węgiel” ukazała się w 1950 roku, odnosząc wielki sukces. Pisarz szybko zyskał miano najzdolniejszego pisarza socrealisty, a potem także posadę w redakcji „Nowej Kultury”.

Mniej więcej w tym samym czasie rozpoczął też swoją przygodę z kinematografią, gdzie spełniał się jako reżyser i scenarzysta. To on jest autorem scenariuszy do takich hitów, jak:

„Dotknięcie nocy”
„Popioły”
„Wilcze echa” (tutaj także jako reżyser)
„Agent nr 1”
„Dagny”
„Człowiek z marmuru”
„Lalka”
„Człowiek z żelaza”

Rozwiąż quiz, w którym pytamy o polskie seriale. Tylko mistrz zdobędzie komplet punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem…

Quiz: Najlepsze polskie seriale w historii. Ile z nich znasz? Młodzież nie da rady

1/15 Leszek Lichota wcielał się w głównego bohatera serialu:

"Belfer"

"Wataha"

"Chyłka"

Ścibor-Rylski w latach 70. napisał także kryminał „S.O.S”, który później zekranizował Janusz Morgenstern. Choć pisarz był twórcą zarówno książki, jak i scenariusz produkcji, w obu dziełach próżno szukać jego nazwiska. Artysta podpisał swoje utwory… imieniem i nazwiskiem żony – Jadwigi Wojtyłło.

„S.O.S”. Fabuła serialu, obsada

Kryminalny hit, oparty na powieści Ścibora-Rylskiego, opowiada o perypetiach Rafała Kostronia – dziennikarza i redaktora prowadzącego cykliczną audycję radiową pod nazwą S.O.S. Poprzez swoją pracę stara się pomagać ludziom z problemami i w potrzebie, udziela rad i bada tajemnicze sprawy. Zbierając materiały do kolejnego reportażu nieoczekiwanie natrafia na trop sprawy, w którą zamieszana jest jego córka. Reporter rozpoczyna niebezpieczne śledztwo, wchodząc w półświatek w którym dominują cinkciarze i kombinatorzy. Tymczasem Elżbieta znika bez śladu…

W roli głównej oglądamy Władysława Kowalskiego, córkę Kostronia – Elżbietę – zagrała debiutująca w świecie filmu i telewizji Ewa Borowik. Na ekranach możemy oglądać prawdziwą plejadę polskich gwiazd. Drugoplanowe bądź epizodyczne role zagrały tu takie legendy kina, jak:

Maja Komorowska
Krzysztof Kolberger
Jan Englert
Piotr Fronczewski
Jan Himilsbach
Roman Wilhelmi
Grażyna Barszczewska

Uwagę zwraca także czołówka, okraszona muzyką Andrzeja Korzyńskiego – twórcy takich przebojów jak „Żółte kalendarze”, „Kochać” oraz kompozytora odpowiedzialnego za ścieżki dźwiękowe filmów „Trzecia część nocy”, „Na srebrnym globie”, „Opętanie”, „Człowiek z żelaza”, czy „Akademia pana Kleksa”. Zdjęcia zrealizował Zygmunt Samosiuk, zaś scenografię współpracujący niegdyś z Romanem Polańskim, Agnieszką Holland i Stevenem Spielbergiem Allan Starski.

Fot.

Źródło: Radio ZET/ Wikipedia/Film Polski