Radio ZET
Rozrywka
Filmy i seriale
Mistrz kończyłby dziś 100 lat. Nie każdy wie, że wygrał w Cannes aż 5 nagród

Mistrz kończyłby dziś 100 lat. Nie każdy wie, że wygrał w Cannes aż 5 nagród

Kacper Jedynak

2 min. czytania

06.03.2026 04:24

Andrzej Wajda zapisał się w światowej kinematografii wielkimi literami. Twórca „Kanału” i „Człowieka z żelaza” należał do grona reżyserów, którzy kształtowali artystyczny wizerunek Polski na świecie. W setną rocznicę jego urodzin warto przypomnieć nie tylko najważniejsze filmy, lecz także imponującą listę nagród, w tym pięć zdobytych w Cannes.

Z tego artykułu dowiesz się:

Jak wyglądały początki kariery Andrzeja Wajdy.
Które filmy przyniosły mu największą sławę.
Jakie nagrody zdobył na festiwalu w Cannes.

Nie przegap

Polacy dziś nie pójdą wcześnie spać. TVP za darmo pokaże kultową adaptację książki

Ikona filmu, współtwórca polskiej szkoły filmowej, pedagog - Andrzej Wajda

Są takie osoby, które już na zawsze zapisały się w polskiej kinematografii i w historii światowego kina, niewątpliwie jest nim Andrzej Wajda. Artysta był reżyserem i scenarzystą filmowym oraz teatralnym, współtwórcą tzw. polskiej szkoły filmowej. W swojej twórczości podejmował tematy kluczowe dla historii i tożsamości Polaków, często odnosząc się do doświadczeń wojny, komunizmu i przemian społecznych. Był także pedagogiem, współzałożycielem Szkoły Wajdy oraz senatorem I kadencji. Jego dorobek artystyczny obejmuje kilkadziesiąt filmów fabularnych i spektakli teatralnych, a nazwisko reżysera stało się jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli polskiej kultury XX i XXI wieku.

Rozwiąż quiz. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Quiz. Polska Szkoła Filmowa, czyli test z klasyków rodzimego kina

1/13 W jakich latach funkcjonował nurt Polskiej Szkoły Filmowej?

1956–1961

1952-1989

1953-1956

Po II wojnie światowej Wajda studiował malarstwo w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych, a następnie reżyserię w Państwowej Wyższej Szkole Filmowej w Łodzi, którą ukończył w 1953 roku. Wkrótce potem zadebiutował filmem „Pokolenie”, rozpoczynając drogę, która przyniosła mu międzynarodowe uznanie. W kolejnych dekadach realizował filmy w Polsce i za granicą, a także pracował w teatrach, m.in. w Krakowie i Warszawie. W latach 1989–1991 pełnił funkcję senatora Rzeczypospolitej Polskiej. Dziś świętujemy setną rocznicę jego urodzin.

Redakcja poleca

9 nominacji do Oscarów. Niewielu wie, że muzykę do tego filmu skomponowała Polka

Masz ostatnie godziny na obejrzenie. Netflix usuwa kultowy thriller

Pamiętasz? Polacy pokochali ją jako rudowłosą dziewczynkę. Tak dziś wygląda

Które filmy przyniosły mu największą sławę?

Rozgłos przyniosły mu filmy „Kanał” oraz „Popiół i diament”, zaliczane do najważniejszych dzieł polskiej szkoły filmowej. W późniejszych latach Wajda zrealizował m.in. „Ziemię obiecaną”, adaptację powieści Władysława Reymonta, a także „Człowieka z marmuru” i „Człowieka z żelaza”, które podejmowały temat mechanizmów władzy i narodzin „Solidarności”. W 2007 roku powstał film „Katyń”, poświęcony zbrodni katyńskiej, szczególnie osobisty w kontekście losów jego ojca, który tam zginął.

Fot.

Twórczość Wajdy była wielokrotnie nagradzana na najważniejszych festiwalach filmowych. Podczas Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Cannes zdobył łącznie pięć wyróżnień. W 1957 roku „Kanał” otrzymał Nagrodę Specjalną Jury. W 1978 roku „Człowiek z marmuru” uhonorowano Nagrodą FIPRESCI, a w 1979 roku „Bez znieczulenia” otrzymał Nagrodę Jury Ekumenicznego. Największy sukces przyniósł rok 1981, gdy „Człowiek z żelaza” zdobył Złotą Palmę oraz ponownie Nagrodę Jury Ekumenicznego. W 2000 roku reżyser został także laureatem Honorowego Oscara za całokształt twórczości, a jego filmy wielokrotnie wyróżniano na festiwalach w Berlinie, Wenecji i innych ośrodkach światowego kina.