Kargul i Pawlak z „Samych swoich” istnieli naprawdę. Scenarzysta zdradził informacje
Film „Sami swoi” z 1967 roku, w reżyserii Sylwestra Chęcińskiego i według scenariusza Andrzeja Mularczyka, to jedna z najbardziej znanych polskich komedii. Produkcja opowiada o losach dwóch zwaśnionych rodzin przesiedlonych po wojnie na Ziemie Odzyskane. Jak ujawnił scenarzysta, kultowi bohaterowie mieli swoje rzeczywiste pierwowzory.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Kto był prawdziwym Pawlakiem i Kargulem.
- Jak powstał scenariusz do „Samych swoich”.
- Dlaczego film zyskał status kultowego.
Kargul i Pawlak istnieli naprawdę. Kto był ich pierwowzorem?
Film „Sami swoi” z 1967 roku, w reżyserii Sylwestra Chęcińskiego i według scenariusza Andrzeja Mularczyka, to jedna z najbardziej rozpoznawalnych polskich komedii. Produkcja opowiada o dwóch zwaśnionych rodzinach, które po II wojnie światowej osiedlają się na Ziemiach Odzyskanych. Film zrealizowano we Wrocławskiej Wytwórni Filmów Fabularnych, a jego premiera odbyła się 15 września 1967 roku. „Sami swoi” zapoczątkowali trylogię o losach rodzin Pawlaków i Kargulów, kontynuowaną w filmach „Nie ma mocnych” oraz „Kochaj albo rzuć”.
Rozwiąż quiz filmowy. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...
Quiz: Poznasz kultowe filmy z PRL po kadrze? Młodzi odpadną na 5. pytaniu
Scenarzysta Andrzej Mularczyk, przygotowując tekst, korzystał z pomocy językoznawcy Stanisława Bąka, który opracował dialogi stylizowane na nieokreśloną gwarę kresową. Film miał pierwotnie nosić tytuł „I było święto”, jednak ostatecznie przyjęto nazwę „Sami swoi”. Zdjęcia plenerowe realizowano głównie w Dobrzykowicach pod Wrocławiem oraz w Lubomierzu, który zagrał filmowe miasteczko rodzin Kargulów i Pawlaków. Jak ujawnił Mularczyk, postaci głównych bohaterów miały swoje rzeczywiste pierwowzory. Inspiracją dla postaci Kazimierza Pawlaka był jego stryj, Jan Mularczyk, pochodzący z Kresów Wschodnich, natomiast Kargulowie wzorowani byli na rodzinie Dendrysów, również związanej z tamtym regionem. Scenarzysta oparł więc film nie na fikcji, lecz na autentycznych wydarzeniach i konfliktach, które przeniósł w komediową formę.
Tak został odebrany film. O czym opowiadał?
Fabuła przedstawia losy dwóch zwaśnionych rodzin. Ich wieloletni spór rozpoczął się jeszcze przed wojną, gdy Kargul zaorał kilka palców za daleko w stronę ziemi Pawlaków. Konflikt eskalował do bójki i krwawego zatargu, przez który Jan Pawlak musiał uciekać do Stanów Zjednoczonych. Po latach jego brat Kazimierz wraz z rodziną żyje już w sąsiedztwie Kargulów, starając się zachować pozory zgody. Powrót Pawlaka do Polski staje się okazją do opowieści o pogodzeniu obu rodów, które symbolicznie zostaje przypieczętowane małżeństwem syna Pawlaka i córki Kargula.
Odbiór „Samych swoich” był niezwykle entuzjastyczny. W dniu premiery film obejrzało około ośmiu milionów widzów. Krytycy dostrzegali w Kazimierzu Pawlaku uosobienie sarmackiego etosu przefiltrowanego przez powojenne realia wsi. Dla widzów film stał się nie tylko komedią o rodzinnych sporach, lecz także metaforą polskich losów przesiedleńczych po wojnie. „Sami swoi” z czasem uznani zostali za klasykę polskiego kina, a ich dialogi przeszły do języka potocznego — słynne kwestie, takie jak „Sąd sądem, a sprawiedliwość musi być po naszej stronie” czy „Kargul, podejdź no do płota”, do dziś pozostają rozpoznawalne w kulturze popularnej. Komedia od początku wyróżniała się realistycznym przedstawieniem powojennej polskiej wsi i znakomitym humorem wynikającym z konfrontacji kresowego temperamentu z nową rzeczywistością społeczną.
Źródło: Radio ZET/Wikipedia
![Kadr z filmu](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/14/f3a3bb4a/2500348-179x101-fe3f71aaeb.png "Kadr z filmu "Godzilla"")
