Dziś mistrz kończyłby 103 lata. Cała Polska Ludowa kochała tego aktora
Gustaw Holoubek to prawdziwa ikona polskiego kina i teatru, jeden z najwybitniejszych polskich aktorów i reżyserów teatralnych oraz filmowych w historii. Miliony Polaków do dziś wspominają jego znakomite kreacje, w tym legendarną rolę Gustawa-Konrada w adaptacji "Dziadów" Adama Mickiewicza, wystawianej na deskach Teatru Narodowe. Z okazji przypadającej na dziś 103. rocznicy urodzin artysty przypominamy jego największe sukcesy.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Które role teatralne przyniosły uznanie Gustawowi Holoubkowi.
- W których filmach mogliśmy podziwiać aktora.
- Jakie nagrody i odznaczenia otrzymał aktor.
Gustaw Holoubek urodził się 21 kwietnia 1923 roku w Krakowie. Był jedynym synem Czecha Gustawa Holoubka i Polki Eugenii Estreicher. Jego ojciec, żołnierz II Brygady Legionów Polskich, osiedlił się na stałe w stolicy Małopolski po I wojnie światowej. Kilkanaście lat później do walki w obronie ojczyzny stanął młody Gustaw. Chłopak w 1939 roku zdał egzamin dojrzałości i niemal z miejsca trafił na front. Uczestniczył w kampanii wrześniowej, potem osadzono go w obozach jenieckich w Magdeburgu i Toruniu. Z niewoli został zwolniony w 1940 roku, po interwencji matki, która powołała się na zasługi jego ojca z czasów Wielkiej Wojny. Po powrocie do Krakowa, podjął pracę w lokalnej gazowni; nie brał już później udziału w walkach zbrojnych. Przez dłuższy czas zmagał się z gruźlicą.
Gwiazda teatru
W 1945 roku rozpoczął naukę w Studiu Aktorskim przy Teatrze im. Juliusza Słowackiego, a dwa lata później został absolwentem krakowskiego Państwowego Studia Dramatycznego (późniejsza PWST). W 1947 roku debiutował na deskach teatralnych rolą Charysa w "Odysie u Feaków" Stefana Flukowskiego w Starym Teatrze w Krakowie. Od 1949 roku do 1958 artysta pracował w Teatrze Śląskim im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach, pełniąc także funkcję dyrektora artystycznego (1954-1956). W 1952 roku wyreżyserował swój pierwszy spektakl "Trzydzieści srebrników" Howarda Fasta. Od końca lat 50. regularnie występował na deskach warszawskich teatrów - Polskiego, Dramatycznego, Narodowego i Ateneum. Zagrał główne role w spektaklach "Diabeł i Pan Bóg", "Król Edyp", "Płatonow", czy wreszcie "Dziadach" z 1967 roku w reżyserii Kazimierza Dejmka. Rola w tej inscenizacji była jedną z największych w jego karierze, jak i całej historii polskiego teatru. "Straciłem wtedy poczucie podziału na widownię i scenę, przepływała między nimi pozytywna, uwznioślająca energia" - wspominał aktor w jednym z wywiadów.
Jak dobrze znasz polskie filmy? Sprawdź swoją wiedzę! Resztę artykułu znajdziesz pod quizem...
Quiz: Czy "Znachor" to adaptacja? Ten filmowy quiz pokona nawet najlepszych w Polsce
Grał w arcydziełach polskiego kina
Karierę filmową i telewizyjną rozpoczął Holoubek w pierwszej dekadzie lat 50. Zagrał w wielu spektaklach Teatru Telewizji i wyreżyserował kilka spektakli. Prawdziwą sławę przyniosły mu jednak kreacje kinowe. Aktor zyskał uznanie za sprawą występów w takich hitach, jak:
- "Pożegnania"
- "Historia żółtej ciżemki"
- "Prawo i pięść"
- "Rękopis znaleziony w Saragossie"
- "Sanatorium pod Klepsydrą"
- "Blaszany bębenek"
- "Jezioro Bodeńskie"
- "Lawa"
Za swoje osiągnięcia artystyczne był wielokrotnie nagradzany i odznaczany. Został dwukrotnie uhonorowany Złotym Ekranem, w 1994 roku otrzymał Wiktora za całokształt twórczości, a w 2003 roku Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski. W 2008 roku, już pośmiertnie, przyznano mu najważniejsze odznaczenie państwowe RP - Order Orła Białego. Gustaw Holoubek zmarł 6 marca 2008 roku, w wieku 84 lat.
Źródło: Radio ZET
![Uśmiechnięta starsza kobieta z krótkimi, ciemnymi włosami. Na tle lekko rozmyte tło.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/15/e2d005b1/2501668-179x101-55b858448d.png "Kadr z serialu "Daleko od szosy"")
![Marcel Barra w filmie](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/15/3d6f0207/2501003-179x101-b391f99224.png "Marcel Barra w filmie "Mniej obcy"")
