`

Dziś ikona kina PRL kończyłaby 79 lat. Z tych ról zna ją cała Polska

2 min. czytania
10.04.2026 08:03
Obserwuj nas na Google

Ewa Dałkowska była prawdziwą damą polskiego kina i teatru. Widzowie i krytycy rozpływali się nad jej rolami, zachwycając się nie tylko wyjątkowym talentem aktorki, ale i jej zjawiskową urodą. Artystka zyskała sławę przede wszystkim dzięki tytułowej kreacji w filmie "Sprawa Gorgonowej" - produkcji uznawanej za prawdziwą perłę polskiej kinematografii. Dziś ceniona gwiazda obchodziłaby swoje 79. urodziny.

Kobieta z długimi, falującymi włosami, patrzy w obiektyw z neutralnym wyrazem twarzy.
fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jakie studia ukończyła Ewa Dałkowska.
  • Dlaczego rola w filmie "Sprawa Gorgonowej" była przełomowa.
  • Które produkcje przyniosły artystce sławę. 
Nie przegap

Ewa Dałkowska przyszła na świat 10 kwietnia 1947 roku we Wrocławiu. Zanim zdecydowała się związać swoją przyszłość z aktorstwem, na początku lat 70. ukończyła polonistykę na Uniwersytecie Warszawskim. Dopiero kilka lat później została dyplomowaną aktorką (była absolwentką PWST im. Aleksandra Zelwerowicza) i rozpoczęła podbój scen teatralnych. Przez dekady zachwycała na deskach Teatru Śląskiego w Katowicach, Teatru Powszechnego oraz Nowego Teatru w Warszawie, zdobywając przy tym wiele prestiżowych wyróżnień. 

Jak dobrze znasz polskie filmy? Sprawdź swoją wiedzę! Resztę artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Największe arcydzieła polskiego kina. Tylko wielki kinoman zgarnie 100%

1/14 "Na ______ globie" - o jakim globie jest film Andrzeja Żułwskiego?

Najwybitniejsza kreacja w dorobku gwiazdy

Prawdziwa sława przyszła zaś z rolami kinowymi i teatralnymi. Artystka już na początku swojej kariery występowała w wielkich hitach wybitnych reżyserów. Zagrała m.in. w "Nocach i dniach" Jerzego Antczaka (Olesia Chrobotówna), "Aktorach prowincjonalnych" Agnieszki Holland (Krystyna Gazda) oraz "Bez znieczulenia" Andrzeja Wajdy (Ewa Michałowska). Ogromną popularność i uznanie krytyków przyniosła jej przede wszystkim rola Rity Gorgonowej w głośnym dramacie Janusza Majewskiego - "Sprawa Gorgonowej". Aktorka wcieliła się w kobietę oskarżoną o zabójstwo 17-letnie dziewczyny, córki lwowskiego architekta. Za kanwę dla scenarzystów posłużyła prawdziwa historia, którą w latach 30. XX wieku żyła cała Polska. Recenzenci zachwycali się zarówno realizacją produkcji, jak i wybitną kreacją Dałkowskiej.

"Ta kreacja wymagała brawury. Aktorka nie próbowała niczego sugerować, nie ułatwiała decyzji widzowi, nie odwoływała się do sentymentalnych uczuć. Stworzyła postać nieco enigmatyczną, wzruszającą w wymiarze czysto ludzkim, jakby niezależnie od oceny sprawy. Nie ulega wątpliwości, że ta rola pozostanie wśród osiągnięć naszego kina" – można było przeczytać na łamach "Filmu".

Zobacz także

Grała w popularnych filmach i serialach

W dorobku cenionej artystki, po sukcesie "Sprawy Gorgonowej", wręcz zaroiło się od kolejnych produkcji. Ewa Dałkowska zagrała jeszcze m.in. w takich hitach, jak: "Życie Kamila Kuranta", "Kobieta z prowincji", "Rok spokojnego słońca", "Korczak", "Panny i wdowy", "Komedia małżeńska", "Przedwiośnie", czy "Teściowie". Do końca życia pozostała aktywna zawodowo. Zmarła 8 czerwca 2025 roku, podczas przygotowań do kolejnej roli. Miała 78 lat. 

Film Polski, Ewa Dałkowska
Fot.

Źródło: Radio ZET/ Wikipedia/Film Polski