97. rocznica narodzin legendarnej aktorki. Dziś polskie ekrany podbijają jej wnukowie

3 min. czytania
09.10.2026 08:17
Obserwuj nas na Google

9 października 1929 roku przyszła na świat Teresa Szmigielówna - jedna z najbardziej cenionych polskich aktorek lat 50. i 60. Choć grała głównie role drugoplanowe, widzowie i krytycy zachwycali się zarówno jej wielkim talentem, jak i nietuzinkową urodą. Do dziś wspomina się jej znakomite kreacje z takich hitów, jak "Eroica", "Pociąg", czy "Niewinni czarodzieje". Gwiazda swoją miłością do aktorstwa dzieliła się z bliskimi - w jej ślady poszli wnukowie, którzy od lat regularnie pojawiają się w filmach i serialach. Gdzie mogliśmy ich zobaczyć?

Kobieta z telefonem, w retro stylizacji, rozmawia z kimś, w tle drewniane elementy konstrukcyjne.
fot. archiwum Filmu / Forum

Z tego artykułu dowiesz się:

  • W których filmach wystąpiła Teresa Szmigielówna?
  • Dlaczego aktorka nie otrzymywała głównych ról?
  • W których produkcjach pojawili się jej wnukowie - Stefan i Józef Pawłowscy?
Nie przegap

Kariera Teresy Szmigielówny

Teresa Szmigielówna urodziła się w Kowalówce (wieś na Ukrainie). W latach 50. zamieszkała w Łodzi, gdzie studiowała aktorstwo w tamtejszej Szkole Filmowej. Po odebraniu dyplomu, przez kilka dekad występowała na deskach teatralnych - jej talent można było podziwiać m.in. w Teatrze Ziemi Rzeszowskiej, Teatrze im. Osterwy w Lublinie oraz warszawskich teatrach Dramatycznym, Klasycznym i Rozmaitości. Równolegle z karierą sceniczną rozwijała tę filmową. Na ekranach zadebiutowała już w 1953 roku rolą Zochy w "Celulozie" Jerzego Kawalerowicza.

W sumie zagrała w ponad stu produkcjach, jednak nigdy nie dostała angażu, który wywindowałby ją na szczyt. Błyszczała m.in. w „Niewinnych czarodziejach”, „Pociągu”, czy „Prawdzie w oczy”, ale zawsze były to role drugoplanowe, epizodyczne. Te, które mogły uczynić z niej jedną z największych gwiazd PRL, w wyniku nieszczęśliwych zbiegów okoliczności, przechodziły jej koło nosa. 

Rozwiąż quiz, w którym pytamy o polskie filmy. Tylko mistrz zdobędzie komplet punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem…

Quiz: Kartkówka z polskich filmów. Uzupełnij tytuł brakującym słowem

Screen
1/15 "Ziemia..."

„Grała mnóstwo ról, była  aktorką lubianą i podziwianą. Z natury nieśmiała, pełna kompleksów, mogła osiągnąć w życiu znacznie więcej, ale nie umiała tym życiem kierować” - napisał w "Gazecie Stołecznej" Witold Sadowy. Jego słowa zgadzają się z tym, co sama o sobie mówiła aktorka. „Nie mam żalu do nikogo, mogę mieć pretensje jedynie do siebie, że nie potrafiłam wykłócać się o wysokość stawek. Zarabiałam o wiele mniej niż większość koleżanek. Ważniejsza od pieniędzy była moja praca, kochałam swój zawód. Grałam wyraziste bohaterki, nawet w epizodach. Czy może być coś piękniejszego i bardziej satysfakcjonującego dla aktora? Po za tym los nie każdego obdziela po równo i sprawiedliwie” – wyznała w jednym z wywiadów.

Zobacz także

Ponad wszystko ceniła rodzinę. Jej wnukowie także związali przyszłość z aktorstwem

Szmigielówna dużą część swojego życia poświęciła rodzinie. Miała 25 lat, kiedy na swojej drodze spotkała młodego i przystojnego szermierza – Jerzego Pawłowskiego. Choć mężczyzna był wówczas żonaty, nie przeszkodziło to parze w stworzeniu związku. Sportowiec dla trzy lata młodszej kochanki zdecydował się porzucić rodzinę. Kiedy poprosił wybrankę o rękę, ta nie wahała się zbyt długo. Razem doczekali się syna Piotra. Bycie mamą okazało się dla aktorki najważniejszą rolą w życiu - Z każdej innej mogę zrezygnować, tę jedyną z całego serca chcę przyjąć - mówiła na łamach „Filmu”, krótko przed porodem.

Gwiazda  kina nie kryła także dumy z wnuków. Być może nie każdy wie, że pociechy jej syna także związały swoją przyszłość z aktorstwem. Bracia Stefan i Józef Pawłowscy od lat zachwycają zarówno na małych, jak i dużych ekranach. Obaj są absolwentami warszawskiej Akademii Teatralnej. Starszy – Stefan – debiutował w 2011 roku niewielką rolą w  serialu „Ojciec Mateusz”. Popularność przyniosły mu jednak inne seriale TVP – „Czas honoru. Powstanie” (powstaniec Adam) i „O mnie się nie martw” (prawnik Marcin Kaszuba). Józef Pawłowski zyskał zaś sławę dzięki kreacjom filmowym. Wcielał się m.in. w Stefana Zawadzkiego w  filmie „Miasto 44”, Aleksandra Sulkiewicza w „Piłsudskim” i „Tyśka” w „Jak zostałem gangsterem. Historia prawdziwa”.

Teresa Szmigielówna ostatnie lata życia spędziła w Domu Artystów Weteranów Scen Polskich w Skolimowie. Zmarła kilkanaście dni przed swoimi 84. urodzinami - 24 września 2013 roku. 

Na zdjęciu kobieta w kapeluszu trzyma świecę, z wyrazem zadumy na twarzy.
Fot. Materiały prasowe, Film Polski
Teresa Szmigielówna

Źródło: Radio ZET/ Wikipedia/Flm Polski