Radio ZET
Rozrywka
Muzyka
Co było powodem śmierci Beethovena? Naukowcy są o krok bliżej do rozwiązania zagadki

Co było powodem śmierci Beethovena? Naukowcy są o krok bliżej do rozwiązania zagadki

Weronika Paliczka

3 min. czytania

02.06.2026 10:49

Przez ponad dwa stulecia przyczyny chorób i śmierci Ludwiga van Beethovena pozostawały zagadką. Teraz, dzięki nowoczesnym badaniom DNA, naukowcy rzucają nowe światło na życie kompozytora - i odkrywają coś, czego nikt się nie spodziewał.

Portret poważnego mężczyzny z kręconymi włosami, ubrany w elegancki fraczek.

Z tego artykułu dowiesz się:

Jakie nowe fakty dotyczące zdrowia Beethovena odkryto dzięki analizie DNA.
Dlaczego wcześniejsza teoria o zatruciu ołowiem Beethovena została obalona.
Co ujawniają badania na temat rodzinnych tajemnic Beethovena.
Które problemy zdrowotne najbardziej dotykały Beethovena w ostatnich latach życia.

Nie przegap

Ariana Grande zaprosiła do współpracy wybitnego Polaka. To dwukrotny laureat Oscara

Kto podjął się próby rozwiązania zagadki powodu śmierci Ludwiga van Beethovena?

Tajemnice dotyczące zdrowia Ludwiga van Beethovena, które przez blisko 200 lat były przedmiotem debat historyków i lekarzy, zaczynają się wyjaśniać dzięki współczesnym badaniom genetycznym. Międzynarodowy zespół naukowców przeanalizował DNA pozyskane z kosmyków włosów kompozytora, obalając wcześniejsze teorie i odkrywając nowe fakty z jego życia, w tym również pewien rodzinny sekret. Już w 1802 roku Ludwig van Beethoven sporządził testament, w którym prosił swoich braci, by po jego śmierci lekarze ujawnili i wyjaśnili jego problemy zdrowotne. Ponad dwa stulecia później badaczom częściowo udało się spełnić tę prośbę.

Rozwiąż quiz, w którym pytamy o twórczość polskich wokalistów. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Niemen, Grechuta czy Zaucha? Dopasuj utwór do wykonawcy

1/15 "Dziwny jest ten świat" to jeden z najpopularniejszych utworów

Marka Grechuty

Czesława Niemena

Andrzeja Zauchy

Przez długi czas popularna była teoria - poparta analizami kryminalistycznymi z 2007 roku - że kompozytor mógł umrzeć na skutek zatrucia ołowiem. Zespół naukowców pod kierownictwem dr. Tristana Begga z University of Cambridge ponownie zbadał jednak osiem pukli włosów przypisywanych Beethovenowi. Ustalono, że tylko pięć z nich należało do jednego mężczyzny pochodzącego z Europy Środkowej i to właśnie one wykorzystano w dalszych analizach. Próbki, w których wcześniej wykryto wysoki poziom ołowiu, okazały się należeć do nieznanej kobiety. Dzięki właściwie zidentyfikowanym materiałom możliwe było sekwencjonowanie genomu z komórek skóry obecnych przy włosach.

Redakcja poleca

Uśmiechnięta Dua Lipa z długimi, ciemnymi włosami, w złotych kolczykach na jasnym tle.

Polacy oszaleli na punkcie jej hitów. Zdumiewające, ale to jej prawdziwe imię i nazwisko

Nie rozpoznaję osoby na zdjęciu. Opis: Młoda kobieta z ciemnymi włosami w czarnej sukience.

Podbiła serca fanów "The Voice". Zginęła w przerażający sposób

Młoda kobieta z kręconymi włosami, uśmiechnięta, trzyma mikrofon i rozmawia.

Olivia Dean dla Radia ZET. To mówi o Polsce: „Czuję się jak na pierwszej randce”

Na co chorował Ludwig van Beethoven?

W ostatnich miesiącach życia Beethoven zmagał się z żółtaczką, obrzękiem brzucha oraz problemami z oddychaniem. Analiza DNA wykazała, że był nosicielem mutacji obu alleli genu PNPLA3, co znacząco zwiększa ryzyko marskości wątroby. Dodatkowo odkryto ślady wirusowego zapalenia wątroby typu B (HBV). Połączenie predyspozycji genetycznych, późniejszej infekcji oraz - jak wskazują źródła historyczne - zamiłowania do alkoholu doprowadziło do poważnego uszkodzenia wątroby.

Badacze zaznaczają jednak, że nie można tego uznać za jednoznaczne wskazanie przyczyny śmierci. Wyniki potwierdzają natomiast istotne dziedziczne ryzyko oraz poważne problemy zdrowotne, które najprawdopodobniej przyczyniły się do przedwczesnego zgonu kompozytora w 1827 roku. Największym problemem w jego życiu pozostawała postępująca utrata słuchu oraz przewlekłe dolegliwości żołądkowo-jelitowe. Analiza genów odpowiedzialnych za słuch nie wykazała jednak żadnych mutacji, co oznacza, że ta najsłynniejsza zagadka medyczna związana z Beethovenem nadal nie została genetycznie wyjaśniona.

Do jakich wniosków doszli badacze?

Poza kwestiami zdrowotnymi badania przyniosły też zaskakujące wnioski genealogiczne. Naukowcy porównali DNA z włosów z materiałem genetycznym pięciu współcześnie żyjących mężczyzn z Belgii, noszących to samo nazwisko i wywodzących się z tej samej linii rodzinnej. Okazało się, że chromosom Y nie jest zgodny, co sugeruje, że pomiędzy 1572 rokiem (narodziny Hendrika van Beethovena) a 1770 rokiem (narodziny Ludwiga) doszło do pozamałżeńskiego romansu jednego z przodków, którego efektem było narodzenie dziecka.

Źródło: Radio ZET/Muzyka Interia