ABBA grała w PRL za darmo. „Wiedziałam, że Polska to ubogi kraj”

Kiedy członkowie ABBY odwiedzili Polskę?

Lata 70. w Polsce upływały pod znakiem kryzysu gospodarczego, braków w sklepach i trudnej codzienności. Tymczasem na Zachodzie muzyczne listy przebojów podbijały gwiazdy, których popularność wykraczała daleko poza granice ich ojczystych krajów. Dla polskich fanów kontakt z tym światem często ograniczał się do radia i telewizji, a spotkanie z ulubionymi artystami pozostawało marzeniem. Dlatego niektóre wizyty zagranicznych wykonawców w PRL-u urastały do rangi wydarzeń niemal nieprawdopodobnych. Jedno z nich do dziś budzi ciekawość, zwłaszcza ze względu na tajemnicze kulisy organizacji i finansowania. Chodzi o jedyny koncert ABBY w Polsce.

Rozwiąż quiz, w którym pytamy o hity ABBY. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem..

7 października 1976 roku ABBA przyleciała do Polski specjalnie wyczarterowanym samolotem LOT-u, ozdobionym logo zespołu oraz Studia 2. Już na pokładzie przedstawiciele TVP przeprowadzili z muzykami wywiad. Jednym z najważniejszych tematów była kwestia honorarium za występ w polskiej telewizji. Głos w tej sprawie zabrał menedżer grupy, Stig Anderson: „Mamy tak wielu fanów w Polsce, że pomyśleliśmy, żeby tu przyjechać i zrobić ten program telewizyjny. Nie bierzemy za to żadnych pieniędzy".

Nie oznaczało to jednak, że cała wizyta odbyła się bez kosztów. Polska telewizja musiała sfinansować podróż oraz realizację nagrania. Pojawiają się jednak pytania o to, jak dokładnie wyglądały rozliczenia i skąd wzięto środki na przedsięwzięcie, na które nie mogły sobie pozwolić nawet znacznie zamożniejsze telewizje. Na te wątpliwości zwracał uwagę Tomasz Szczerbicki w artykule dla Polskiej Agencji Prasowej. Jedną z najbardziej niezwykłych wersji przedstawił natomiast Jarek Szubrycht na łamach „Gazety Wyborczej”: „W rozliczeniach ze Szwedami strona polska, z braku twardej waluty, 'zapłaciła' wagonami zielonego groszku".

Redakcja poleca

Dla wielu najwybitniejszy muzyk w historii, ma na koncie dziesiątki arcydzieł. Gdyby nie zamach, kończyłby dziś 86 lat

Materiał promocyjny

Open’er Festival 2027 ogłasza kolejne nazwiska. Wśród nich wschodząca gwiazda muzyki

Polacy są zgodni: To piosenka wszech czasów. Utwór odmienił życie legendy estrady

Jak na przyjazd ABBY do Warszawy zareagowali fani zespołu?

Nie wszyscy członkowie zespołu dotarli do Polski w tym samym czasie. Agnetha Fältskog przyleciała dzień wcześniej, towarzyszył jej ojciec. Jej ówczesny mąż, a zarazem członek ABB-y, Björn Ulvaeus, wyjaśniał w rozmowie z TVP, dlaczego małżonkowie podróżowali osobno: „Mamy trzyipółletnią córkę, dlatego ze względów bezpieczeństwa staramy się latać osobnymi samolotami - na wypadek katastrofy".

Na szczęście nie doszło do żadnego niebezpiecznego zdarzenia. Na warszawskim lotnisku na szwedzkich artystów czekały za to tłumy fanów. Zainteresowanie było tak duże, że w drodze do hotelu Forum, znajdującego się przy skrzyżowaniu ulicy Marszałkowskiej i Alej Jerozolimskich, muzykom towarzyszyła milicyjna eskorta. W tym budynku mieści się dziś hotel Novotel.

Podczas pobytu w stolicy członkowie zespołu korzystali również z ochrony w cywilu. Bezpieczeństwa pilnowano między innymi w czasie spaceru po warszawskiej Starówce, który zorganizowano dla szwedzkich gwiazd. Artystom towarzyszyli wówczas także dziennikarze z Polski i zagranicy. Wizyta ABBY była wydarzeniem nie tylko dla polskich fanów. Przyjezdni reporterzy z Zachodu mogli na własne oczy zobaczyć realia życia w PRL-u. Zaskakiwał ich między innymi fakt, że w sklepach brakowało płyt zespołu, w tym najnowszych wydawnictw. W kraju, w którym szwedzka grupa cieszyła się ogromną popularnością, zdobycie jej albumów wcale nie było łatwe.

Jak gwiazda ABBY opisała realia życia w Polsce?

Agnetha Fältskog spędziła w Polsce nieco więcej czasu niż pozostali członkowie zespołu. Podczas wizyty wybrała się na zakupy do warszawskich Domów Centrum. To, co zobaczyła na miejscu, mocno ją zaskoczyło. Wokalistka nie ukrywała później, że rzeczywistość okazała się trudniejsza, niż się spodziewała. „Wiedziałam, że Polska to ubogi kraj, ale nie wiedziałam, że jest tu tak źle. Ludzie są niesamowicie mili, ale zdaje się, że żyją bardzo skromnie". Wypowiedź tę przytacza w swojej książce „ABBA w Polsce” Maciej Orański, a miała ona paść podczas konferencji prasowej.

Jej słowa pokazują, jak duży kontrast dzielił codzienność mieszkańców PRL-u od świata, w którym funkcjonowały największe gwiazdy zachodniej muzyki. Wizyta zespołu była więc nie tylko wydarzeniem artystycznym, lecz także okazją do zetknięcia się z realiami kraju znajdującego się w trudnej sytuacji gospodarczej.

Które piosenki wykonali członkowie ABBY podczas pobytu w Polsce?

Światową popularność ABBA zdobyła po zwycięstwie na Eurowizji w 1974 roku. Zespół triumfował wówczas z piosenką „Waterloo”, a w kolejnych latach jego pozycja na międzynarodowej scenie muzycznej rosła w zawrotnym tempie. Gdy muzycy pojawili się w Polsce, byli już światowymi gwiazdami, a ich albumy sprzedawały się w milionach egzemplarzy.

Wizyta w naszym kraju miała związek z promocją płyty „Arrival”, której premiera przypadła na 11 października 1976 roku. ABBA wystąpiła w ramach programu „Studio 2”. Trwający 46 minut koncert zarejestrowano 7 października, w dniu przyjazdu grupy do Warszawy. Polscy widzowie mogli obejrzeć nagranie dopiero w sobotę 13 listopada. Według relacji ulice wielu polskich miast podczas transmisji niemal opustoszały. W programie znalazło się osiem utworów: „SOS”, „My Love, My Life”, „Dancing Queen”, „When I Kissed the Teacher”, „Knowing Me, Knowing You”, „Fernando”, „Tiger” oraz „Money, Money, Money”. Na bis muzycy ponownie wykonali „Fernando”. Z kolei piosenki „Arrival” i „Waterloo” pojawiły się w telewizyjnej relacji z przyjazdu zespołu do Polski.

Szczególne znaczenie miał fakt, że część utworów pochodziła z premierowego albumu „Arrival”. Dla polskich widzów była to wyjątkowa okazja, by zobaczyć i usłyszeć na ekranie zespół, który w tym czasie święcił triumfy na całym świecie. Skalę tego wydarzenia Maciej Orański, autor książki „ABBA w Polsce”, porównał do wizyty innej wielkiej gwiazdy muzyki: „Wyobraźmy sobie, że Michael Jackson przyjechałby do Polski z promocją albumu 'Thriller'. To było takie wydarzenie” – podkreślał.

Kto uczestniczył w jednym koncercie ABBY w Polsce?

Na żywo koncert obejrzała zaledwie około setka osób. W studiu nagraniowym znaleźli się przede wszystkim pracownicy TVP oraz ich rodziny. Choć publiczność była niewielka, oprawa widowiska robiła ogromne wrażenie. Scenografię przygotowali Teresa Rużyłło i Wiesław Olko. Centralnym elementem była wysoka na sześć metrów konstrukcja z ogromnymi schodami pokrytymi srebrzystą folią. Nie zamontowano na niej barierek, przez co muzycy mieli początkowo obawiać się schodzenia po platformie. Oprócz koncertu i spaceru po Warszawie zorganizowano również konferencję prasową z udziałem szwedzkich artystów. Podczas spotkania muzycy mieli okazję spróbować polskiej wódki, która - jak głosi jedna z relacji - bardzo im zasmakowała.

Co stało się z nagraniem koncertu ABBY?

Wizyta zespołu miała również wymiar biznesowy. Umowa dotycząca występu w telewizji przewidywała, że ABBA zachowa prawa do sprzedaży programu w krajach spoza bloku wschodniego. TVP mogła natomiast zajmować się dystrybucją w państwach socjalistycznych Europy Środkowo-Wschodniej. Program zatytułowany „ABBA w Polsce” był później pokazywany również poza granicami naszego kraju. W Australii wyemitowano go 28 kwietnia 1978 roku i 23 lutego 1980 roku, a w Związku Radzieckim - 10 czerwca i 24 listopada 1978 roku. Polscy widzowie mogli ponownie obejrzeć nagranie dzięki TVP Kultura, która przypomniała je w lutym 2008 roku.

Historia jedynego koncertu ABBY w Polsce do dziś pozostaje wyjątkowym epizodem w dziejach rodzimej telewizji. Światowe gwiazdy pojawiły się w kraju pogrążonym w kryzysie gospodarczym, a ich występ stał się wydarzeniem, które na długo zapisało się w pamięci fanów. Wciąż intrygują również kulisy finansowe wizyty i pytanie, jak udało się zorganizować przedsięwzięcie tej skali w realiach PRL-u.

Katarzyna Nosowska o życiu, miłości i samotności. 5 cytatów, które warto znać

5 Zobacz galerię

fot. Adam Burakowski/Dzień Dobry TVN/East News

Źródło: Radio ZET/Kultura Gazeta