Prus chciał nazwać "Lalkę" zupełnie inaczej. Początkowo wybrał inny tytuł
Trudno dziś wyobrazić sobie "Lalkę” pod innym tytułem, bo w takiej formie stała się jedną z najbardziej rozpoznawalnych książek w historii polskiej literatury. Jednak Bolesław Prus początkowo chciał nazwać swoją powieść zupełnie inaczej. Mało kto pamięta, że zanim książka trafiła do czytelników, pisarz brał pod uwagę tytuł, który znacznie mocniej wskazywał na jeden z głównych tematów powieści.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Dlaczego Prus początkowo wybrał tytuł "Trzy pokolenia".
- Jak historia kradzieży lalki wpłynęła na wybór tytułu powieści.
- Co symbolizuje "lalka" w kontekście powieści Prusa.
- Które elementy powieści mogłyby decydować o interpretacji "Trzech pokoleń".
Prus chciał nazwać "Lalkę" zupełnie inaczej. Początkowo wybrał inny tytuł
"Lalka" Bolesława Prusa była najpierw publikowana w odcinkach na łamach dziennika "Kurier Codzienny” w latach 1887-1889, a jej pierwsze wydanie książkowe ukazało się w 1890 roku. Książka szybko zyskała rozgłos i przypadła do gustu czytelnikom.
Rozwiąż quiz. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...
Quiz: Arcytrudny quiz z "Lalki". Tylko dla prawdziwych prymusów
Dziś mało kto pamięta, że pierwotnie Prus rozważał nazwę "Trzy pokolenia”. W powieści spotykają się bohaterowie należący do różnych pokoleń i mający zupełnie odmienne doświadczenia. Wystarczy spojrzeć na Stanisława Wokulskiego i Ignacego Rzeckiego. Na ich tle Prus pokazuje społeczeństwo, które znajduje się w momencie głębokiej przemiany. "Trzy pokolenia” mocno podkreślałyby właśnie ten aspekt książki.
Dziś trudno wyobrazić sobie powieść Prusa w innej formie
Ostatecznie Bolesław Prus postawił jednak na "Lalkę”. Tytuł, który dziś wydaje się nierozerwalnie związany z historią Wokulskiego, miał również konkretne źródło w fabule. Jednym z impulsów do napisania powieści była zasłyszana przez Prusa historia procesu dotyczącego kradzieży lalki.
Pisarza zainteresowała sytuacja, w której pozornie błahy przedmiot staje się przyczyną poważnego konfliktu. Motyw ten znalazł później swoje miejsce w powieści. Sama "lalka” zaczęła jednak funkcjonować też jako symbol.
Gdyby Prus pozostał przy "Trzech pokoleniach”, odbiór książki mógłby od początku kierować uwagę czytelników w zupełnie inną stronę. Dziś trudno wyobrazić sobie, by Stanisław Wokulski był bohaterem powieści o innym tytule.
"Lalka" Bolesława Prusa jest jednym z najważniejszych dzieł polskiej literatury
Dziś trudno już oddzielić powieść Prusa od jej tytułu. "Lalka” brzmi tak naturalnie, że trudno wyobrazić sobie na okładce słowa "Trzy pokolenia”. A jednak właśnie ta pierwotna propozycja pokazuje, jak wiele można było odczytać z książki jeszcze zanim stała się szkolną lekturą.
Gdyby Bolesław Prus się zdecydował na pierwszy pomysł, czytelnicy od początku dostaliby jasną wskazówkę, że mają zwrócić uwagę na przemiany społeczne i konflikt pokoleń. "Lalka” pozostawia znacznie więcej pytań - i być może właśnie dlatego okazała się tytułem, który przez lata doczekał się tylu interpretacji.
Te filmy zdobyły najwięcej Oscarów w historii. Polacy je uwielbiają
![Kobieta z krótkimi, kręconymi włosami, z wyrazem twarzy pełnym emocji, na tle żółtej ściany.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/06/30/1e91df80/2416750-860x486-1c3d7b9289.jpg "Juliette Binoche w filmie "Angielski pacjent"")
Źródło: Radio ZET/ Wikipedia/Lubimy Czytać
![Mężczyzna z brodą, w jasnym garniturze, o poważnym wyrazie twarzy, na jasnym tle.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/07/02/4001cb1b/2418440-179x101-68d4fea990.jpg "Jerzy Kamas w serialu "Lalka"")
![Kobieta z okularami, z falującymi włosami, siedzi w samochodzie, wygląda zamyślona.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/21/e95b8b20/2506128-179x101-74cbb1f31b.jpg "Elizabeth Holmes w filmie "Zobaczysz wszystko"")
