Jego powieść nazywano "zgniłą" i "obrzydliwą". Potem została okrzyknięta arcydziełem

2 min. czytania
05.10.2026 14:35
Obserwuj nas na Google

"Portret Doriana Graya" to jedyna powieść Oscara Wilde'a. Książka, podobnie jak sam autor, początkowo nie cieszyła się dobrą sławą. Wielu nazywało ją wręcz niebezpieczną i niemoralną, i nawoływało do bojkotu artysty i jego dzieł. Co ciekawe, treści w niej zawarte, wykorzystano także później w głośnych procesach Wilde'a, dowodząc jego niemoralności. Dopiero po latach utwór ten stał się bestsellerem i jedną z najbardziej cenionych pozycji w historii literatury. 

Młody mężczyzna w eleganckim ubraniu, z falującymi włosami, patrzy z zamyśleniem.
fot. Domena Publiczna

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Dlaczego Oscara Wilde'a uznawano za człowieka ekstrawaganckiego?
  • Jak przyjęto jego pierwszą powieść?
  • Jakie wątki poruszał artysta w książce "Portret Doriana Graya"?
Nie przegap

Pisarz-skandalista

Choć Oscar Wilde już od dziecka błyszczał intelektem i znakomitym poczuciem humoru, zdobywając liczne nagrody i stypendia, z czasem zaczął być obiektem kpin i plotek. Wielu nie podobał się jego ekstrawagancki styl (nosił długie włosy, uwielbiał stroić swoje pokoje, czy szydził z "męskich" zawodów sportowych"). Powszechnie wiadomo było także, że spotykał się zarówno z kobietami, jak i mężczyznami, obnosząc się ze swoją seksualnością. W XIX-wiecznej Irlandii jego "wybryki" wywoływały ogromne poruszenie i niesmak. Mimo to, Wilde bywał na salonach i uchodził za prawdziwego eksperta w sprawach sztuki.

Rozwiąż quiz, w którym pytamy o arcydzieła literatury. Tylko mistrz zdobędzie komplet punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem…

Quiz: Ekspresowy quiz z polskiej literatury. Przypisz utwór do pisarza

1/8 "Lalka"

Przez lata przebywał w Stanach Zjednoczonych, gdzie pracował jako dziennikarz. To właśnie podczas emigracji napisał swoje najsłynniejsze dzieło - jedyną powieść, "Portret Doriana Graya". Tekst początkowo publikowano na łamach czasopisma "Lippincott’s Monthly Magazine". W 1891 roku ukazała się zaś rozszerzona wersja książkowa. Utwór od początku budził ogromne emocje - czytelnicy obrzucili go licznymi negatywnymi określeniami - "zgniły", "obrzydliwy", "niebezpieczny", czy "szkodliwy". Sam autor zaś zyskał reputację pozbawionego moralności dandysa, któremu należy się potępienie, a nawet kara. Fragmenty książki kilka lat później były dowodem w procesach Wilde'a. Pisarz został aresztowany i oskarżony o kontakty homoseksualne (w tamtych czasach karalne w Wielkiej Brytanii). Cytując zdania z powieści udowadniano, że już wtedy poruszał wątki homoerotyczne, co tylko potwierdza jego niemoralność. Ostatecznie skazano go na dwa lata ciężkich robót. 

Zobacz także

"Portret Doriana Graya". Najważniejsze wątki

O czym zatem opowiada "Portret Doriana Graya"? Powieść porusza ponadczasowe tematy piękna, młodości i sztuki oraz moralności i konsumpcyjnego podejścia do życia. To historia Doriana Graya, który za wszelką cenę pragnie pozostać młodym i przystojnym młodzieńcem, którego ujrzał we własnym portrecie. Życzenie w niewytłumaczalny sposób się spełnia. Główny bohater korzysta więc z życia, ulegając hedonizmowi i rozpuście, a to niechybnie prowadzi do katastrofy... Portret niespodziewanie zaczyna się zmieniać, zniekształcając piękne oblicza Graya, co odzwierciedla jego moralny upadek. Mężczyzna wkrótce dopuszcza się najgorszego...

Powieść jeszcze długie lata po premierze cieszyła się złą sławą. Dopiero w XX wieku, wraz ze zmianą postrzegania norm społecznych i literackich, przyjrzano się utworowi ponownie, doceniając jego walory. Od kilku dekad książka zaś uznawana jest za arcydzieło i klasyk literatury gotyckiej. 

Osoba w brązowym płaszczu siedzi przy oknie, przeglądając książkę. Skupienie na czytaniu.
7 Zobacz galerię
fot. Shutterstock

Źródło: Radio ZET/ Wikipedia/lubimyczytac.pl