Dzieła noblistki zachwyciły świat. Niewielu Polaków je zna
W 2009 roku została laureatką literackiej Nagrody Nobla, ale mało kto kojarzy tytuły jej książek. Herta Müller od dekad publikuje powieści, w których rozlicza się ze swoją przeszłością. Pisarka po latach ucisku ze strony rumuńskiego reżimu przeprowadziła się do Niemiec, gdzie mogła podzielić się swoją historią, nie obawiając się interwencji służb. W jednym z wywiadów przyznała, że decyzja o wyjeździe uratowała jej życie.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jak Herta Müller opierała się komunistycznym władzom w Rumunii.
- Dlaczego Herta Müller musiała wyemigrować z Rumunii.
- Co wpłynęło na literacką twórczość Herty Müller.
- Które utwory przyniosły Hercie Müller największe uznanie.
Przeżyła koszmar
Herta Müller urodziła się 17 sierpnia 1953 roku w rodzinie niemieckiej mniejszości, zamieszkującej wielokulturowy Banat (wówczas część Republiki Ludowej Rumunii). Przyszła pisarka dorastała w Timișoarze, gdzie ukończyła niemieckojęzyczne liceum, a następnie germanistykę i rumunistykę na Uniwersytecie Zachodnim. Po studiach otrzymała pracę jako tłumaczka tekstów technicznych w fabryce maszyn, jednak po trzech latach została zwolniona. Jak przyznawała później, nie chciała podjąć współpracy z Securitate (Departamentem Bezpieczeństwa Narodowego). Dla komunistycznych władz był to jawny policzek, a dla samej pisarki jedna z form prześladowania, których dopuszczał się system.
Po zwolnieniu, Müller chwytała się różnych dorywczych zajęć. Pracowała jako nauczycielka, tłumaczka, udzielała korepetycji. Nigdy jednak nie zagrzewała miejsca długo - łatka "wroga narodu" skutecznie odstraszała pracodawców i pozbawiała ją kolejnych możliwości zarobku. W pewnym momencie pisarka była tak biedna, że kradła w sklepach, by móc przeżyć. Artystka przez lata żyła w atmosferze strachu i niepewności. Jak się później okazało, nawet jej bliscy znajomi i przyjaciele za jej plecami współpracowali z służbami.
Nie mogąc znieść pogróżek, anonimowych telefonów i kolejnych zwolnień, Müller złożyła w połowie lat 80. wniosek o wyjazd z kraju. Zgodę otrzymała ostatecznie dwa lata później (w tamtym czasie, jak czytamy na stronie dzieje.pl, Niemcy płacili Rumunii za każdego Niemca, który mógł wyemigrować). Wraz z mężem, Richardem Wagnerem, osiedliła się w Berlinie Zachodnim, gdzie pracowała jako artysta-rezydent i profesor wizytujący na kilku uczelniach.
"Udało mi się uciec z więzienia dyktatury, byłam na wolności. Gdybym nie uciekła do Niemiec, umarłabym albo trafiła do szpitala psychiatrycznego. Do dziś czuję się uchodźcą" - mówiła podczas wizyty w Warszawie w 2017 roku. Pisarka gościła wówczas na Targach Książki, gdzie spotkała się z fanami swojej twórczości.
Jak dobrze znasz arcydzieła literatury? Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalsza część artykułu znajduje się pod quizem.
Quiz: Test z polskiej literatury. Przypasuj bohatera do książki, w której się pojawia
Kariera literacka
Müller zasłynęła jako autorka powieści, esejów, tekstów publicystycznych oraz poezji. Jej utwory koncentrują się na doświadczeniu życia w rumuńskim reżimie, represjach, jakie spadły na obywateli, w tym na nią samą, oraz losach niemieckiej mniejszości w Rumunii. Do jej najbardziej znanych dzieł zalicza się:
- powieść "Człowiek jest tylko bażantem na tym świecie"
- zbiór opowiadań "Niziny"
- powieść "Sercątko"
- powieść "Dziś wolałabym siebie nie spotkać"
- powieść "Huśtawka oddechu"
W 2009 roku Herta Müller otrzymała literacką Nagrodę Nobla. Doceniono ją za twórczość, która "z koncentracją poezji i szczerością prozy portretuje świat wywłaszczonych".
Herta Müller
5 wciągających polskich książek, które każdy powinien przeczytać choć raz w życiu
Źródło: Radio ZET/ Wikipedia/dzieje.pl
![Mężczyzna z brodą, w jasnym garniturze, o poważnym wyrazie twarzy, na jasnym tle.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/07/02/4001cb1b/2418440-179x101-68d4fea990.jpg "Jerzy Kamas w serialu "Lalka"")
